پرسشکده مرجع پرسش و پاسخ فارسی ایران

مسئله‌ی مهم آن است که هرگز از سؤال‌کردن دست برندارید. برای هر حس کنجکاوی، یک پاسخ وجود دارد.

نمی دانید؟! بپرسید!

می دانید؟! پاسخ دهید!


موارد و عوارض مصرف فنیتوئین (Phenytoin (Systemic)) چیست؟ منع مصرف و تداخل دارویی فنیتوئین چیست؟

1 پاسخ 1

موارد و مقدار مصرف:
موارد و مقدار مصرف
الف) حملات تشنجی تونیك ـ‌ كلونیك (صرع بزرگ )، حملات صرعی مداوم، حملات تشنجی غیر صرعی(بعد از آسیب دیدگی سر، سندرم ری).
بزرگسالان: مقدار سرشار (loading mg/kg 15-10)به آهستگی تزریق وریدی می‌ شود، به طوری كه از mg/min 50 تجاوز نكند. مقدار سرشار خوراكی یك گرم در سه مقدار منقسم (400 میلی گرم، ‌300 میلی گرم) هر دو ساعت است. مقدار نگهدارنده این دارو mg/day 300 در سه مقدار منقسم از راه خوراكی است.
كودكان: مقدار سرشار mg/kg 20-15 از راه تزریق وریدی با سرعت mg/min 50، یا از راه خوراكی mg/kg/day 5 در مقادیر منقسم هر 12-8 ساعت مصرف می‌ شود. سپس، مقدار نگهدارنده mg/kg/day 8-4 در مقادیر منقسم، از راه خوراكی مصرف می‌ شود.
ب) درد عصبی (میگرن ، درد عصب سه قلو، فلج بل).
بزرگسالان: از راه خوراكی، مقدار mg/day 600-200 در مقادیر منقسم مصرف می‌ شود.
پ) آریتمی بطنی كه به لیدوكائین یا پروكائین آمید پاسخ نمی‌ دهد، و آریتمی‌های ناشی از گلیكوزیدهای قلبی.
بزرگسالان: mg 100-50 هر 10 تا 15 دقیقه براساس نیاز به‌ صورت وریدی مصرف می‌ شود. دوز مصرفی نباید از mg/kg 15 تجاوز نماید. سرعت انفوزیون نباید بیش از mg/min 50 باشد (تزریق آهسته وریدی).
روش دیگر، تزریق وریدی مقدار 100 میلی گرم هر 5 دقیقه است تا زمانی كه عوارض جانبی بروز كند یا آریتمی كنترل شود ‌یا آنكه تا مقدار 1 گرم دارو تجویز شود. همچنین، ممكن است تمام مقدار سرشار یك گرم با سرعت mg/min 25 به آهستگی تزریق وریدی شود. دارو را می‌ توان با محلول نرمال سالین رقیق كرد. تزریق عضلانی دارو به دلیل جذب دردناك و متغیر آن توصیه نمی‌ شود.
ت) پیشگیری از تشنج حین اعمال جراحی اعصاب.
بزرگسالان: mg 200-100 به‌ صورت وریدی با فواصل 4 ساعته ، حین جراحی و پس از آن مصرف می‌ شود.
مكانیسم اثر
‌اثر ضد تشنج: فنی توئین مانند سایر مشتقات هیدانتوئین غشاهای سلولهای عصبی را تثبیت كرده و فعالیت تشنجی را با افزایش خروج یا كاهش ورود یونهای سدیم از غشاهای سلولی در قشر حركتی مغز طی تولید تكانه‌های عصبی محدود می‌ كند. فنی توئین با طبیعی كردن ورود سدیم به رشته‌های پوركنژ در بیماران دچار آریتمی‌های ناشی از دیژیتال، اثر ضد آریتمی خود را اعمال می‌ كند. این دارو برای كنترل حملات تشنجی تونیک-کلونیک و پارشیال به كار می‌ رود.
اثرهای دیگر: فنی توئین فعالیت بیش از حد كلاژناز را در بیماران مبتلا به اپیدرمولیز تاولی مهار می‌ كند.

