پرسشکده مرجع پرسش و پاسخ فارسی ایران

مسئله‌ی مهم آن است که هرگز از سؤال‌کردن دست برندارید. برای هر حس کنجکاوی، یک پاسخ وجود دارد.

نمی دانید؟! بپرسید!

می دانید؟! پاسخ دهید!


موارد و عوارض مصرف ریفامپین (Rifampin (Rifampicin)) چیست؟ منع مصرف و تداخل دارویی ریفامپین چیست؟

1 پاسخ 1

موارد و مقدار مصرف:
موارد و مقدار مصرف
الف) درمان اولیه سل ریوی.
بزرگسالان: مقدار mg/day 600 به صورت مقدار واحد یك ساعت قبل یا دو ساعت بعد از غذا مصرف می‌شود.
كودكان: مقدار mg/kg/day 20-10 به صورت مقدار واحد یك ساعت قبل یا دو ساعت بعد ازغذا مصرف می‌شود. حداكثر مقدار مصرف mg/day 600 است. مصرف همزمان سایر داروهای مؤثر ضد سل نیز توصیه می‌شود. درمان معمولاً 9-6 ماه ادامه می‌یابد.
ب) درمان افراد ناقل مننگوكوك كه فاقد نشانه‌های بیماری هستند.
بزرگسالان: مقدار 600 میلی‌گرم دو بار در روز به مدت دو روز مصرف می‌شود یا 600 میلی‌گرم روزانه برای چهار روز مصرف می‌شود.
شیرخواران و كودكان بزرگتر از یك ماه: مقدار mg/kg 10 دو بار در روز به مدت دو روز مصرف می‌شود.
شیرخواران كوچكتر از یك ماه: مقدار mg/kg 5 دو بار در روز به مدت دو روز مصرف می‌گردد.
توجه: مقدار مصرف در موارد اختلال عملكرد كبد كاهش می‌یابد.
پ) پیشگیری از هموفیلوس آنفلوآنزا نوع B.
بزرگسالان و كودكان: مقدار mg/kg 20 (تا 600 میلی‌گرم) یك بار در روز به مدت چهار روز متوالی مصرف می‌شود.
د) جذام.
600 میلی‌گرم یك بار در هر ماه به همراه داروهای دیگر مصرف می‌شود.
عوارض جانبی:
عوارض جانبی
اعصاب مرکزی: سردرد، خستگی، خواب‌آلودگی، آتاكسی، سرگیجه، اغتشاش شعور، كرختی عمومی.
پوست: خارش، كهیر، بثورات پوستی، تغییر رنگ پوست به قرمز متمایل به نارنجی.
چشم: اختلال در بینایی، التهاب ملتحمه چشم.
دستگاه گوارش: دیسترس اپی‌گاستر، بی‌اشتهایی، تهوع، استفراغ، درد شكمی، اسهال، نفخ، ایجاد زخم در دهان و زبان، كولیت سودوممبران، تغییر رنگ مدفوع به قرمز متمایل به نارنجی.
ادراری ـ تناسلی: تغییر رنگ ادرار به قرمز متمایل به نارنجی.
خون: ترومبوسیتوپنی، لكوپنی گذرا، كم خونی همولیتیك.
كبد: مسمومیت شدید كبدی و همچنین اختلال گذرا در آزمون‌های عملكرد كبد.
متابولیك: افزایش اسید اوریك خون.
ادراری ـ تناسلی: نارسایی حاد كلیوی، نكروز حاد توبولی، هماچوری، هموگلوبینوری، بی‌نظمی قاعدگی.
سایر عوارض: سندرم شبه آنفلوانزا، تغییر رنگ عرق و اشك به قرمز متمایل به نارنجی، استئومالاسی، تنگی نفس.
توجه: در صورت بروز علائم واكنش‌های حساسیت مفرط یا مسمومیت كبدی یا اسهال شدید (كه نشان‌دهنده كولیت سودوممبران است)، باید مصرف دارو قطع شود.
