پرسشکده مرجع پرسش و پاسخ فارسی ایران

مسئله‌ی مهم آن است که هرگز از سؤال‌کردن دست برندارید. برای هر حس کنجکاوی، یک پاسخ وجود دارد.

نمی دانید؟! بپرسید!

می دانید؟! پاسخ دهید!


در « کتاب نظام حقوق زن در اسلام» چگونه به ایرادهای گرفته شده به ازدواج موقت یا نکاح منقطع پاسخ می دهد؟

1 پاسخ 1

ایرادهایی که برای نکاح منقطع در کتاب حقوق زن ذکر شده را اشاره کرده و به پاسخ شهید مطهری در این مورد می پردازیم.
1. پایه ازدواج باید بر دوام باشد ، و زوجین از اول که پیمان زناشوئی‏ می‏بندند باید خود را برای همیشه متعلق بیکدیگر بدانند و تصور جدائی در مخیله آنها خطور نکند ، علیهذا ازدواج موقت نمی‏تواند پیمان استواری میان‏ زوجین باشد .
جواب : اینکه پایه ازدواج باید بر دوام باشد بسیار مطلب درستی است ، ولی این‏ ایراد وقتی وارد است که بخواهیم ازدواج موقت را جانشین ازدواج دائم‏ کنیم و ازدواج دائم را منسوخ نمائیم .بدون شک هنگامی که طرفین قادر به ازدواج دائم هستند و اطمینان کامل‏ نسبت به یکدیگر پیدا کرده‏اند و تصمیم دارند برای همیشه متعلق به یکدیگر باشند پیمان ازدواج دائم می‏بندند .ازدواج موقت از آنجهت تشریع شده است که ازدواج دائم به تنهائی قادر نبوده است که در همه شرائط و احوال رفع احتیاجات بشر را بکند و انحصار به ازدواج دائم مستلزم این بوده است که افراد یا به رهبانیت موقت‏ مکلف گردند و یا در ورطه کمونیسم جنسی غرق شوند . بدیهی است که هیچ پسر یا دختری آنجا که برایش زمینه یک زناشوئی دائم و همیشگی فراهم است خود را با یک امر موقتی سرگرم نمی کند .
2.ازدواج موقت از طرف زنان و دختران ایرانی که شیعه مذهب می باشنداستقبال نشده است و آن را نوعی تحقیر برای خود دانسته‏اند ، پس افکار عمومی خود مردم شیعه نیز آن را طرد میکند. جواب: اولا منفوریت متعه در میان زنان ، مولود سوء استفاده‏هائی است که مردان هوسران در این زمینه کرده‏اند و قانون باید جلو آنها را بگیرد و ما درباره این سوء استفاده‏ها بحث خواهیم کرد. ثانیا انتظار اینکه ازدواج موقت باندازه ازدواج دائم استقبال شود در صورتیکه‏ فلسفه ازدواج موقت ، عدم آمادگی یا عدم امکان طرفین با یکطرف برای‏ ازدواج دائم است انتظار بی جا و غلطی است .
3. نکاح منقطع بر خلاف حیثیت و احترام زن است ، زیرا نوعی کرایه‏ دادن آدم و جواز شرعی آدم فروشی است . خلاف حیثیت انسانی زن است که در مقابل وجهی که از مردی می گیرد وجود خود را در اختیار او قرار دهد .