تداخل دارویی:
اثر بر آزمایشهای تشخیصی
فنی توئین ممكن است غلظت خونی گلوكز را از طریق مهار آزاد سازی انسولین از لوزالمعده افزایش دهد. این دارو ممكن است غلظت سرمی ید پیوند یافته به پروتئین را كاهش داده و نیز با تست مهاری دگزامتازون (dexamethasone suppression test) تداخل كند.
فنی توئین ممكن است باعث افزایش ALP، GGT و گلوكز و كاهش Hgb و هماتوكریت شود. همچنین ممكن است شمارش گرانولوسیت ‌ها، پلاكت‌ها، ‌RBC و WBC را كاهش دهد.
مکانیسم اثر:
فارماكوكینتیك
جذب: از روده كوچك به آهستگی جذب می‌ شود؛ جذب دارو به شكل دارویی آن بستگی دارد و فراهمی زیستی آن ممكن است در بین فرآورده‌های مختلف متفاوت باشد. حداكثر اثر دارو از راه خوراكی طی 3-5/1 ساعت حاصل می‌ شود. جذب دارو بعد از تزریق عضلانی غیر قابل پیش بینی است؛ حدود 75-50 درصد دارو بعد از تزریق عضلانی طی 24 ساعت جذب می‌ شود.
پخش: فنی توئین به طور گسترده در سرتاسر بدن انتشار می‌ یابد. غلظت پلاسمایی درمانی دارو mcg/ml20-10 است، هر چند كه در بعضی از بیماران پاسخ درمانی با غلظت mcg/ml 10-5 حاصل می‌ شود. نیستاگموس خارجی ممكن است با غلظت بیش از mcg/ml 20 بروز كند؛ آتاكسی معمولاً با غلظت بیش از mcg/ml 30 اتفاق می‌ افتد. كاهش قابل ملاحظه توانایی ذهنی با غلظت mcg/ml 40 بروز می‌ كند. در حدود 90 درصد به پروتئین پیوند می‌ یابد؛ این پیوند در بیماران مبتلا به اورمی كمتر است.
متابولیسم: در كبد به متابولیتهای غیر فعال متابولیزه می‌ شود. نیمه عمر دارو در روش مصرف خوراكی 42-7 ساعت و در روش وریدی 15-10 ساعت است.
دفع: از طریق ادرار دفع می‌ شود و كینتیك دفع دارو به مقدار مصرف دارو بستگی دارد (zero-order). در سطح معینی از مقدار مصرف دارو ، افزایش مختصر در مقدار مصرف، ‌غظت سرمی دارو را به طور نامتناسبی افزایش می‌ دهد.
موارد منع مصرف و احتیاط:
تداخل دارویی
اثرات درمانی فنی توئین در صورت مصرف همزمان آن با آلوپورینول، آمیودارون، كلرامفنیكل، سایمتیدین، دیازپام، دی سولفیرام، اتانول (حاد)، ایزونیازید، میكونازول، ‌والپروئیك اسید، سالیسیلاتها، فلوكونازول، ‌مترونیدازول، امپرازول، سولفونامیدها، تیكلوپیدین، ‌تریمتوپریم، ایبوپروفن، كلرفنیرامین یا ایمی پرامین ممكن است افزایش یابد.
اثرات درمانی فنی توئین در صورت مصرف همزمان آن با باربیتوراتها، ‌كاربامازپین، شاركول، دیازوكساید، ریفامپین، سوكرالفیت، اسید فولیك، ‌تئوفیلین، ضد اسیدها، ‌ضد نئوپلاسم‌ها، كلسیم گلوكونات، كلسیم، نیتروفورانتوئین یا پیریدوكسین ممكن است كاهش یابد.
فنی توئین ممكن است با تحریك متابولیسم كبدی، ‌اثرات داروهای زیر را كاهش دهد:
كورتیكواستروئیدها، سیكلوسپورین، پتیدین، دیسوپیرامید، داكسی سایکلین، ‌استروژن‌ها، هالوپریدول، متادون، متی راپون، كینیدین، ‌داروهای خوراكی ضد بارداری، دوپامین، فوروزماید، لوودوپا و سولفونیل اوره ها.
داروهای آنتی سایكوتیك ممكن است آستانه تشنج را كاهش دهند و باید با احتیاط همراه با فنی توئین استفاده شوند.
فنی توئین ممكن است سطح لیتیم و سمیت ناشی از آن را افزایش دهد.
فنی توئین ممكن است با جدا كردن وارفارین از پروتئین‌های سرمی، ‌اثر آن را افزایش دهد.
الكل اثر فنی توئین را كاهش می‌ دهد.

