پرسشکده مرجع پرسش و پاسخ فارسی ایران

مسئله‌ی مهم آن است که هرگز از سؤال‌کردن دست برندارید. برای هر حس کنجکاوی، یک پاسخ وجود دارد.

نمی دانید؟! بپرسید!

می دانید؟! پاسخ دهید!


زندگی واسم خیلی سخت شده. احساس ناامیدی می کنم قبلا هم واسه شما از وضعیتم نوشتم اگه دوباره سراغشون برید شاید بیشتر بتونید کمکم کنید. خواهر کوچکترم، همه دوستان نزدیکم ازدواج کردن من با توجه به توانایی هایم می ترسم. فشار ... احساس تنهایی، نامیدی و ... .

1 پاسخ 1

دغدغه ازدواج در سنین جوانی، برای دختران و پسران جوان امری طبیعی است؛ زیرا ازدواج یکی از مسائل اساسی زندگی است که در دوره جوانی اتفاق می‏افتد. جوان نیز در این دوره ـ علاوه بر مسئله ازدواج ـ با مسائل مهم دیگر مانند ادامه تحصیلات، اشتغال، مسکن و مسائل سیاسی درگیر است. مسئله تمام فکر و وقت انسان را مشغول می‏کند و مانند ابری تیره، بر همه ابعاد زندگی او سایه می‏افکند و آن را تحت‏الشعاع خود قرار می‏دهد. البته اهمیت این مسئله نباید موجب نگرانی شدید جوان شود؛ به گونه‏ای کهزندگی او را مختل سازد. و یا حتی در بعضی مواقع، از نظر روانی دچار مشکلات و بیماری شود.
گفتنی است که ازدواج همه ی زندگی نیست تا تمام فکر خود را به آن مشغول کند. افراط در هر امری، به همان اندازه مضر است که انسان نسبت به آن، بی مبالات باشد. اگر واقعاً این مسئله برایتان مهم است ـ که باید باشد ـ به جای بازی با افکار و توهمات منفی، در این زمینه مطالعه کنید وبر آگاهی خود بیفزایید تا هنگام انتخاب، بتوانید تصمیم صحیحی بگیرید.

T}چند نکته:{T
1. خواهر محترم زندگى دنیا هرگز بدون مشکل نیست حتى افرادى که گمان مى‏کنید مشکل مادى ندارند اما از مشکلات عاطفى و اخلاقى و دینى سخت رنج مى‏رند و زندگى همراه با رنج و بلا را مى‏گذرانند. گمان مى‏کنید که زندگى دنیا بر وفق مراد انسانهاست. هرگز هرگزچنین نیست دنیا و زندگى دنیا به بلایا و گرفتارى‏ها همراه و عجین شده است منتهى این بلایا براى هر شخصى به شکلى جلوه مى‏کند و آدمى را به خود مبتلا مى‏سازد بنابراین گمان نبرید که تنها شما به این بلایا گرفتار شده‏اید ما که در این مرکز با نمونه‏هائى از افراد مانند شما آشناهستیم وقتى زندگى شما را با زندگى دیگران مقایسه مى‏کنیم بى تردید مى‏گوئیم مشکلات شما در برابر مشکلات دیگران کم و قابل تحمّل است. ایکاش مى‏توانستم چند نمونه از این نوع نامه‏ها را برایتان مى‏خواندیم تا باور کنید که زندگى شما در برابر زندگى دیگران به مراتب مشکلات کمترى دارد به ویژه که نوع مشکل شما مشکل ایمانى و اخلاقى نیست مشکل اجتماعى و مادّى است اگر خداى نکرده افراد بى ایمان و منافق و مفسد شریک زندگى خانوادگیت مى‏شدند چه کار مى‏کردى؟ اگر مشکلات اخلاقى حاد و به مشکلات اقتصادى گرفتار مى‏گردید چه کارمى‏نمودید؟
در روایتى، امام(ع) مى‏فرمایند: سه گرفتارى ارزشمند است که آدمى را به یاد خدا مى‏اندازد که فقر و مرض و مردن از آن جمله بلایا هستند چون آدمى را به یاد خداوند مى‏اندازد در حالى که گرفتارى‏هاى دیگر آدمى را از خدا غافل و یاد خداوند را از دل آدمى مى‏زداید. پسخود را در برابر این بلایا و گرفتارى‏ها نباخته و تسلیم آنها نسازید.
