پرسشکده مرجع پرسش و پاسخ فارسی ایران

مسئله‌ی مهم آن است که هرگز از سؤال‌کردن دست برندارید. برای هر حس کنجکاوی، یک پاسخ وجود دارد.

نمی دانید؟! بپرسید!

می دانید؟! پاسخ دهید!


چند روز قبل موضوع کنفرانس در مورد آزادی در جمهوری اسلامی بود که به علت کمبود وقت بسیاری از سؤالات بی پاسخ ماند لطفا در مورد برخی از موارد که در زیز گفته می شود دلیل بیاورید: 1) چرا در جمهوری اسلامی جلوی ماهواره گرفته می شود حتی اگر ماهواره چیز بدی باشد به حکومت چه ربطی دارد که در زندگی خصوصی مردم دخالت می کند شاید یکی دوست داشته باشد با دیدن ماهواره جهنمی شود یا اصلا دین نداشته باشد؟ 2) مسأله ارتباط با جنس مخالف چه ربطی به حکومت دارد وقتی هر دو طرف راضی هستند و کسی هم شکایتی ندارد مگه حکومت فضول مردم است؟ 3) چرا بعضی سایت ها فیلتر می شود ما نیز قبول داریم که بعضی از این سایت ها منحرف کننده هستند ولی هر کسی حق این را دارد که خودش روش زندگی خودش را انتخاب کند (انا هدیناه سبیل اما شاکرا و اما شکورا)؟

