پرسشکده مرجع پرسش و پاسخ فارسی ایران

مسئله‌ی مهم آن است که هرگز از سؤال‌کردن دست برندارید. برای هر حس کنجکاوی، یک پاسخ وجود دارد.

نمی دانید؟! بپرسید!

می دانید؟! پاسخ دهید!


آن دسته از آیات قرآن را که اهل سنت آن را افتخاری برای خلفا دانسته و دلیل بر حقانیت خود می دانند را نامبرده پاسخ شیعیان به آنها چیست؟

1 پاسخ 1

در پاسخ به این پرسش به چند مورد اشاره می شود : 1-آیه ی 40از سوره ی توبه گه می فرماید : ( الا تنصروه فقد نصره الله اذ اخرجه الذین کفروا ثانی اثنین اذ هما فی الغار اذ یقول لصاحبه لا تحزن ان الله معنا فانزل الله سکینته علیه و ایده بجنود لم تروها ........) . ماجرای مصاحبت و همراهی ا بوبکر با پیامبر –ص- در این سفر و اشاراتی که در آیه فوق به این موضوع شده در میان مفسران شیعه و سنی مو رد بحث های زیادی قرار گرفته است . برخی راه افراط را پیموده اند و بعضی راه تفریط ؛ فخر رازی در تفسیر خود با تعصب خاصی کوشش کرده که برای ابو بکر از آیه ی فوق 12 فضیلت استنباط کند و آسمان و ریسمان را به هم بافته است . برخی نیز اصرار دارند که مذمت های زیادی از آیه استفاده می شود . نخست باید دید که آیا کلمه ی صاحب دلیل بر فضیلت است ؟ ظاهرا چنین نیست زیرا از نظر لغت صاحب به معنای همنشین و همسفربه طور مطلق است چه همنشین خوب باشد و چه بد ، چنان که در ایه ی 37 سوره ی کهف در داستان آن دو نفر که یکی مومن و دیگری مشرک بود می خوانیم : قال له صاحبه و هو یحاوره ا کفرت بالذی خلقک من تراب ؛ رفیقش به او گفت : آیا به خدائی که تو را از خاک آفریده کافر شدی ؟ . بعضی نیز اصرار دارند که ضمیر علیه در فانزل الله سکینته علیه به ابو بکر بر می گردد ، زیرا پیامبر نیازی به سکینه و آرامش نداشت بنا بر این نزول آرامش و سکینه برای همسفر او یعنی ابو بکر بود . در حالی که با توجه به جمله ی بعد که می گوید : و ایده بجنود لم تروه ؛ او را با لشکری نا مرئی یاری کرد و با توجه به اتحاد مرجع ضمیر ها روشن می شود که ضمیر علیه نیز به پیامبر بر می گردد و این اشتباه است که تصور کنیم سکینه مربوط به موارد حزن و اندوه است ، بلکه در کرارا می خوانیم که سکینه بر شخص پیامبر نازل گشت هنگامی که در شرائط سخت و دشوار قرار می گرفت . از جمله در آیه ی 26 همین سوره در جریان جنگ حنین می خوانیم : ثم انزل سکینته علی رسوله و علی المومنین و شبیه همین تعبیر نیز در آیه ی 27سوره فتح آمده است . در هر حال آیات قرآن دلالت دارد که نزول سکینه به هنکام مشکلات سخت صورت می گرفت و بدون شک پیامبر –ص- در غار ثور لحظات سختی را می گذراند . در حالی که تمام آیات بر محور یاری خداوند نسبت به پیامبر –ص- دور میزند و قرآن می خواهد روشن کند که پیامبر –ص- تنها نیست و اگر یاریش نکنید خدا یاریش خواهد کرد چگونه می شود کسی را که تمام آیات بر محور او دور می زند رها کرد وبه سراغ کسی برویم که در حاشیه بوده و به عنوان تبعی از او یاد شده است. 2-ایه ی 100از سوره ی توبه می فرماید : ( و السابقون الاولون من المهاجرین و الانصار و الذین اتبعوهم باحسن رضی الله عنهم و رضوا عنه و اعد لهم جنات .......)، مشهور در میان عامای اهل سنت این است که صحابه رسول خدا –ص- همگی پاک و پاکیزه اند و از آلوده گی ها منزه هستند و ما حق انتقاد از هیچکدام را نداریم و بد گوئی از آنها مطلقا ممنوع است و حتی به گفته ی برخی از آنها موجب کفر می شود و برای اثبات ادعای خود به آیاتی از قرآن از جمله آیه ی فوق و نیز آیه ی 29سوره ی فتح استناد کرده اند که می فرماید : ( ......وعد الله الذین آمنوا و عملوا الصالحات منهم مغفره و اجرا عظیما ) . ولی اگر خود را از پیشداوری هاتهی کنیم قرائن روشنی در برابر ما وجود دارد که این عقیده مشهور را متزلزل می سازد ؛ به برخی از این قرائن اشاره می شود :
1-جمله ی : (رضی الله عنهم و رضوا عنه ) در سوره ی توبه تنها مخصوص مهاجر و انصار نیست زیرا در همان آیه در کنار مهاجران و انصار الذین اتبعوهم باحسان قرار گرفته که مفهومش شامل تما م کسانی است که تا دامنه ی قیامت به نیکی از آنها پیروی می کنند . همان گونه که تابعان اگر روزی در خط ایمان و احسان باسند و روز دیگر در خط کفر و بدی قرار گیرند از زیر چتر رضایت الهی خارج می شوند عین همین مطلب در مورد صحابه نیز صدق می کند زیرا آنها را نیز در آخرین آیه ی سوره فتح مقید به ایمان و عمل صالح کرده است و اگر روزی این عنوان از آنها سلب گردد از دایره ی رضایت الهی بیرون خواهند رفت .
3- این سخن از نظر تاریخی نیز بسیار آسیب پذیر است چرا که بعضی از صحابه بعد از پیامبر -ص- و حتی در زمان خود او راه خطا را پیمودند . ما چگونه می توانیم کسانی را که آتش جنگ جمل را افروختند و ان همه مسلمان را به کشتن دادند و بر روی خلیفه ی رسول خدا یعنی علی -ع- شمشیر کشیدند از گناه تبرئه کنیم ؟ و یا کسانی را که در صفین و نهروان بر وصی پیامبر و برگزیده مسلمین شورش کردند و خون های فراوانی را بر زمین ریختند مشمول رضای خدا بدانیم و دامان آنها را از هر نوع گناه مبرا بدانیم ؟ به نظر میرسدکه مساله تنزیه صحابه به طور مطلق حکمی سیاسی بوده که گروهی پس از پیامبر -ص- برای حفظ موقعیت خود بر آن تکیه کرده اند و این مطلبی است که نه با حکم عقل می سازد و نه باتاریخ مسلم اسلامی . { ر. ک . تفسیر نمونه ،ج 22 ،ص 119 ؛ و نیز ج 7 ، ص 421}

برگرفته از پرسمان


من پاسخ بهتری دارم !


عبارت های جستجو شدهعبارت های جستجو شده