2. خواهر محترم آدم خردمند آن است که موقعیت‏هاى زندگى را در مسیر نیل به اهداف خود بکار بگیرد نه آنکه خود را تسلیم موقعیت‏ها نماید. اگر شادى و یا گرفتارى هر یک به شکلى موجب طغیان آدمى از مسیر حق گردد و به کنار گذاردن بندگى منتهى شود نشان ساخته نشدن آدمى است و از جانب دیگر آدمى به هدف خوشگذرانى و راحت بودن در دنیا زندگى نمى‏کند و هدف از به دنیا آمدن برخوردار بودن نیست هدف بندگى کردن است و عبادت خدا را سرمشق زندگى ساختن و به مردم خدمت کردن است بنابراین هرگز خود را تسلیم موقعیت زندگى نکنید و منتظر نباشید که روزگار بر وفق مرادتان باشد تا خوشبخت شوید بلکه آدم سعادتمند و خوشبخت آن است که دنیا را بر وفق مراد خود سازد و حتى اگر دنیا به خواست او تن نداد، او از خواست خود دست نکشد و راه و رسم بندگى و بندپرورى را ترک نگوید و بدانید که شخص موفق چنین فردى است نه آنکه در آسایش و راحتى به سر برد هر چند ذره‏اى در فکر اصلاح و تکامل اخلاقى خود نباشد و بندگى نکند.
3. خواهر گرامى بدانید که براى هر مشکلى راه حلى وجود دارد و باید با تحقیق و تدبیر راه حل مشکل را یافته و به حلّ آن اقدام کنید. مثلاً سعى و تلاش در ترک اعتیاد عزیزانتان را فراموش نکنید بلکه با استعانت از درگه حضرت حق و کمک گرفتن از افراد قابل اعتماد ومؤسسات و ادارات مربوطه در ترک اعتیاد آنها تلاش کنید و بدانید که خداوند پشتیبان شماست و عاقبت جوینده یابنده است درست است که ترک، مشکل است ولى ارزشمند است و با تلاش و همّت مى‏توان راه ترک را یافت و ایشان را دعوت و یا وادار به ترک نمود. مؤسسات دولتى ترک اعتیاد را شناسائى و با همکارى، آنها مقدمات این کار را فراهم آورید و با توکل به خداوند انشاء الله موفق خواهید شد.
4. ابتدا به ایمان و تقید شما به نماز و عبادت، آفرین مى‏گوییم و امیدواریم در این مسیر با اراده راسخ و نیت خالص موفق باشید و روز به روز به کیفیت عبادت و نماز خود بیافزائید و بدانید که خداوند پاداش عمل نیک و بندگى شما را در دنیا و آخرت خواهد داد انشاء الله و باتوکل به خداوند خواستگاران مناسب به خواستگارى شما خواهند آمد و این کار نیازمند توسل و توکل است و هرگز پیش قدم شدن شما در ازدواج و مانند این نمى‏تواند موجبات خوشبختى فرد را فراهم سازند بلکه با حفظ عفت و وقار یک زن مسلمان با دعا به درگاه خداوند و توسل به اهل بیت عصمت و طهارت از خداوند بخواهید که براى شما خواستگارى مناسب روانه سازد و بدانید که این قسمت روزى رقم مى‏خورد. شاید دیر و یا زود داشته باشد ولى عاقبت رقم خواهد خورد از طرفى دیگر همان‏گونه که گذشت نه خواستگار داشتن علامت خوشبختى است ونه خواستگار نداشتن نشان بدبختى مى‏باشد مهم آن است که آدمى به وظیفه خود عمل کند و از جاده مستقیم خارج نشود. پس از هیچیک از ناملایمات مادى و اجتماعى و حتى امور مربوط ازدواج ناراحت نباشید و با فراهم نبودن آنها مأیوس نشوید همانگونه که با فراهم بودن آنها بهسرکشى و طغیان تن مى‏دهید به امید موفقیت روزافزون شما و توجه به اینکه همت بلند دار که از همت بلند به جائى رسیده‏اند.