مسمومیت و درمان
تظاهرات بالینی: لتارژی، تهوع، استفراغ، مسمومیت كبدی ناشی از مصرف مقدار بسیار زیاد دارو، عوارضی مانند بزرگ شدن كبد، یرقان، افزایش نتایج آزمون‌های عملكرد كبد و غلظت بیلی‌روبین و از دست دادن هوشیاری. ممكن است رنگ پوست، ادرار، عرق، بزاق، اشك و مدفوع به قرمز متمایل به نارنجی تغییر یابد.
درمان: معده باید شستشو داده شود و به دنبال آن، ذغال فعال تجویز گردد در صورت لزوم، باید دیورز انجام شود. در صورت تداوم اختلال عملكرد كبدی برای بیش از 48-24 ساعت، باید صفرا تخلیه شود.
تداخل دارویی:
تداخل دارویی
فعالیت آنزیمی ناشی از مصرف ریفامپین ممكن است تبدیل متابولیت ایزونیازید (INH) به متابولیت‌های سمی برای كبد را تسریع كند و خطر مسمومیت كبدی ناشی از ایزونیازید را افزایش دهد.
مصرف همزمان با پارا-آمینوسالیسیلیک اسید (PAS) ممكن است جذب خوراكی ریفامپین و در نتیجه، غلظت سرمی آن را كاهش دهد. این داروها باید به فاصله 12-8 ساعت از یكدیگر مصرف شوند.
القای آنزیم‌های میكروزومی كبد ناشی از ریفامپین موجب غیرفعال شدن داروهای زیر می‌شود:
داروهای مهاركننده گیرنده‌های بتا آدرنرژیك، باربیتورات‌ها، متادون، داروهای خوراكی كاهنده قند خون از گروه سولفونیل اوره، كورتیكواستروئیدها، مشتقات دیژیتال، داروهای خوراكی ضد بارداری و داروهای ضد انعقاد، كلرامفنیكل، دیزوپیرامید، كینیدین، فنی‌توئین، وراپامیل، استروژن‌ها، داپسون، سیكلوسپورین و كلوفیبرات.
كاهش غلظت سرمی این داروها تنظیم مقدار مصرف آنها را ضروری می‌سازد.
مصرف همزمان با فرآورده‌های حاوی الكل ممكن است خطر بروز مسمومیت كبدی را افزایش دهد. دارو باعث كاهش غلظت سرمی سیكلوسپورین شده و احتمال رد پیوند را افزایش می‌دهد. غلظت سرمی سیكلوسپورین را مانیتور كرده و دوز را تنظیم كنید.
دارو باعث غیرفعال شدن داروهای OCP و تغییر سیكل قاعدگی می‌شود. از سایر روش‌های پیشگیری از بارداری استفاده شود.
مکانیسم اثر:
مکانیسم اثر
اثر آنتی‌بیوتیك: ریفامپین از طریق مهار RNA پلیمراز وابسته به DNA ساخت RNA را مهار می‌كند. ریفامپین بر حسب غلظت دارو در محل عفونت و حساسیت ارگانیسم می‌تواند باكتری‌كش یا باكتریو استاتیك باشد.
ریفامپین بر میكوباكتریوم توبركولوزیس، میكوباكتریوم بویس، میكوباكتریوم مارینوم، میكوباكتریوم كانزاسی، بعضی از گونه‌های میكوباكتریوم فورتویتوم، میكوباكتریوم آویوم و میكوباكتریوم انترسلولار و بسیاری از باكتری‌های گرم مثبت و بعضی از باكتری‌های گرم منفی مؤثر است. میكوباكتریوم توبروكولوزیس ممكن است نسبت به ریفامپین به سرعت مقاوم شود. ریفامپین معمولاً با سایر داروهای ضد سل مصرف می‌شود تا از بروز مقاومت جلوگیری شود یا این مقاومت به تأخیر افتد.