1 پاسخ 1

ایجاد محیطی مناسب برای رشد و تکامل انسان یکی از مهمترین وظایف دولت اسلامی است براین اساس در کنار فراهم نمودن شرایط و امکانات سازنده ، جلوگیری ازمنکرات وناهنجاریهای وانحرافات اجتماعی ،مانند استفاده نامناسب از ماهواره واینترنت وبرقراری روابط نامشروع و... نقشی مهم در دست یابی به این هدف متعالی ابفا نموده و از پشتوانه دلایل عقلی، شرعی وقانونی برخوردار می باشد :
1- دلیل عقلی : «در یک جامعه، همیشه کسانى یافت مى‏شوند که مایلند براى خود حیثیت و قدرت فردى کسب کنند. روال عمومى جامعه را براى خودشان قبول ندارند. مى‏خواهند که از ضرورتهایى که یک زندگى جمعى بر دوش انسانها مى‏گذارد، خودشان را رها کنند و تن به زیر بار قراردادهاى اجتماعى و جمعى ندهند. از این گرایشها همیشه در جوامع وجود داشته، امروز هم هست، در آینده هم تا وقتى که اخلاق انسانى کامل و درست نشود، چنین گرایشهایى وجود خواهد داشت. اینها مانند آن جمعى هستند که در یک کشتى سوارند و مایلند در آن جایى که خودشان نشسته‏اند، کشتى را سوراخ کنند. در یک قطار دارند حرکت مى‏کنند و مایلند آن واگون یا آن اتاقى که آنها را حمل مى‏کند، در یک جایى که به نظر آنها خوش آب و هواست بایستد، و اگر لازم باشد که همه قطار هم با آنها بایستد حرفى ندارند. آنها به ضرورتهایى که یک زندگى جمعى بر انسان تحمیل مى‏کند، به مقتضاى طبیعت اجتماعى انسان، تسلیم نمى‏شوند. اگر این گرایشهاى قدرتمندانه و قدرت گرایانه در جامعه، محل بروزى پیدا کنند، سرانجام به هرج و مرج منتهى مى‏شود. حضرت على «علیه السلام» در مقابل این گرایشها مى‏گوید: «لا بدّ للنّاس من امیر»( آیه الله خامنه ای ؛بازگشت‏به‏نهج‏البلاغه، صفحه‏ى 16)از این رو نیاز به حکومت ونظارت او بر کنترل نظم وانضباط اجتماعی وبرقراری نظم لازم است.
2- دلیل شرعی
الف-اصل مسئولیت همگانی: قال رسول اللّه صلّى اللّه علیه و آله: «کلّکم راع و کلّکم مسئول عن رعیّته الإمام راع و مسئول عن رعیّته» (علامه مجلسى بحار الأنوار الجامعه لدرر أخبار الأئمه الأطهار ج‏72ص 39باب 35 ) آگاه باشید که همه شما تا حدودى فرمانروا و نگهبان هستید و در مورد فرمانبرداران خویش مؤاخذ و مسئولید، زمامداران کشور فرمانروایان جامعه هستند و در برابر آن مسئول.( فلسفى محمد تقى؛ الحدیت-روایات تربیتى ج‏2ص : 348)
«لذا مى‏توان گفت: همه روشنفکران رهاشده ازخودمحورى و مطلع از وضع انسانهاى جامعه خویش و تشخیص‏دهنده موقعیت فعلى و آینده جامعه و آگاه به ابعاد گوناگون زندگى فردى و اجتماعى داراى این نوع رسالت مى‏باشند و اگر در اجراى این رسالت کوتاهى بورزند، در حقیقت بر وجود خود و دیگر انسانهاى جامعه، مرتکب خیانت نابخشودنى شده‏اند»( جعفری ،محمدتقی؛ ترجمه‏وتفسیرنهج‏البلاغه، ج 4،صفحه‏ى 310)
ب- اصل امر به معروف ونهی از منکر که یک وظیفه شرعی همگانی ویک اصل قانونی است(اصل هشتم) که دولت نسبت به مردم ومردم نسبت به هم ،نهاده شده است.فلسفه این اصل نظارت همگان مخصوصا دولت بر روند امور و شئون جامعه است تا مراقب قانون‏گرایى و قانونمدارى صاحبان قدرت و توده‏هاى مردم باشند و در صورت لزوم آنان را امر به معروف و یا نهى از منکر کنند.« تنها در این شرایط است که جامعه روى آزادى و سعادت و قانونگرایى و رفتار قانونمدارانه را مى‏بیند و روح و جان دین بر کالبد مردم دمیده مى‏شود و هر کسى بر سرنوشت خویش حاکم مى‏گردد. درست بر این اساس است که این کار بزرگ و پراهمیت و سرنوشت ساز برعهده پیامبران و جانشینان راستین و سیره آزاد مردان و شیر زنان تاریخ؛ متفکران و روشنفکران و اصلاحگران و مخالفان ستم و استبداد نهاده شده است. لذا یکى از هدف‏هاى بلند آن انبیاء عمل به دو اصل مترقى امر به معروف و نهى از منکر یا دعوت به قانونمدارى و هشدار از قانون‏شکنى و خودکامگى، یا زنده ساختن نظارت ملى است؛ و این خود عاملى سرنوشت ساز و مستقل و بسیار پراهمیت است که آن انسان والا را بر مى‏انگیزد و به سوى انجام وظیفه و اداى رسالت تاریخى در آن شرایط بحرانى و تیره و تار جامعه به حرکت مى‏آورد که امام حسین (ع)فرمود:«و انّى لم اخرج اشرا و لا بطرا و لا مفسدا و لا ظالما و انّما خرجت لطلب الاصلاح فی امّه جدّى ارید ان آمر بالمعروف و انهى عن المنکر و اسیر بسیره جدّى و ابى ....»