توجه داشته باشید که نداشتن خواستگار پدیده ای اجتماعی است که عوامل متعدد داردکه برخی عوامل آن به قرار زیر است:
1. مشکلی که مطرح نمودید تنها مشکل شما نیست بلکه مشکلی است که عده ای زیاد با آن دست به گریبان هستند و برخی هم در دست تقدیر است پس وجود چنین مشکلاتی طبیعی است و عوامل متعددی در بروز آن دخیل هستند و بعضى از این عوامل در دست شما نیست. در این صورت نباید نگران آن باشید و ذهن خود را به آن مشغول نمایید به گونه‏اى که مانع زندگى روزمره و درسى و تحصیلات علمى و دیگر امور شود. زیرا انسان نمى‏تواند تمام شرائط و امکانات را بر وفق مراد خود فراهم نماید ولى مى‏تواند خود را با شرائط موجود وفق دهد و هماهنگ سازد در صورت اول همیشه نگران و ناراحت و غمگین و افسرده خواهید بود و در صورت دوم با ابتکار و خلاقیت و بهره‏مند شدن از دیگر توانمندیهاى خود، شاد و با نشاط زندگى خواهید کرد و فعّال و سر زنده با همان امکانات و شرائط موجود، زندگى را بر خود سهل و آسان خواهید نمود. بنابراین هیچ گاه نباید این موضوع مانع عمده‏اى بر راه ادامه زندگى و تحصیل و... شما باشد.
وضعیت اجتماعى ـ فرهنگى و اقتصادى جامعه باعث شده است سن ازدواج دختران و پسران بالا برود بعضى توقعات و انتظارات خانواده‏ها و دامن زدن به فرهنگ تشریفات و نظیر آن، مشکل بیکارى پسران و عدم توانایى آنها براى تأمین نیازمندیهاى زندگى مستقل عواملى است که باعث این مشکل شده بنابراین در چنین فضایى زمینه ازدواج دختران نیز فراهم نمى‏شود در نتیجه دخترانى نظیر شما گمان مى‏کنند اشکال و ایراد در وجود آنهاست. پس یکى از عوامل پدید آمدن این مشکل عاملى است که از اختیار شما و هر کس دیگرى خارج است.
2. گاهى انتظارات بالا و بیش از اندازه خانواده‏ها یا خود دختران به این مشکل دامن مى‏زند که در این صورت این موضوع باید مورد بررسى قرار گیرد و در صورت واقعیت داشتن آن، با تدابیر لازم و مناسب به تعدیل آن پرداخت و بدین وسیله یکى از موانع خواستگارى و ازدواج برطرف شود.
3. گاهى نیز ویژگیهاى شخصیتى و اخلاقى خانواده‏ها مانند اعتیاد ممکن است مانع و سد راهى براى خواستگاران باشد که این امر نیز باید مورد توجه خانواده‏ها قرار گفته و در صورت لزوم تغییرات لازم را در نحوه برخورد و صفات اخلاقى و آداب اجتماعى خود ایجاد نمایند و زمینه ازدواج دختران خود را فراهم نمایند.
4. گاهى نیز ویژگیهاى ظاهرى و جسمانى یا صفات اخلاقى و شخصیتى خود دختران است که باعث مى‏شود دیرتر ازدواج کنند و خواستگار کمترى داشته باشند.
در جامعه ما سن ازدواج بالا رفته است و در حال حاضر میانگین سن ازدواج در دختران حدود 24 سال است شما با میانگین فاصله کمی دارید و هنوز شرایط شما خوب است بنابراین دلیلی ندارد نگران باشید. شما در حال حاضر امتیازات فراوانی دارید که بسیاری از دختران ندارند. همچنین شما تجارب بسیار خوبی دارید که بسیاری از دختران جوان فاقد آن هستند.
در مجموع در یک جمع‏بندى معلوم مى‏شود که بعضى عوامل این مشکل در دست شما یا کس دیگرى نیست که در این صورت نباید نگران آن باشید و ذهن خود را به آن مشغول نمایید به گونه‏اى که مانع زندگى روزمره و درسى و تحصیلات علمى و دیگر امور شود. زیرا انسان نمى‏تواند تمام شرائط و امکانات را بر وفق مراد خود فراهم نماید ولى مى‏تواند خود را با شرائط موجود وفق دهد و هماهنگ سازد در صورت اول همیشه نگران و ناراحت و غمگین و افسرده خواهد بود و در صورت دوم با ابتکار و خلاقیت و بهره‏مند شدن از دیگر توانمندیهاى خود، شاد و با نشاط زندگى خواهد کرد و فعّال و سر زنده با همان امکانات و شرائط موجود، زندگى را بر خود سهل و آسان خواهد گرفت. بنابراین هیچ گاه نباید این موضوع مانع عمده‏اى بر راه ادامه زندگى و... شود.