موارد منع مصرف و احتیاط:
موارد منع مصرف و احتیاط
موارد منع مصرف: حساسیت به دارو، ریفامایسین یا دیگر تركیبات فرمولاسیون، مصرف همزمان با آمپرناویر، ساكیناویر/ ریتوناویر (و احتمالاً دیگر مهاركننده‌های پروتئاز).
موارد احتیاط: رژیم‌های بیشتر از 600 میلی‌گرم یك یا دو بار در هفته باعث عوارض جانبی زیاد از جمله سندرم شبیه آنفلوانزا می‌شود، همچنین مواردی از ترومبوسیتوپنی، لكوپنی و آنمی نیز گزارش شده است.
در صورت هایپر بیلی‌روبینمی و دیگر علائم آسیب كبدی مصرف دارو را قطع كنید.
مصرف طولانی مدت دارو سبب عفونت‌های ثانویه قارچی یا باكتریایی از جمله اسهال ناشی از كلستریدیوم دیفیسیل می‌شود. در بیماران با سابقه مصرف الكل، نارسایی كبدی استفاده شود. در مورد مننژیت مننگوكوكی تنها در درمان كوتاه مدت ناقلین بدون علامت استفاده شود.
به خاطر خاصیت القای آنزیمی در بیماران مبتلا به پورفیری با احتیاط به كار رود. همزمان با سایر داروهایی كه باعث سمیت كبدی می‌شوند، با احتیاط به كار رود.
فرم تزریقی دارو فقط به صورت وریدی تجویز شود.
بهتر است هنگام مصرف دارو از لنزهای تماسی نرم استفاده نشود. چون باعث تغییر رنگ دائمی این لنزها می‌شود. دارو باعث تغییر رنگ قرمز / نارنجی ادرار، مدفوع، بزاق، عرق، اشك و CSF می‌شود.
عوارض جانبی:
عوارض جانبی
اعصاب مرکزی: سردرد، خستگی، خواب‌آلودگی، آتاكسی، سرگیجه، اغتشاش شعور، كرختی عمومی.
پوست: خارش، كهیر، بثورات پوستی، تغییر رنگ پوست به قرمز متمایل به نارنجی.
چشم: اختلال در بینایی، التهاب ملتحمه چشم.
دستگاه گوارش: دیسترس اپی‌گاستر، بی‌اشتهایی، تهوع، استفراغ، درد شكمی، اسهال، نفخ، ایجاد زخم در دهان و زبان، كولیت سودوممبران، تغییر رنگ مدفوع به قرمز متمایل به نارنجی.
ادراری ـ تناسلی: تغییر رنگ ادرار به قرمز متمایل به نارنجی.
خون: ترومبوسیتوپنی، لكوپنی گذرا، كم خونی همولیتیك.
كبد: مسمومیت شدید كبدی و همچنین اختلال گذرا در آزمون‌های عملكرد كبد.
متابولیك: افزایش اسید اوریك خون.
ادراری ـ تناسلی: نارسایی حاد كلیوی، نكروز حاد توبولی، هماچوری، هموگلوبینوری، بی‌نظمی قاعدگی.
سایر عوارض: سندرم شبه آنفلوانزا، تغییر رنگ عرق و اشك به قرمز متمایل به نارنجی، استئومالاسی، تنگی نفس.
توجه: در صورت بروز علائم واكنش‌های حساسیت مفرط یا مسمومیت كبدی یا اسهال شدید (كه نشان‌دهنده كولیت سودوممبران است)، باید مصرف دارو قطع شود.
مسمومیت و درمان
تظاهرات بالینی: لتارژی، تهوع، استفراغ، مسمومیت كبدی ناشی از مصرف مقدار بسیار زیاد دارو، عوارضی مانند بزرگ شدن كبد، یرقان، افزایش نتایج آزمون‌های عملكرد كبد و غلظت بیلی‌روبین و از دست دادن هوشیاری. ممكن است رنگ پوست، ادرار، عرق، بزاق، اشك و مدفوع به قرمز متمایل به نارنجی تغییر یابد.