جواب : این ایراد از همه عجیب‏تر است. اولا ازدواج موقت با مشخصاتی که گفتیم چه ربطی به اجاره و کرایه دارد و آیا محدودیت مدت ازدواج موجب می شود که از صورت ازدواج خارج و شکل‏ اجاره و کرایه بخود بگیرد ؟ آیا چون حتما باید مهر معین و قطعی داشته‏ باشد کرایه و اجاره است ؟ که اگر بدون مهر بود و مرد چیزی نثار زن نکرد ، زن حیثیت انسان خود را باز یافته است؟ ما درباره مسئله مهر جداگانه‏ بحث خواهیم کرد .از قضا فقها تصریح کرده‏اند و قانون مدنی نیز بر همان اساس مواد خود را تنظیم کرده است که ازدواج موقت و ازدواج دائم از لحاظ ماهیت قرارداد هیچگونه تفاوتی با هم ندارند و نباید داشته باشند . هر دو ازدواجند و هر دو باید با الفاظ مخصوص ازدواج صورت بگیرند و اگر نکاح منقطع را با صیغه‏های مخصوص اجاره و کرایه بخوانند باطل است .ثانیا از کی و چه تاریخی کرایه آدم منسوخ شده است ؟ تمام خیاط ها و باربرها تمام پزشک ها و کارشناس ها ، تمام کارمندان دولت از نخست وزیر گرفته تا کارمند دون رتبه ، تمام کارگران کارخانه‏ها آدمهای کرایه‏ای هستند. ثالثا زنی که به اختیار و اراده خود با مرد بخصوصی عقد ازدواج موقت‏ می‏بندد آدم کرایه‏ای نیست و کاری بر خلاف حیثیت و شرافت انسانی نکرده‏ است ، اگر می خواهید زن کرایه‏ای را بشناسید ، اگر می خواهید بردگی زن را ببینید به اروپا وامریکا سفر کنید و سری به کمپانی های فیلمبرداری بزنید تا ببینید زن کرایه‏ای یعنی چه؟ ببینید چگونه کمپانیهای مزبور حرکات زن ، ژست های زن ، اطوار زنانه زن ، هنرهای جنسی زن را به معرض فروش می گذارند .بلیط هائی که شما برای سینماها و تاترهای میخرید در حقیقت اجاره بهای‏ زنهای کرایه‏ای را می پردازید . ببینید در آنجا زن بدبخت برای اینکه پولی‏ بگیرد تن به چه کارهائی میدهد؟ مدت ها تحت نظر متخصصان کار آزموده و شریف باید رموز تحریکات جنسی را بیاموزد ، بدن و روح و شخصیت خود را در اختیار یک مؤسسه پول درآوری قرار دهد برای این که مشتریان بیشتری برای آن مؤسسه‏ پیدا کند . سری به کاباره‏ها و هتل ها بزنید ببینید زن چه شرافتی بدست آورده است و برای اینکه مزد ناچیزی بگیرد و جیب فلان پولدار را پرتر کند چگونه باید همه حیثیت و شرافت خود را در اختیار مهمانان قرار دهد .زن کرایه‏ای آن مانکن‏ها هستند که اجیر و مزدور فروشندگی های بزرگ می‏شوند و شرف و عزت خود را وسیله پیشرفت و توسعه حرص و آز آنها قرار می دهند .زن کرایه‏ای آن زنی است که برای جلب مشتری برای یک مؤسسه اقتصادی با هزاران اطوار که اغلب آنها تصنعی و بخاطر انجام وظیفه مزدوری است روی‏ صفحه تلویزیون ظاهر می شود و بنفع یک کالای تجارتی تبلیغ می کند .کیست که نداند امروز در مغرب زمین زیبائی زن ، جاذبه جنسی زن ، آواز زن ، هنر و ابتکار زن ، روح و بدن زن و بالاخره شخصیت زن ، وسیله تحقیر و ناچیزی در خدمت سرمایه‏داری اروپا و امریکا است ؟ و متأسفانه شما دانسته یا ندانسته زن شریف و نجیب ایرانی را بسوی اینچنین اسارتی می کشانید .من نمی دانم چرا اگر زنی با شرائط آزاد با یک مرد بطور موقت ازدواج کند زن کرایه‏ای محسوب می شود . اما اگر زنی در یک عروسی یا شب‏نشینی در مقابل چشمان حریص هزار مرد و برای ارضاء تمایلات جنسی آنها حنجره خود را پاره کند و هزار و یک نوع معلق بزند تا مزد معینی دریافت دارد زن‏ کرایه‏ای محسوب نمی شود ؟ آیا اسلام که جلو مردان را از اینگونه بهره‏برداری‏ها از زن گرفته است وخود زن را به این اسارت آگاه و او را از تن دادن به آن و ارتزاق از آن منع‏ کرده است مقام زن را پائین آورده است یا اروپای نیمه دوم قرن بیستم ؟ اگر روزی زن بدرستی آگاه و بیدار شود و دامهائی که مرد قرن بیستم در سر راه او گذاشته و مخفی کرده بشناسد ، علیه تمام این فریب‏ها قیام خواهد کرد و آنوقت تصدیق خواهد کرد یگانه پناهگاه و حامی جدی و راستگوی او قرآن است و البته چنین روزی دور نیست .
5. نکاح منقطع ، از نظر اینکه دوام ندارد ، آشیانه نامناسبی برای‏ کودکانی است که بعدا بوجود می‏آیند . لازمه نکاح منقطع این است که‏ فرزندان آینده ، بی سرپرست و از حمایت پدری مهربان و مادری دلگرم بخانه‏ و آشیانه محروم بمانند ؟
جواب : این ایراد ، ایرادی است که مجله زن روز بسیار روی آن تکیه کرده است .ولی با توضیحاتی که دادیم گمان نمیکنم جای بحث و ایرادی باشد . در مقاله‏ پیش گفتیم که یکی از تفاوتهای ازدواج موقت و ازدواج دائم مربوط به‏ تولید نسل است .در ازدواج دائم هیچ یک از زوجین بدون جلب رضایت دیگری نمی تواند از زیر بار تناسل شانه خالی کند . بر خلاف ازدواج موقت که هر دو طرف‏ آزادند . در ازدواج موقت ، زن نباید مانع استمتاع مرد بشود ولی می‏تواند بدون آنکه لطمه‏ای به استمتاع‏ مرد وارد آید مانع حاملگی خود بشود و این موضوع با وسائل ضد آبستنی امروز کاملا حل شده است .علی هذا اگر زوجین در ازدواج موقت مایل باشند تولید فرزند کنند و مسئولیت نگهداری و تربیت فرزند آتیه را بپذیرند تولید فرزند می‏کنند بدیهی است که از نظر عاطفه طبیعی فرقی میان فرزند زوجه دائم با زوجه‏ موقت نیست و اگر فرضا پدر یا مادر از وظیفه خود امتناع کند قانون آنها را مکلف و مجبور می‏کند همانگونه که در صورت وقوع طلاق قانون باید دخالت‏ کند و مانع ضایع شدن حقوق فرزندان گردد و اگر مایل نباشند که تولید فرزند
نمایند و هدفشان از ازدواج موقت فقط تسکین غریزه است از بوجود آمدن‏ فرزند جلوگیری می کنند .همچنانکه میدانیم کلیسا جلوگیری از آبستنی را امر نامشروع می داند ولی‏ از نظر اسلام اگر زوجین از اول مانع پیدایش فرزند بشوند مانعی ندارد اما اگر نطفه منعقد شد و هسته اولی تکوین فرزند بوجود آمد اسلام به هیچ وجه اجازه‏ معدوم کردن آن را نمی‏دهد .اینکه فقهای شیعه می‏گویند هدف ازدواج دائم تولید نسل است و هدف‏ ازدواج موقت ، استمتاع و تسکین غریزه است همین منظور را بیان می‏کنند .
برای مطالعه بیشتر مراجعه کنید به :
مجموعه آثار ج19 ( نظام حقوق زن) ص 59

برگرفته از پرسمان


من پاسخ بهتری دارم !


عبارت های جستجو شدهعبارت های جستجو شده

(ازدواج + پولدار ها + اسلام)