علاوه بر این مطمئن باشید اگر به خداوند متعال توکل کنید و تمام امور زندگى خود را به او واگذار کنید، خداوند به بهترین وجه و شکل به آن رسیدگى خواهد کرد زیرا او خیر و صلاح بندگانش را بهتر از من و تو مى‏داند. خداوند در سوره بقره آیه 216 مى‏فرماید: «... و عسى ان تکرهوا شیئا و هو خیر لکم و عسى ان تحبوا شیئا و هو شرٌ لکم و الله یعلم و انتم لا تعلمون؛
افزون بر این هزاران هزار نعمت و توانمندى خداوند در وجود شما و اطراف شما قرار داده است و از آن بهره‏مند هستید چه بهتر است به آنها بیاندیشید و به بهره‏بردارى از آن نعمت‏ها فکر کنید و لذت ببرید. رابطه خود را با خداوند متعال و راز و نیاز با او را فراموش نکنید که یاد خدا آرامش‏بخش است.
5. نکته دیگر اینکه گاهی لازم است تغییری در ساختار خانواده ایجاد کنید یعنی بررسی کنید که علت این رخداد چیست اگر خودتان مقصر هستید آن را مرتفع سازید چه اینکه اگر بافت خانواده تغییر نکند و همچنان این مشکل باقی خواهد ماند برای ایجاد تغییر باید راهکار مناسب پیدا کرد مثلا اگر افرادی را در فامیل می شناسید که می تواند نقش مؤثر داشته باشند مشکل را با آنها در میان بگذارید تا مشکل گشایی کنند و با بصیرت دادن به پدر و مادرتان شرایط را تغییر دهند. گاهی اوقات نیز خانواده باید در رفتارهای اجتماعی خود تجدید نظر کند چه بسا برخی از اشتباهات گذشته با ساختار خانواده شما و همچنین به وجه اجتماعی آن آسیب وارد کرده باید نقاط ضعفی که باعث این آسیب ها شده شناسایی و سپس در صورت امکان جبران کرد.
مجددا تکرار می کنیم که مشکل آن قدر جدی ولاینحل نیست که شما فکر کنید همه درهای امید به روی شما بسته شده و در یک بن بست جدی قرار گرفته اید که نه راه به پیش دارد و نه راهی برای برگشت. بزرگ جلوه دادن مشکل، منفی بافی، سوء ظن و افکار پوچ انسان را مستأصل و مأیوس می کند و باعث تخریب روح و جسم انسان می شود و باید به طور جد از این وضعیت خود را نجات داد بنابراین روح خود را نیازارید و خودخوری و ناراحتی را کنار بگذارید و به فضل و رحمت بی منتهای خداوند امیدوار باشید چه بسا تأخیر در ازدواج حکمتی داشته و خداوند فرد مناسبتر و بهتری را نصیب شما خواهد کرد.
چند توصیه و راهکار مفید:
1. از منفی بافی و افکار منفی باید اجتناب شود.
2. از قرار گرفتن در تنهایی باید پرهیز نمود.
3. از بیکاری باید دوری کرد و همواره خود را به کاری مشغول نمود.
4. بیشتر در جمع شرکت کنید و به هیچ وجه خود را از دیگران جدا نکنید و در انزوا قرار نگیرید.
5. ورزش به ویژه ورزش های دسته جمعی بسیار مفید است.
6. اهتمام بیشتر به واجبات دینی و ترک گناه نقش بسیار زیادی در سلامت روان دارد.
7. در پایان با توکل به خداوند و توسل به اولیای الهی از خداوند بخواهید که هر چه زودتر مشکل حل شود.
8. به سر و وضع و آراستگی ظاهری خود بیشتر برسید واز شلختگی اجتناب کنید. البته با رعایت حلال و حرام و اجتناب از خودآرایی در مقابل نامحرم.
9. هرگاه وارد خانه شدید بر تمام اهل خانه سلام کنید.
10. قبل از ورود به خانه سه قل هوالله بخوانید.
11. بعد از هر نماز سه قل هو الله بخوانید و حتما از خداوند بخواهید که این مشکل را حل نماید. مطمئن باشید که این روش بسیار موثر است و بالاخره به اجابت می رسد.
12. در پایان متذکر می شویم که اگر شما خواستگاری داشته اید و بدون دلیل شرعی و صرفا به واسطه سلیقه شخصی به او پاسخ منفی داده اید و همین امر موجب دلخوری پدرتان شده است ابتدا استغفار کنید و بعد از پدرتان عذرخواهی کنید.