درمان: معده باید شستشو داده شود و به دنبال آن، ذغال فعال تجویز گردد در صورت لزوم، باید دیورز انجام شود. در صورت تداوم اختلال عملكرد كبدی برای بیش از 48-24 ساعت، باید صفرا تخلیه شود.
اطلاعات دیگر:
طبقه‌بندی فارماكولوژیك: مشتق نیمه صناعی ریفامایسین B (آنتی‌بیوتیك ماكروسیكلیك).
طبقه‌بندی درمانی: ضد سل.
طبقه‌بندی مصرف در بارداری: رده C
ملاحظات اختصاصی
1- این دارو باید یك ساعت قبل یا دو ساعت بعد از غذا مصرف شود تا جذب آن به حداكثر برسد. محتویات كپسول را می‌توان با غذا یا مایعات مخلوط كرد تا بلع آن آسان شود.
2- نمونه‌گیری برای انجام آزمون كشت و حساسیت قبل از مصرف اولین مقدار دارو انجام شود، ولی درمان نباید به تأخیر افتد. این آزمون‌ها به طور دوره‌ای تكرار شوند تا بروز مقاومت احتمالی به دارو مشخص گردد.
3- بیمار از نظر بروز عوارض جانبی، نتایج آزمون‌های عملكرد كبدی و كلیوی، و هماتولوژیك و میزان غلظت الكترولیت‌های سرم پیگیری شود تا احتمال بروز مسمومیت به حداقل برسد. بیمار از نظر علائم عیب كار كبد (بی‌اشتهایی، خستگی، كسالت، یرقان، تیره شدن رنگ ادرار، حساس شدن كبد به لمس یا فشار) بررسی شود.
4- افزایش فعالیت آنزیم‌های كبدی موجب غیرفعال شدن بعضی از داروها (بخصوص وارفارین، كورتیكواستروئیدها و داروهای خوراكی كاهنده قند خون) می‌شود و در نتیجه، تنظیم مقدار مصرف این داروها ضروری است.
5- ریفامپین معمولاً همراه ایزونیازید، پیرازینامید، استرپتومایسین یا اتامبوتول تجویز می‌شود.
6- محلول‌های تزریقی رقیق شده تا 24 ساعت در دمای اتاق پایدار هستند. با 100 تا 500 میلی‌لیتر محلول در عرض 4 ساعت تزریق شود.
نكات قابل توصیه به بیمار
1- دوره درمان را كامل كنید.
2- در صورت بروز هر گونه واكنش غیرطبیعی به پزشك اطلاع دهید.
3- ریفامپین را با معده خالی، حداقل یك ساعت قبل یا دو ساعت بعد از غذا مصرف كنید. در صورت بروز تحریكات گوارشی، می‌توان آن را با غذا مصرف نمود.
4- دارو را طبق دستور پزشك و به موقع مصرف نمایید و از قطع مصرف آن بدون دستور پزشك خودداری كنید. به طور منظم به پزشك مراجعه كنید.
5- بروز هر گونه علائم شبه آنفلوانزا، ضعف، گلودرد، كاهش اشتها، كبودی غیرعادی، بثورات پوستی، خارش، تغییر رنگ ادرار به رنگ چای، تغییر رنگ مدفوع به رنگ خاك یا تغییر رنگ پوست یا چشم‌ها به رنگ زرد را فوراً به پزشك اطلاع دهید.
6- این دارو تمام مایعات بدن را به رنگ قرمز متمایل به نارنجی تغییر می‌دهد. احتمال رنگی شدن دائمی لباس‌ها و عدسی نرم تماسی وجود دارد.
7- از آنجایی كه ریفامپین داروهای خوراكی ضد بارداری را غیرفعال می‌كند و ممكن است الگوی قاعدگی را تغییر دهد، در طول درمان با این دارو از سایر روش‌های جلوگیری‌كننده از بارداری استفاده كنید.
