پرسشکده مرجع پرسش و پاسخ فارسی ایران

مسئله‌ی مهم آن است که هرگز از سؤال‌کردن دست برندارید. برای هر حس کنجکاوی، یک پاسخ وجود دارد.

نمی دانید؟! بپرسید!

می دانید؟! پاسخ دهید!


اینکه گفته می شود ناراحتی و حزن ابوبکر در زمانی که با پیامبر(ص) در غار بود( و آیه ای نیز به همین مناسبت نازل شد) برای سلامتی پیامبر(ص) بوده است و نه برای خودش( و این یک نکته مثبت است) چقدر قابل قبول است؟

1 پاسخ 1

پاسخ: این حرف که ناراحتی و حزن ابوبکر به خاطر پیامبر بوده است، اولین بار از ابن تیمیه نقل شده است در این باره توجه شما را به چند مطلب جلب می کنم:
مصاحب پیامبر در غار که بود:
در مورد یار غار پیامبر میان مورخان و مفسران اختلاف شدیدی وجود دارد که اهم آنها دو قول است: یک: آن شخص اصلا غیر از ابوبکر بوده. دو: آن شخص ابوبکر بوده است.
اما قول اول: اینان قائلند که یار غار حضرت پیامبرـ صلى الله علیه و سلّم ـ ابن بکر ـ عبداللّه بن بکر بن اریقط ـ همان راهنما و دلیل پیامبرـ صلى الله علیه و سلّم ـ بوده و نه ابوبکر، که این قول حتی از بعضی از بزرگان اهل سنت نقل شده است که از جمله آنها ابن کثیراست (البدایه و النهایه 3: 176 )
اینان می گویند: این تشابه و تقارب إسمى سبب شده که آن شخص را اشتباها ابوبکر بدانیم.
دلایل این قول:
اولاً: ابوبکر در هیچ کجا به این فضیلت اعتراف نکرده است، در حالیکه در روز سقیفه به کمتر از آن اشاره کرد: نحن عشیره رسول اللّه و اوسط العرب أنسابا و لیست قبیله من قبائل العرب الا و لقریش فیها ولاده (البدایه و النهایه 6: 205 )
ثانیاً: به گفته عسقلانى، از تابعین کسانى بودند که منکر ارتباط داشتن آیه غار با ابوبکر بودند; همانند ابوجعفر مؤمن طاق (لسان المیزان 5: 115 )
ثالثاً: عائشه تصریح دارد که هرگز آیه اى در حق ما نازل نشده است: لم ینزل اللّه فینا شیئاً من القرآن. (صحیح بخارى 6: 42 ـ تاریخ ابن الاثیر 3: 199 ـ البدایه و النهایه 8: 96 ـ الاغانی 16: 90 )
رابعاً: معروف است که ابوبکر در مدینه به استقبال پیامبرـ صلى الله علیه و سلّم ـ آمد و این بدان معناست که ابوبکر همراه پیامبر اکرم ـ صلى الله علیه و سلّم ـ نبوده است.
خامساً: وجود حدیث صحیح دال بر اینکه به هنگام هجرت به غار، حضرت تنها بود(البدایه و النهایه 6: 205 )
سادساً: آن قیافه شناس فقط آثار و جاى پاى پیامبر اکرم ـ صلى الله علیه و سلّم ـ را دید و هرگز سخن از ابوبکر به میان نیاورد و از یحیى بن معین تشکیک در آن فهمیده مى شود.( فتوح البلدان 1: 64 )
سابعاً: طبق روایت بخارى و دیگران، ابوبکر جزء اولین گروه از مهاجرین بوده و قبل از پیامبر ـ صلى الله علیه و سلّم ـ وارد مدینه شده و در نماز جماعت گروه اول از مهاجرین شرکت مى کرد (صحیح بخارى 1: 128، کتاب الاذان ج 4 ص 240، کتاب الاحکام باب إستقضاء الموالی و استعمالهم، سنن البیهقى 3: 89، فتح البارى 13: 179 ج 7: 261 و 307 )
از جمع بندی این مطالب در می یابیم که اصلا ابوبکر همراه پیامبر نبوده است.
اما قول دوم: اینان قائلند که مصاحب پیامبر در غار ابوبکر بوده است که روایاتی را هم در این مورد نقل می کنند که بر فرض صحت و قبول این قول، ما هیچ دلیلی نداریم که حزن ابوبکر به خاطر پیامبر بوده باشد بلکه برعکس با توجه به آیه شریفه می فهمیم که اصلا نمی تواند ناراحتی ابوبکر به خاطر پیامبر باشد چون نه با سیاق آیه می سازد و نه با عقل و منطق جور در می آید چون چگونه می توان گفت که پیامبر حزن و اندوه داشته ولی ابوبکر در آن لحظه یک آرامشی داشته که حتی این آرامش را به پیامبر هم سفارش کرده و به همین خاطر برای پیامبر هم نگران بوده است، حاشا به این طرفداران ابن تیمیه که چطور چنین گستاخانه برای نکوداشت ابوبکر حتی حاضر می شوند که اینچنین به پیامبر خدا هم جسارت کرده و مقام و منزلت و شان او را حتی از ابوبکر هم پایین تر بیاورند، در حالی در تاریخ ثابت شده که ابوبکر از ترسو ترین افراد و اصحاب پیامبر بوده و در بسیاری از جنگها مثل احد و خیبر و حنین و ... از صحنه جنگ فرار کرده است، حال چنین شخصی چگونه می تواند در غار در آن لحظه خطرناک محزون پیامبر باشد.
علاوه بر این همانطور که گفتیم سیاق آیه هم به روشنی دلالت می کند که آن فرد محزون و ترسیده همان مصاحب پیامبر بوده است که به این مطلب علامه طباطبایی در تفسیر المیزان اشاره دارد و می گوید آیه: إِذْ یَقُولُ لِصاحِبِهِ لا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنا مقصود از حزن اندوهى است که از ترس ناشى مى‏شود، یعنى به همراهش گفت: از ترس تنهایى و غربت و بى کسى و فراوانى دشمن و یک‏دلى دشمنان من، و اینکه مرا تعقیب کرده‏اند غم مخور که خداى سبحان با ماست، او مرا بر دشمنانم یارى مى‏دهد. ( ترجمه تفسیر المیزان، ج 18،ص 141، سوره توبه ذیل آیه 40)
پس این قول ابن تیمیه هم مانند بسیاری از کلماتش زائیده نفرت و عداوت او از پیامبر اکرم و خاندان پاک و مطهرش می باشد.


برگرفته از پرسمان


من پاسخ بهتری دارم !


عبارت های جستجو شدهعبارت های جستجو شده