13. در کانونهای ازدواج ثبت نام کنید به ویژه موسسه خیریه الزهرا در قم (7713130 - 0251) یا خود را با حفظ حریم خانوادگی و عفت به کسانی که واسطه کار خیر هستند، معرفی نمایید.
14. اگر فردی را پسندیدی به کمک واسطه های آشنا، سرنگهدار و خودی آنها را به سمت خانه خود هدایت کنید.
15. دعا، توکل، توسل و نذر صلوه برای روح اولیاء خدا معمولا مشکل گشا بوده است.
16. تقوا پیشه کنید. قرآن کریم می فرماید و من یتقی الله یجعل له مخرجا و یرزقه من حیث لا یحتسب. کسی که به واجبات عمل و از گناهان دوری نماید, خدای مهربان راه خروجی برایش قرار می دهد و روزیش را از جایی که حساب نمی کند, می رساند.
بعد از توکل و توسل نوبت تدابیر خودمان می رسد. یعنی نباید به صرف توکل دست روی دست نهاد و خود اقدامی نکنیم در این مورد هم شما می توانید (بلکه لازم است) تدابیر لازم را بیاندیشید که برخی از آنها اشاره می کنیم.

T}راه های علمی و عملی همسریابی عبارتند از:{T
1. وساطت افراد خانواده، بستگان و بخصوص والدین: متدوال ترین روش در فرهنگ ملی و دینی همین روش شناسایی به واسطه افراد خانواده و یا فامیل و بستگان است. افراد خانوداه اغلب به دلیل شناختی که از فرد و روحیات و عقاید و خواسته های وی دارند و همین طور شناختی که از افراد مورد نظر دارند و یا می توانند با تحقیق های مهم همه جانیه شناخت کافی پیدا کنند بهتر می توانند به تطابق داشتن و میزان هم گرایی و اشتراکات آنها آگاهی پیدا کنند. این روش ساده ترین روش عملی و سهل الحصولترین طریق کسب اطلاعات اولیه و ارتباطات بعدی و مورد نیاز است و از نظر حاصل کار نیز ثمر بخش ترین شیوه به شمار می رود.
به عبارت دیگر این روش از این امتیازات برخوردار است: سهولت، سرعت کسب اطلاعات و ارتباطات، اطمینان نسبی بیشتر به صداقت و دلسوزی واسطه(که خانواده و والدین هستند) و شناخت بیشتر به روحیات، سوابق و خواسته های طرفین. علاوه بر این خالی از هر گونه تعصب و جهت گیری است و بدون هیچ گونه حب و بغض شخصی انجام می گیرد. همچنین تحت تأثیر احساسات و عواطف غریزی که در ارتباطهای مستقیم به وجود می آید، نیست.
2. وساطت مراکز مشاوره
مراجعه به برخی مراکز مشاوره ازدواج که به منظور شناساندن دو فرد برای ازدواج تأسیس شده است، فرد مطلوب و مطابق با خواسته ها و توقعات خود را یافت. چنین مراکز مشاوره محدود هستند و کمتر با فرهنگ ملی و بومی ما تناسب دارد و افراد کمتری برای شناسایی فرد مورد نظرشان به این مراکز مراجعه می کنند. اگر این مرکز مشاوره ازدواج مورد اعتماد باشند در محیط های دانشگاه یا غیر آن می توانند موثر باشند و از طرف دیگر چون امکان همسریابی از راه اول یعنی وساطت خانواده به هر دلیلی امکان پذیر نیست این راه می تواند اطلاعاتی که موردنیاز را در اختیار بگذارند. تأکید می شود این مراکز مشاوره باید دارای کارشناسان دلسوز، با تجربه و مورد اعتماد و سابقه روشن و مطمئن باشند.
براى ازدواج مى‏توانید به مؤسسات زیر نامه نگارى کنید و آمادگى و شرایط خود را براى ازدواج بیان کنید.
1- مؤسسه خیریه الزهرا(س)؛ قم، خ باجک (19 دى)، روبروى مخابرات.
2- بنیاد ازدواج الزهرا(س)؛ قم، خ چهارمردان، چهار راه سجادیه.