مصرف در سالمندان: مقدار معمول مصرف در بیماران سالخورده و ناتوان mg/kg/day 10 است (حداكثر تا 600 میلی‌گرم). از آنجا كه افراد مسن به عوارض دارو حساس‌ترند عملكرد كلیوی بدقت مانیتور شود.
مصرف در كودكان: بی‌ضرری مصرف این دارو در كودكان كوچكتر از پنج سال ثابت نشده است.
مصرف در شیردهی: ریفامپین ممكن است در شیر ترشح شود. مصرف این دارو در شیردهی باید با احتیاط همراه باشد.
اثر بر آزمایشهای تشخیصی
ریفامپین نتایج اندازه‌گیری ویتامین B12 و فولات سرم را تغییر می‌دهد. اثرات سیستمیك دارو ممكن است سبب افزایش بدون نشانه نتایج آزمون‌های عملكرد كبد (14 درصد) و اسید اوریك سرم شود و ممكن است غلظت ویتامین D را كاهش دهد.
ریفامپین ممكن است موجب احتباس موقت سولفوبروموفتالئین در آزمون ترشح كبدی شود. همچنین، این دارو ممكن است با مواد حاجب مورد استفاده در بررسی كیسه صفرا و تجزیه ادرار، بر اساس اسپكتروفتومتری، تداخل كند. همچنین دارو باعث كاهش هموگلوبین، پلاكت، WBC شده ولی میزان ائوزینوفیل‌ها افزایش می‌یابد.

اشكال دارویی:
اشكال دارویی:
Injection, Powder: 600mg
Capsule: 150, 300mg
Drop: 153 mg/ml
اطلاعات دیگر:
طبقه‌بندی فارماكولوژیك: مشتق نیمه صناعی ریفامایسین B (آنتی‌بیوتیك ماكروسیكلیك).
طبقه‌بندی درمانی: ضد سل.
طبقه‌بندی مصرف در بارداری: رده C
ملاحظات اختصاصی
1- این دارو باید یك ساعت قبل یا دو ساعت بعد از غذا مصرف شود تا جذب آن به حداكثر برسد. محتویات كپسول را می‌توان با غذا یا مایعات مخلوط كرد تا بلع آن آسان شود.
2- نمونه‌گیری برای انجام آزمون كشت و حساسیت قبل از مصرف اولین مقدار دارو انجام شود، ولی درمان نباید به تأخیر افتد. این آزمون‌ها به طور دوره‌ای تكرار شوند تا بروز مقاومت احتمالی به دارو مشخص گردد.
3- بیمار از نظر بروز عوارض جانبی، نتایج آزمون‌های عملكرد كبدی و كلیوی، و هماتولوژیك و میزان غلظت الكترولیت‌های سرم پیگیری شود تا احتمال بروز مسمومیت به حداقل برسد. بیمار از نظر علائم عیب كار كبد (بی‌اشتهایی، خستگی، كسالت، یرقان، تیره شدن رنگ ادرار، حساس شدن كبد به لمس یا فشار) بررسی شود.
4- افزایش فعالیت آنزیم‌های كبدی موجب غیرفعال شدن بعضی از داروها (بخصوص وارفارین، كورتیكواستروئیدها و داروهای خوراكی كاهنده قند خون) می‌شود و در نتیجه، تنظیم مقدار مصرف این داروها ضروری است.
5- ریفامپین معمولاً همراه ایزونیازید، پیرازینامید، استرپتومایسین یا اتامبوتول تجویز می‌شود.
6- محلول‌های تزریقی رقیق شده تا 24 ساعت در دمای اتاق پایدار هستند. با 100 تا 500 میلی‌لیتر محلول در عرض 4 ساعت تزریق شود.
نكات قابل توصیه به بیمار
1- دوره درمان را كامل كنید.
2- در صورت بروز هر گونه واكنش غیرطبیعی به پزشك اطلاع دهید.