من از شهر و دیار خویش نه براى راحت‏طلبى و وانهادن مسئولیت به راه افتاده‏ام و نه براى خوشگذرانى و بیهودگى؛ نه انگیزه‏ام ستم کارى و بیدادگرى است و نه تبهکارى؛ بلکه مى‏خواهم جامعه و امت را از نگونسارى و اسارت نجات دهم و به خواست خدا کارش را به سامان آورم و اصلاح کنم؛ مى‏خواهم زورمداران را به قانون‏گرایى و عمل به قانون دعوت کنم و از ستم و بیداد و تجاوز به حقوق مردم هشدار دهم. (اقتباس از کرمى‏،على؛ در سوگ امیر آزادى-گویاترین تاریخ کربلا صص27- 28 )
بنابراین وظیفه شرعی وقانونی همه بویژه دولت می باشد که در کنترل واصلاح ناهنجاری ها وانحرافات در جامعه رسیدگی کرده وآن را کنترل کند..
3- دلیل قانونی
قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران هم که بر پایه ایمان به وحدانیت وعدالت الهی و...کرامت وارزش والای انسان وآزادی توأم با مسئولیت او در برابرخداوند شکل گرفته است، موظف است طبق اصل دوم وسوم قانون اساسی،جهت ایجاد محیط مساعد برای رشد فضایل اخلاقی براساس ایمان وتقوا ،....تامین آزادیهای سیاسی واجتماعی در حدود قانون ومبارزه با کلیه مظاهر فساد وتباهی، همه امکانات خود را به کار گیرد.
از این رو مبارزه با استفاده نادرست از ماهواره ،ارتباط غیرصحیح باجنس مخالف،ومطالب منحرف کننده بعضی از سایتها که از مصادیق ومظاهر فساد وتباهی است از وظایف دولت جمهوری اسلامی است.
افزون برآن طبق اصل نهم هیچ فرد یا گروه یا مقامی حق ندارد به نام استفاده از آزادی به اسقلال سیاسی ،فرهنگی ،اقتصادی...کمترین خدشه ای وارد کند. بنابراین استفاده غیر اخلاقی وغیر شرعی از فضای موجود،بوسیله ماهواره واینترنت ، غیر قانونی وممنوع است.وجمهوری اسلامی نمی تواند آنها را تحمل کند.
طبق اصل 24 قانون اساسى نیز«نشریات و مطبوعات در بیان مطالب آزادند، مگر آن که مخل به مبانى اسلام یا حقوق عمومى باشند. » در این اصل از یک سوى آزادى بیان براى مطبوعات فرض گرفته شده است و از سوى دیگر با دو قید، محدود شده است: نخست اینکه به مبانى اسلام خللى وارد نشود و دیگر اینکه مخل حقوق عمومى نباشند.
نتیجه آنکه،طبق قانون اساسی، چنانکه دولت تشخیص دهد، فرد یا گروهی با راه اندازی یا با بکارگیری ماهواره وسایت علیه مبانی دینی وفرهنگی وارزشهای مقدس جامعه ؛فعالیت کند.موظف است جلوگیری ومقابله کند.
توضیح بیشتر: ‌‌
قانون ممنوعیت بکارگیری تجهیزات دریافت از ماهواره درمورخه 1373.11.26 مجلس شورای اسلامی‌به تصویب رسیده که بهچند ماده آن اشاره می شود .
طبق ماده 1 قانون ممنوعیت بکارگیری تجهیزات دریافت از ماهواره ، استفاده ازتجهیزات ماهواره جز در مواردی که قانون تعیین کرده است ممنوع است.
‌ماده 3 - وزارت کشور موظف است با هماهنگی وزارت اطلاعات با وسایل ممکن نسبت به جلوگیری از ورود و توزیع تجهیزاتی که صرفاً برای‌دریافت از ماهواره مورد استفاده قرار می‌گیرد اقدام نماید و ضمن توقیف وسایل فوق عاملین آن را با وسائل توقیفی به مراجع صالحه قضائی معرفی‌نماید
ماده 10 - وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با همکاری وزارت پست و تلگراف و تلفن و سازمان‌های ذیربط موظفند با استفاده از اهرم‌های حقوقی و‌بین‌المللی در جهت حراست از مرزهای فرهنگی کشور و حفظ کیان خانواده علیه برنامه‌های مخرب و مبتذل ماهواره اقدام لازم را انجام دهند.(اقتباس از اینترنت مجموعه قوانین مجلس هفتم)
حضرت امام خمینی (ره) که هم سخنگوی شرع وهم سخن گوی دولت است قابل توجه است .ایشان در موارد متعددى آزادى را در محدوده قانون دانسته‏اند: «در هر مملکتى آزادى در حدود قانون است» مردم آزاد نیستند که قانون را بشکنند. به طور کلى از دید ایشان آزادى تا اندازه‏اى مجاز و روا است که از مرز قانون نگذرد.
از آنجائی که در ابتداى پیروزى انقلاب اسلامى آزادى به نحو مطلق بر مطبوعات و جامعه حاکم بود. اما پس از مدتى به خاطر سوءاستفاده‏هاى فراوانى که از آزادى شد، قوانینى در جهت تنظیم دامنه مطبوعات، وضع و به مورد اجرا گذارده شد. ایشان در این باره مى‏فرماید: «ما آزادى دادیم به آنها، آزادى مطلق،…در عین حالى که با حکومت آنطور رفتار کردید، و با اسلام آنطور رفتار کردید در مطبوعاتتان، معذلک به شما تعرضى نشد، تا آنکه فتنه را دیدیم و فهمیدیم که شما فتنه‏گر هستید بعد از اینکه توطئه شما ثابت‏شد و مردم فهمیدند شما چه اشخاصى هستید، دیگر نمى‏توانیم اجازه بدهیم آزادانه هرکارى مى‏خواهید بکنید.( لک‏زایى، شریف؛ مقاله آزادى مطبوعات از منظر امام خمینى؛)
وهمچنین امام فرموده اند:ما جز از فساد جلوگیری نمی کنیم (صحیفه نور؛ ج5 ص547) درحکومت اسلامی همه افراد دارای آزادی در هرگونه عقیده ای هستند ولکن آزادی خرابکاری ندارند.(همان ج4 ص435)