3- مؤسسه خیریه فاطمیه(س)؛ قم خیابان امام، 30 مترى کیوانفر - نبش کوچه 38
4- بنیاد ازدواج اسلامى؛ شیراز - پشت مسجد مولا - تلفن 46094 - 333613
راه دیگری نیز وجود دارد که متأسفانه در حال حاضر و بخصوص در محیط های اجتماعی مختلط مثل دانشگاهها از آن استفاده می شود روش ارتباط مستقیم و بدون واسطه است. در این روش جوانان آماده ازدواج شخصا و مستقیما اقدام به خواستگاری یا جلب خواستگار می کنند. به نظر ما این روش معقولی نیست و تناسبی با فرهنگ دینی و اخلاقی ما ندارد و معمولا موجب بروز و ظهور روابط نامشروع و فسادآور می شود زیرا این روش به دلباختگی در یک نگاه منتهی می شود و تصمیم گیرنده بدون توجه به معیارها و ارزشهای تعیین شده در شرائط همسر ایده ال و متناسب، و بدون توجه به هدف مورد نظر خود و صرفا به خاطر جلب توجه به ظواهری همچون زیبایی، ثروت، تحصیلات، پست و مقام و ... شیفته طرف مقابل شده و تصمیم گیری اش در یک فضای فکری و روانی احساسی و عاطفی انجام می گیرد.
هرچند لازم است دو طرف به مسائل ظاهری مثل آنچه گفته شد توجه کنند ولی محور قرار دادن و اصالت دادن به آنها منتفی است و صحیح نیست بلکه باید ضمن توجه به آنها، به موازین اساسی و ارزشهای اخلاقی و زیربنایی و پایبندی به اصول اخلاقی دینی اصالت بخشید و آنها را محور تصمیم گیری قرار داد. و گر نه تصمیم گیری های بر اساس ارتباط های مستقیم و بدون واسطه معمولا بر اساس خواسته های نفسانی و احساسات زودگذر انجام می گیرد. که عواقب ناگوار و نامطلوب دارد. بنابراین توصیه اکید ما این است که برای شناسایی فرد مورد نظر و همسریابی هرگز از این روش استفاده نشود و به ایجاد ارتباط مستقیم چه حضوری و چه تلفنی و چه مکاتبه ای بدون اشراف و نظارت خانواده های دو طرف اقدام نشود.
راههای کنترل این غریزه به دو صورت تحقق می پذیرد:
1- کنترل منفى: غالبا وقتى سخن از کنترل غریزه جنسى به میان مى‏آید، توجه اشخاص به سمت و سوى نوع منفى آن جلب مى‏شود و آن این است که کسى با وجود تحریکات مختلف و مواجهه با عوامل انگیزش این غریزه، بخواهد با میل تحریک شده‏اش مبارزه و مقابله کند و به سوى ارتکاب جرم نرود، چنین کارى گرچه قطعا بهتر از آلایش دامن و عمل به جرم است، ولى پیامدهاى سوء و مخرب آن بر کسى پوشیده نیست. این کار هم به غایت دشوار است و هم زیانبار و بدین جهت هرگاه شخصى به کنترل غریزه سفارش مى‏شود با چنین برداشتى از آن و تصور دشوارى و زیانبارى آن، از پذیرفتن چنین توصیه‏هایى سرباز مى‏زند.
2- کنترل مثبت: غریزه جنسى اگر با ازدواج مهار نگردد، مطلوب‏ترین راه تسلط بر آن، کنترل مثبت است و آن پرهیز از صحنه‏ها و کارهایى است که به تحریک این غریزه مى‏انجامد.
این نوع از کنترل، که در حقیقت جنبه‏ى پیشگیرى دارد هم راحت است و هم بى‏زیان و بلکه مفید و راحت است، زیرا در این صورت همچون وسیله نقلیه‏اى است با سرعت معمولى و قانونى که در مواجهه با خطر، مهار آن زحمت چندانى ندارد بى‏زیان است، زیرا با این حال کنترل غریزه فشارى بر جسم و روان تحمیل نمى‏کند تا به آن صدمه‏اى وارد شود و مفید است چون موجب مى‏شود مغز و اعصاب و قواى بدن در حالت عادى به سر برند و تعادل روانى شخص محفوظ بماند وانرژى و سرمایه‏هاى جسمى و روحى او بیهوده مصرف نشوند. برخلاف ماشینى که با سرعتى بسیار فراتر از حد شناخته شده و بایسته خود سیر مى‏کند که چه بسا به کلى اختیار آن از دست صاحبش بیرون رفته و مصیبت‏هایى به بار آورد و کنترل آن هم در صورت تحقق، صدها زیان و رنج و زحمت و اضطراب براى وسیله و صاحب آن به همراه دارد.
