پرسشکده مرجع پرسش و پاسخ فارسی ایران

مسئله‌ی مهم آن است که هرگز از سؤال‌کردن دست برندارید. برای هر حس کنجکاوی، یک پاسخ وجود دارد.

نمی دانید؟! بپرسید!

می دانید؟! پاسخ دهید!


شبهه: براساس آیه شریفه " لِلذَّکَرِ مِثْل‌ُ حَظِّ الاَْنثَیَیْن‌" سهم مرد در ارث، دو برابر سهم زن است‌، آیا این حکم نوعی تبعیض‌، در حقوق زنان نسبت به مردان نیست‌، توضیح دهید؟

1 پاسخ 1

برای روشن شدن قضیه ارث زن‌، و این که اسلام اجحافی نکرده‌، باید نکاتی را مد نظر داشت‌: نظام حقوقی هر ملتی‌، براساس تفکر، عقیده و فرهنگ همان ملت‌، شکل می‌گیرد و برای اصلاح و دست کاری در روساخت‌ها و ظواهر، باید به مبانی و زیرساخت‌ها، توجه داشت و نظام حقوقی مبتنی بر مجموعه نظام فکری و عقیدتی و فرهنگی‌، بنا کرد. اسلام‌، تأکید دارد بر حیات تعقلی در اجتماع و دوری از زندگی احساسی و دور از منطق‌، لذا اساس و زیربنای احکام اسلام‌، بر همین نکته نهاده شده است که واقعیت‌های موجود را در نظر می‌گیرد نه خواست و میل‌های زودگذر و احساسات را و لذا احکام اسلام‌، بر خلاف احکام جوامع عرفی‌، از ثبات و دوام برخوردار است‌. بنابراین‌، این که اسلام‌، سهم ارث مرد را دو برابر زن قرار داده است‌، به خاطر برتری مرد، در اداره عقلانی جامعه‌، بر زن است‌، که دو سوم ثروت دنیا را در اختیار تعقل و یک ثلث آن را، در اختیار احساس قرار داده است‌، که جامعه به صلاح برسد. علاوه بر آن‌، انفاق لازم و واجب بر عهده مرد است‌. که حاصل این نکات‌، امر جالبی است که ملکیت 23 ثروت در دست مردان و 13 در دست زنان است امّا مصرف و استفاده 23 از آن زنان و 13 از آن مردان است‌، چون نفقه زن‌، بر مرد واجب است‌، تدبیر 23 ثروت به دست مرد است و استفاده 23 از زن و این بیان کننده آن است که اجحاف در حق زنان‌، نشده است و فقط مدیریت سرمایه‌، در دست مردان است‌.(تفسیر المیزان‌، علامه طباطبائی‌، ج 4، ص 215، جامعه مدرسین‌.) این سؤال‌، در روایات ما، از ائمه معصومین نیز، پرسیده شده است‌. از امام عسکری‌، سؤال شد; ما بال المرأة المسکینه الضعیفه تاخذ مسلماً واحداً و یا خذ الرجل مسلمین‌، فقال‌: ان المرأة لیس علیها جهاد ولانفقه ولاعلیها ولاعلیها معقله‌، انما ذلک علی الرجال‌;(وسایل الشیعه‌، ج 26، ص 94.) چرا زن یک سهم دارد و مرد دو سهم‌؟ امام فرمود: چون زن جهاد و نفقه واجب ندارد و این تکالیف بر عهده مردان است‌. حق و تکلیف دوروی یک سکه‌اند، هرکس تکلیفش بیشتر باشد از حقوق بیشتری برخوردار است (من له الغنم فعلیه الغرم‌) یا از امام رضا چنین نکته‌ای‌، سؤال شد، فرمود: لان المرأة اذا تزوّجت‌، اخذت‌، والرجل یعطی ولذلک وفّر علی الرجال‌.(همان‌، ص 95.) هنگام ازدواج‌، زن اموالی را می‌گیرد و مرد (نفقه‌) می‌دهد، به خاطر همین‌، سهم مردان بیشتر شده است‌. و امام صادق‌فرمود: به علت این که زن‌، مهریه می‌گیرد، سهم ارثش‌، کمتر است‌.(همان‌.) لذا، با ملاحظه مجموعه این مطالب‌، چنین استفاده می‌شود که‌: اوّلاً به خاطر مدیریت عقلانی سرمایه‌، تدبیر بیشتر اموال‌، به دست مردان‌، افتاده که غالباً از زنان در تعقل‌، قوی‌تراند. گرچه‌، استفاده زنان چنان که توضیح داده شد از سرمایه‌، بیشتر است‌. ثانیاً: بهره‌وری و حق ناظر به تکالیفی است که بر عهده انسان‌، قرار می‌گیرد و از آن جا که‌، مرد تکلیف مالی نسبت به خانواده و زن‌، دارد. لذا از حقوق بیشتری‌، بهره‌مند است و این‌، عین عدالت است نه اجحاف‌! eporsesh.com برگرفته از راسخون(rasekhoon.net)




عبارت های جستجو شدهعبارت های جستجو شده

()