توضیح آیه شریفه:
قرآن مجید مى‏گوید: إنّا هدیناه السّبیل إمّا شاکرا و إمّا کفورا ما انسان را به راه صحیح هدایت کرده‏ایم، خواه شاکر باشد و پذیرا شود و یا کفران کند و رها سازد.
این آیه نشانگرهدایت الهی است .و هدایت خداى تعالى دو قسم است : یکى هدایت تکوینى و دیگرى تشریعى .
هدایت تکوینى هدایتى است که به امور تکوینى تعلق مى‏گیرد ، مانند اینکه خداوند هر یک از انواع مصنوعات را که آفریده ، او را به سوى کمال و هدفى که برایش تعیین کرده و اعمالى که در سرشتش گذاشته راهنمایى فرموده است. آیه دربیان همین هدایت تکوینی است.
اما هدایت تشریعى - این هدایت مربوط است به امور تشریعى از قبیل اعتقادات حق و اعمال صالح که امر و نهى ، بعث و زجر و ثواب و عقاب خداوند همه مربوط به آن است .انسان نیاز به هدایت تشریعی است .علامه طباطبائی در این مورد می فرمایند:
«چیزى که هست انسان به هدایت دیگرى اختصاص یافته ، و آن هدایت تشریعى است»( ترجمه المیزان ج : 7 ص : 478) «همین معنا باعث شده که در بین تمامى موجودات خصوص او ، مورد عنایت بیشترى قرار بگیرد و از راه ارسال رسولان و انزال کتب آسمانى برایش سنت دینى مقرر کنند ، و به سوى آن سنت راهنماییش کنند ، تا بعد از فرستادن رسولان ، دیگر مردم علیه خداى تعالى حجتى نداشته باشند ، لئلا یکون للناس على الله حجه بعد الرسل »( ترجمه المیزان ج : 19 ص : 658 )
درجای دیگر می فرمایند:«هدایت دو قسم است : قسم اول هدایت فطرى است : و آن عبارت از این است که بشر را به نوعى خلقت آفریده ، و هستیش را به الهامى مجهز کرده که با آن الهام اعتقاد حق و عمل صالح را تشخیص مى‏دهد.
قسم دوم هدایت کلامى و زبانى است : که از طریق دعوت انجام مى‏شود ، یعنى خداى تعالى انبیایى را مبعوث ، و رسلى را ارسال ، و کتبى را انزال ، و شرایعى را تشریع مى‏کند ، و به این وسیله پیش پاى بشر را در زندگیش روشن ، و سعادت و شقاوتش را بیان مى‏کند ، و این دعوت به طور مدام در بین بشر جریان داشته ، و به وسیله دعوت فطرت تایید مى‏شده ....و اما هدایت زبانى که دعوت دینى متضمن آن است ، چیزى نیست که خداى تعالى از کسى دریغ بدارد ، این هدایت باید به جامعه برسد و در معرض و دسترس عقل‏ها قرار گیرد ، تا هر کس که حق را بر باطل مقدم مى‏دارد دسترسى به آن هدایت داشته باشد »
آیه الله مکارم شیرازی در تفسیر نمونه در تفسیر این آیه فرموده اند:« و از آنجا که ممکن است افراد کوته‏فکر از تعبیر فوق نوعى تفویض و واگذارى مطلق به بندگان تصور کنند ، در آیه بعد براى نفى این توهم مى‏افزاید : شما چیزى را نمى‏خواهید مگر اینکه خدا بخواهد ( و ما تشاءون الا ان یشاء الله) (تفسیر نمونه ج : 25 ص : 385) اینکه شما از آیه برداشت می کنید ،منجر به تفویض وواگذاری انسان به حال خود می شود ،که فلسفه انزال کتب وارسال رسل و آموزه های متعددی که پیرامون تشکیل حکومت ، شرایط حاکم و وظایف آن و... در اسلام وجود دارد زیر سوال می رود.
توضیح بیشتر:« درست است که خداوند انسان را با فطرت الهى آفریده و چراغ روشنى به نام «عقل» در اختیار او گذارده، ولى بدون شک پیمودن این راه، تنها به کمک عقل و فطرت امکان‏پذیر نیست، هم دعوت کننده الهى لازم است و هم داشتن دلیل وراهنماواستادومربّى».( مکارم شیرازى، ناصر پیام‏امام‏شرح‏تازه‏وجامعى‏برنهج‏البلاغه،ج3،ص181)
«آرى از میان همه انواع موجودات نوع بشر نوعى از وجود است که امرش تمام نمى‏شود و به کمال نمى‏رسد مگر با یک سلسله افعال اختیارى و ارادى که آن نیز سر نمى‏زند مگر از اعتقاداتى نظرى و عملى ، در نتیجه خصوص این نوع باید در تحت قوانین زندگى کند ، حال چه قوانین حق و چه باطل ، چه خوب و چه بد ،» (ترجمه المیزان؛ج7،ص478)