3- ریفامپین را با معده خالی، حداقل یك ساعت قبل یا دو ساعت بعد از غذا مصرف كنید. در صورت بروز تحریكات گوارشی، می‌توان آن را با غذا مصرف نمود.
4- دارو را طبق دستور پزشك و به موقع مصرف نمایید و از قطع مصرف آن بدون دستور پزشك خودداری كنید. به طور منظم به پزشك مراجعه كنید.
5- بروز هر گونه علائم شبه آنفلوانزا، ضعف، گلودرد، كاهش اشتها، كبودی غیرعادی، بثورات پوستی، خارش، تغییر رنگ ادرار به رنگ چای، تغییر رنگ مدفوع به رنگ خاك یا تغییر رنگ پوست یا چشم‌ها به رنگ زرد را فوراً به پزشك اطلاع دهید.
6- این دارو تمام مایعات بدن را به رنگ قرمز متمایل به نارنجی تغییر می‌دهد. احتمال رنگی شدن دائمی لباس‌ها و عدسی نرم تماسی وجود دارد.
7- از آنجایی كه ریفامپین داروهای خوراكی ضد بارداری را غیرفعال می‌كند و ممكن است الگوی قاعدگی را تغییر دهد، در طول درمان با این دارو از سایر روش‌های جلوگیری‌كننده از بارداری استفاده كنید.
مصرف در سالمندان: مقدار معمول مصرف در بیماران سالخورده و ناتوان mg/kg/day 10 است (حداكثر تا 600 میلی‌گرم). از آنجا كه افراد مسن به عوارض دارو حساس‌ترند عملكرد كلیوی بدقت مانیتور شود.
مصرف در كودكان: بی‌ضرری مصرف این دارو در كودكان كوچكتر از پنج سال ثابت نشده است.
مصرف در شیردهی: ریفامپین ممكن است در شیر ترشح شود. مصرف این دارو در شیردهی باید با احتیاط همراه باشد.
اثر بر آزمایشهای تشخیصی
ریفامپین نتایج اندازه‌گیری ویتامین B12 و فولات سرم را تغییر می‌دهد. اثرات سیستمیك دارو ممكن است سبب افزایش بدون نشانه نتایج آزمون‌های عملكرد كبد (14 درصد) و اسید اوریك سرم شود و ممكن است غلظت ویتامین D را كاهش دهد.
ریفامپین ممكن است موجب احتباس موقت سولفوبروموفتالئین در آزمون ترشح كبدی شود. همچنین، این دارو ممكن است با مواد حاجب مورد استفاده در بررسی كیسه صفرا و تجزیه ادرار، بر اساس اسپكتروفتومتری، تداخل كند. همچنین دارو باعث كاهش هموگلوبین، پلاكت، WBC شده ولی میزان ائوزینوفیل‌ها افزایش می‌یابد.

برگرفته از : دارونما





عبارت های جستجو شدهعبارت های جستجو شده

(ریفامپین) (قرص ریفامپین) (کپسول ریفامپین) (عوارض ریفامپین) (عوارض قرص ریفامپین) (ریفامپین پوست) (ریفامپین ۳۰۰) () (ریفامپین برای چیست) (عوارض قرص ریفامپین 300) (کپسول ریفامپین ۳۰۰) (کپسول ریفامپین 300) (عوارض کپسول ریفامپین) (ریفامپین چیست) (قرص ریفامپین چیست) (ریفامپین ) (کپسول ریفامپین چیست) (تداخل دارویی ریفامپین) (ريفامپين) (قرص ریفامپین برای چیست) (قرص ریفامپین 300) (داروی ریفامپین چیست) (ریفامپین 300) (عوارض جانبی ریفامپین) (موارد مصرف کپسول ریفامپین) (داروی ریفامپین) (موارد مصرف ریفامپین) (ريفامپين چيست) (اشکال دارویی ریفامپین) (عوارض ريفامپين)