خداوند در قرآن کریم مى‏فرماید: «باید کسانى که قدرت و وضعیت مساعد براى ازدواج ندارند عفت پیشه کنند» V}(نور، آیه 33).{V
با تأمل معلوم مى‏شود که عفت در این آیه کریمه معنایى عام دارد و عفت در همه اعضا و اندام را شامل است و اکنون طرق کنترل مثبت را به اختصار برمى‏شمریم:
1- پرهیز از فکر و ترسیم صحنه‏هاى محرک در ذهن و خیال. عبدالله بن سنان از امام صادق(ع) نقل مى‏کند که حضرت(ع) فرمود: H}«ان عیسى قال للحواریین:... ان موسى امرکم ان لا تزنوا و انا آمرکم ان لاتحدثوا انفسکم بالزنا فضلاً عن ا ن تزنوا فان من حدث نفسه بالزنا کان کمن او قد فى بیت مزوق فافسد التزاویق الدخان و ا ن لم یخرق البیت؛{H عیسى به اصحاب خود گفت:... موسى به شما دستور داد که زنا نکنید و من به شما دستور مى‏دهم که فکر زنا هم در سر نپرورانید تا چه رسد به این که زنا کنید زیرا کسى که خیال زنا کند مانند کسى است که در خانه‏اى نقش و نگار شده دود و آتش به پا کند. چنین کارى گرچه خانه را نمى‏سوزاند ولى زینت و صفاى آن را مکدر کرده و فاسد مى‏کند» V}وسائل‏الشیعه، ج 14، ص 240).{V
2- دورى از نگاه‏هاى مسموم و مناظر تحریک‏آمیز. قرآن کریم در دو آیه متوالى دستور به اغماض و نگهدارى چشم از نگاه حرام و هوس‏آلود داده است. در آیه اول مى‏فرماید: A}«قل للمؤمنین یغضّوا من ابصارهم و یحفظوا فروجهم...؛{A به مؤمنان بگو دیدشان - را از نامحرمان - فرونشانند و نهانگاه‏هاى خود را - از وقوع در حرام - نگه دارند». و در آیه بعدى مى‏فرماید: A}«و قل للمؤمنات یغضضن من ابصارهن و یحفظن فروجهن...؛{A به زنان مؤمن بگو - چشمهایشان را فرو گیرند و نهانگاه‏هاى خویش را محافظت کنند» V}(نور، آیه 30 - 31).{V
جالب این است که در هر دو مورد خداوند متعال نخست دستور به مراقبت از نگاه محرک و عفت چشم مى‏دهد و آن گاه به حفاظت از عورت فرمان داده است.
رسول اکرم(ص) مى‏فرمایند: H}«النظره سهم مسموم من سهام ابلیس فمن ترکها خوفا من الله اعطاه الله ایمانا یجد حلاوته فى قلبه؛{H نگاه هوس‏آلود - تیرى است مسموم از تیرهاى شیطان - هر کس آن را به جهت خوف الهى ترک کند، خداوند ایمانى به او مى‏بخشد که حلاوت آن را در قلب خود احساس مى‏کند» V}(الاخلاق، سید عبدالله شبر، قم، انتشارات بصیرتى، ص 127).{V
3- گوش ندادن به آوازها و موسیقى‏هاى تحریک‏کننده و مبتذل. در حدیثى از حضرت صادق(ع) آمده است: H}«ان رجلا سأله عن سماع الغناء فنهى عنه و تلا قول الله عز وجل: «ان السمع والبصر والفؤاد کل اولئک کان عنه مسؤولاً»{H؛ V}(اسراء، آیه 36).{V
H} «و قال یسأل السمع عما سمع والفؤاد عمّا عقد والبصر عما ابصر؛{H مردى از آن حضرت درباره شنیدن آواز محرک پرسید. حضرت از آن نهى کرده و این آیه را خواندند: «به یقین گوش و چشم و دل هر یک مورد سؤال خواهند بود» و فرمود: گوش از آنچه شنیده و قلب از آنچه بدان دل بسته و چشم از آنچه دیده است مسؤول بوده و بازخواست خواهند شد» V}(مستدرک‏الوسائل، چاپ قدیم، ج 2، ص 459، ابواب یکتسب به، باب 80).{V
4- اجتناب شدید از نشست‏هاى غفلت‏زا و معاشرت با دوستان ناباب و گوش سپردن به سخنان تحریک‏آمیز.