منابع ومآخذ:
1. خامنه اى ،سید على ؛ بازگشت‏به‏نهج‏البلاغه ؛نشربنیادنهج البلاغه؛تهران ؛چاپ اول ؛سال72
2. علامه مجلسى ؛بحار الأنوار الجامعه لدرر أخبار الأئمه الأطهار؛ ‏ناشر: اسلامیه‏؛ چاپ: تهران‏،سال چاپ مختلف: ج‏72
3. فلسفى محمد تقى؛الحدیت- روایات تربیتى ؛‏ناشر: دفتر نشر فرهنگ اسلامى‏، تهران؛‏سال 1368
4. جعفری ،محمدتقی؛ ترجمه‏وتفسیرنهج‏البلاغه، دفتر نشروفرهنگ اسلامى ؛تهران چاپ هفتم ج 4سال1376
5. کرمى‏،على؛در سوگ امیر آزادى- گویاترین تاریخ کربلا؛ نشر حاذق، قم‏، چاپ: اول ،سال 1380
6. لک‏زایى، شریف؛ مقاله آزادى مطبوعات از منظر امام خمینى؛Imam khomeini.htm
7. مکارم شیرازى، ناصر؛ ‏پیام‏امام‏شرح‏تازه‏وجامعى‏برنهج‏البلاغه‏؛ ناشر: دارالکتب‏الاسلامیه، تهران‏ چاپ اول، سال چاپ: 1380
8. صحیفه نور
9. ترجمه المیزان ج : 7 وج20
10.تفسیر نمونه ج : 25

برگرفته از پرسمان


من پاسخ بهتری دارم !


عبارت های جستجو شدهعبارت های جستجو شده

()