پرسشکده مرجع پرسش و پاسخ فارسی ایران

مسئله‌ی مهم آن است که هرگز از سؤال‌کردن دست برندارید. برای هر حس کنجکاوی، یک پاسخ وجود دارد.

نمی دانید؟! بپرسید!

می دانید؟! پاسخ دهید!


مرز میان اکراه و اجبار نداشتن در انجام اعمال دینی و ترک لذت پرستی و شهوترانی را چگونه بشناسیم؟

1 پاسخ 1

مرز بین اینها به این است که انسان در عین آزادی واختیار ،با ملاحظه ودقت در عاقبت کار واینکه تبعیت از هواهای نفسانی چه مشکلاتی را ببار می آورد،با ملاحظه این امور در عین آزادی عمل،خودش مسیر ترک شهوات را بر می گزیند،بنابر این اجباری در خود حس نمی کند زیرا انتخاب این راه با اختیار خود او بوده است.
ادامه توضیحات را بخوانید.
عدم اجبار در عمل به واجبات و ترک محرمات , به آزادی انسان , در انتخاب سرنوشت خویش باز می گردد . انا هدیناه السبیل اما شاکرا و اما کفورا ما انسان را به راه درست هدایت کردیم یا شاکر می شود یا کفران می ورزد . همانطور که میدانید این آزادی به این معنا نیست که کافر و مؤمن در یک جایگاهند و جزا و پاداش و عقاب و عتاب ندارند ؛ بلکه به این معناست که خداوند انسانها را در انتخاب راهشان مجبور نمی کند . از طرفی انسان باید در انجام اوامر الهی و ترک نواهی او , مختار و آزاد باشد ؛ یعنی اگر عملی را از روی ترس از بنده ای انجام دهد , آن عمل قبول نیست . مثلا اگر کسی از ترس اخراج شدن از اداره , نماز بخواند , نمازش قبول نیست . امر و نهی خداوند از یک جهت به دو دسته تقسیم می شود : 1- واجبات و محرمات 2 – مستحبات و مکروهات . خواندن نماز , روزه گرفتن ( به شرط صحت بدن ) و.... بر ما واجب است ؛ غیبت کردن و دروغ گفتن و .... نیز بر ما حرام است ؛ یعنی سهل انگاری در هر یک از این واجبات و محرمات , توبیخ الهی را در پیش دارد . ولی اعمالی از قبیل خواندن تعقیبات نماز , بیداری بین الطلوعین و... مستحب میباشد یعنی انجام این اعمال بر ما واجب نیست ولی اگر انجام دهیم , پاداش الهی را به همراه خواهد داشت . در مقابل پر حرفی و پر خوری و ... بر ما مکروه است یعنی انجام این اعمال , آتش دوزخ را به همراه ندارد ولی در صورت ترک آنها , انسان مستوجب پاداش الهی می گردد . عده ای دلیل بی توجهی خویش , نسبت به ترک مستحب و عمل به مکروه را واجب و حرام نبودن آنها می دانند , لذا به هر مکروهی تن داده و از هر مستحبی اجتناب می کنند ؛ در حالی که عمل به هر امر الهی ( چه واجب و چه مستحب ) انسان را به قرب خدا می رساند و عمل به هر نهی الهی ( چه حرام و چه مکروه ) انسان را از خدا دور می کند . اگر شهوترانی و هوا پرستی در هر کدام از این امور باشد بی شک باید از آن اجتناب کرد , چرا که عمل به محرمات و ترک واجبات , موجب هلاکت انسان و عمل به مکروه و ترک مستحب نیزموجب دوری از حق تعالی می شود . اینکه ما آزاد و مختاریم ؛ یعنی خداوند انسانها را آزاد آفرید تا خود , بدون هیچ اجباری راه حق یا باطل را بر گزیند لا اکراه فی الدین. خدایی که می فرماید در دین, اجباری نیست می فرماید: ان الذین یصلون عن سبیل الله لهم عذاب شدید بما نسوا یوم الحساب (1) کسانی که از راه خدا منحرف می شوند, به سزای آنکه روز حساب را فراموش کرده اند, عذابی سخت خواهند داشت. پس باید در عین آزادی و اختیار, مطیع فرمان حق بود و از هوا و هوسها اجتناب کرد . امام علی علیه السلام می فرماید: خدا رحمت کند انسانی را که از شهوت خود بازایستد و هوای نفسش را سرکوب کند ؛ زیرا که این نفس خیلی دیر ( از شهوت و نافرمانی ) باز می ایستد و همواره مشتاق نافرمانی و هوس است . (2) یا در روایتی دیگر می فرمایند : افضل الطاعات العزوف عن اللذات (3) برترین طاعتها دوری از لذتهاست . البته ترک شهوت و لذت به این معنا نیست که ما از حلالهای خدا اجتناب کنیم ؛ بلکه می بایست آنها را کنترل کرده و در حد نیاز و ضرورت از حلالهای الهی استفاده کرد . احادیث شریف اهل بیت علیهم السلام و آیات الهی , روش و سیره ی بزرگان دین , نحوه ی کنترل شهوات و لذات را به ما می آموزند . اگر از شهوت در جای صحیح و حلال و به قدرضرورت استفاده شود , نه تنها بد نیست بلکه لازم است . مهم اینست که ما بنده ی لذت و شهوت نباشیم و به حریمهای الهی تجاوز نکنیم . موفق باشید . (1)سوره ص / 26 (2)میزان الحکمه / ج 14 / ص 6700. (3)میزان الحکمه /ج 14 / ص 6710 .

برگرفته از پرسمان


من پاسخ بهتری دارم !


عبارت های جستجو شدهعبارت های جستجو شده

()