از حضرت امام باقر(عِ این‏گونه روایت شده است: H}«من اصغى الى ناطق فقد عبده، فان کان الناطق یؤدى عن الله عزوجل فقد عبدالله و ان کان یؤدى عن الشیطان فقد عبد الشیطان؛{H هر کس به سخن گوینده‏اى گوش فرا دهد او را بندگى کرده است، پس اگر ناطق از خدا بگوید شنونده، خداوند را بنده شده و اگر از شیطان و سخنان شیطانى بر زبانش جارى کند قطعا بندگى شیطان کرده است» V}(وسائل‏الشیعه، چاپ ایران، کتابفروشى اسلامیه، ج 12، ص 236).{V
5- اعتدال در خوردن. بى‏تردید پرخورى و بى‏نظمى در خوردن در ذخیره‏سازى و انباشتن موادى که نیازمند تفریغ باشد مؤثر است، ولى در صورت اعتدال و کم‏خورى سهم ناچیزى از آن صرف تهیه آن مواد مى‏شود.
در حدیثى که قبلاً از پیامبر گرامى(ص) نقل کردیم، آن حضرت پس از آن که جوانان را به ازدواج ترغیب مى‏کنند مى‏فرمایند: «هر کس قدرت بر ازدواج ندارد و روزه بگیرد یقینا روزه نیروى غریزه او را تضعیف مى‏کند» V}(مستدرک الوسائل، ج 2، ص 531).{V
6- اشتغال، ورزش و سرگرمى‏هاى مفید. زیرا با وجود فراغت، هم مواد غذایى در تقویت غریزه به مصرف مى‏رسد و هم‏فکر و خیال مصروف چاره‏سازى در تفریغ آن مى‏شود و لذا در روایات بر اشتغال و کار و پرهیز از فراغت تأکید بسیار شده است.
حضرت امام صادق(ع) در حدیث پردامنه «مفضل» مى‏فرمایند: H}«... وهکذا الانسان لو خلا من الشغل لخرج من الاشر والعبث والبطر الى ما یعظم ضرره علیه و على من قرب منه...؛{H ... و همین‏گونه انسان اگر بى‏کار و فارغ باشد، به بیهودگى و سرمستى دچار مى‏شود و بر اثر آن به مسایلى مبتلا مى‏شود که زیان آن هم بر خود و هم بر نزدیکان او سنگینى خواهد کرد...» V}(بحارالانوار، تهران، انتشارات دارالکتب الاسلامیه، ج 3، ص 87).{V
7- تلاوت قرآن. بى‏شک انس با قرآن، تلاوت، تدبر و تفکر در مضامین آن، خود شفاى هر دردى است که به سرعت کار هر پریشانى را رو به سامان مى‏برد و زخم‏هاى پنهان را التیام مى‏دهد و همت‏ها را تا آسمان‏ها بالا مى‏برد و بشر را از فرو رفتن در عالم حیوانات را نجات مى‏بخشد.
امیرمؤمنان(ع) مى‏فرمایند: H}«و تعلّموا القرآن فانه ربیع القلوب واستشفوا بنوره فانه شفاء الصدور و احسنوا تلاوته فانه انفع القصص؛{H قرآن را فرا گیرید زیرا قرآن بهار دلهاست و از نور آن بر مرض‏ها و دردهاى خود مرهم بگذارید زیرا آن داروى شفابخش سینه‏هاست و آن را نیکو تلاوت کنید که به یقین سودمندترین قصه‏هاست» V}(وسائل‏الشیعه، ج 4، ص 825، ابواب قرائه القرآن، باب 1، ح 7).{V
خلاصه این که: راه حل دین در خصوص نوع مقابله و مواجهه به غریزه جنسى نخست ازدواج و نکاح مشروع است و در صورت عدم امکان، کنترل مثبت با شرحى که بیان شد و سپس کنترل منفى با وجود همه زیان‏هاى آن، ولى هیچ‏گاه به بى‏بند و بارى و افسارگسیختگى و آلودگى به گناه رضایت نمى‏دهد و زیان آن را به مراتب خسارت‏بارتر و ویرانگرتر از ضرر کنترل منفى مى‏داند.
این نوشتار را با این جمله به پایان مى‏بریم که بزرگان گفته‏اند: «نفس را مشغول بدار وگرنه او تو را به خود مشغول خواهد ساخت».

برگرفته از پرسمان


من پاسخ بهتری دارم !


عبارت های جستجو شدهعبارت های جستجو شده

(احساس ناامیدی) (احساس ناامیدی میکنم) (نا امیدی از زندگی) (احساس نا امیدی)