اطلاعات دیگر:
طبقه‌بندی فارماكولوژیك: مشتق هیدانتوئین.
طبقه‌بندی درمانی: ضد تشنج.
طبقه‌بندی مصرف در بارداری: رده D
ملاحظات اختصاصی
از آنجا كه دفع دارو به مقدار مصرف بستگی دارد، پیگیری غلظت سرمی دارو ضرورت اساسی دارد.
دارو در مقادیر منقسم و هر 12-8 ساعت مصرف می‌ شود.
تغذیه از راه دهان یا لوله بینی ـ‌ معدی (NG-Tube) ممكن است با جذب سوسپانسیون خوراكی دارو تداخل كند؛ صرف غذا و دارو باید تا حد امكان با فاصله از یكدیگر صورت گیرد (حداقل 1 ساعت). در طی تغذیه مداوم از طریق لوله ، قبل و بعد از مصرف دارو باید لوله شسته شود.
از تزریق عضلانی دارو باید اجتناب شود ، ‌زیرا این كار دردناك است و جذب دارو نیز غیر قابل پیش بینی است.
برای تزریق وریدی دارو، باید آن را با محلول نرمال سالین مخلوط كرده و طی نیم ساعت از تهیه مصرف كرد. مخلوط كردن دارو با دكستروز پنج درصد موجب ته نشین شدن دارو می‌ شود. محلول را نباید در یخچال نگهداری كرد. از مخلوط كردن دارو با داروهای دیگر باید خودداری نمود.
در صورت تزریق وریدی مداوم، پیگیری الكتروكاردیوگرام (EKG)، فشار خون و وضعیت تنفسی بیمار ضروری است.
قطع ناگهانی مصرف دارو ممكن است موجب بروز حملات صرعی مداوم شود.
تزریق وریدی دارو به آهستگی (mg/min 50) و یا به صورت انفوزیون مداوم صورت می‌ گیرد. تزریق وریدی سریع دارو ممكن است موجب بروز افت فشار خون و كلاپس گردش خون شود؛ استفاده از وریدهای بزرگتر برای جلوگیری از تغییر رنگ یا سندرم دستكش ارغوانی (purple glove syndrome) ضروری است. نباید از وریدهای پشت دست استفاده شود. در افراد حساس، افراد سالمند و بیماران قلبی عروقی، دارو باید با سرعت كمتری (مثلا mg/min 20) تجویز شود.
در صورتی كه از دوز سرشار استفاده نشود، ‌10-5 روز ممكن است نیاز باشد تا سطح ثابت خونی و اثرات ضد تشنجی ظاهر شود.
در طول مصرف وریدی دارو، لوازم احیا باید در دسترس باشد.
این دارو در صورت نشت به خارج عروق، محرك است. پس از تجویز وریدی، ‌باید از همان كاتتر و رگ، مقداری محلول نرمال سالین تجویز شود تا از تحریك عروق جلوگیری شود.
به دلیل امكان آسیب بافتی، تجویز از راه زیر جلدی توصیه نمی‌ شود.
نكات قابل توصیه به بیمار
تغییر مصرف فرآورده‌های فنی توئین ممكن است اثر درمانی دارو را تغییر دهد. از یك شكل دارویی استفاده كنید.
برای كاهش تحریك گوارشی، ‌دارو را با غذا یا شیر مصرف كنید.
قطع مصرف دارو باید با دستور پزشك باشد. تا مشخص شدن اثرات دارو بر CNS از انجام فعالیتهای مخاطره آمیزی كه احتیاج به هوشیاری دارند ، خودداری كنید. از مصرف فرآورده‌های حاوی الكل اجتناب كنید، زیرا اثربخشی دارو را كاهش و بروز عوارض جانبی را افزایش می‌ دهد.
همیشه علامتی كه نشان دهنده مصرف این دارو باشد، ‌به همراه داشته باشید.
بهداشت دهان را به خوبی رعایت كنید تا از رشد بیش از حد لثه و حساسیت آن جلوگیری شود.
در صورتی كه شكل سوسپانسیون دارو را مصرف می‌ كنید، قبل از مصرف آن را به خوبی تكان دهید.
مصرف در سالمندان: بیماران سالخورده ممكن است به مقادیر كمتر دارو نیاز داشته باشند، ‌زیرا دفع و متابولیسم دارو در این بیماران كند است.
مصرف در كودكان: در مورد صحت مقدار مصرف دارو در كودكان باید دقت كافی صورت گیرد.
مصرف در شیردهی: فنی توئین در شیر ترشح می‌ شود. شیردهی در دوران مصرف این دارو توصیه نمی‌ شود.
عوارض جانبی
اعصاب مركزی: آتاكسی، ‌اختلال تكلم، کانفیوژن، ‌سرگیجه، بی خوابی، عصبانیت، انقباض ناگهانی عضلانی، ‌سردرد.
قلبی ـ ‌عروقی: افت فشار خون ، ‌پری آرتریت ندوزا.
پوست: بثورات شبه مخملک یا سرخک؛ درماتیت تاولی ، ‌اكسفولیاتیو یا خارش دار؛ ‌سندرم استیونس ـ‌جانسون، لوپوس اریتماتوز، پرمویی، نكرولیز سمی اپیدرم (TEN)، حساسیت به نور، نكروز بافتی.
چشم :‌ نیستاگموس، دوبینی، تاری دید.
دستگاه گوارش : تهوع، ‌استفراغ، هیپرتروفی لثه (بخصوص در كودكان)، یبوست.
خون: ترومبوسیتوپنی، لكوپنی، ‌آگرانولوسیتوز، پان سیتوپنی، كم خونی مگالوبلاستیك، ماكروسایتمی.
كبد: هپاتیت سمی.
موضعی: درد، نكروز و التهاب در محل تزریق، سندرم دستكش ارغوانی (Purple glove syndrome).
سایر عوارض: افزایش قند خون ، لنفادنوپاتی، ‌كاهش ید متصل به پروتئین.
توجه: در صورت بروز علائم حساسیت مفرط، ‌مسمومیت كبدی یا دیسكرازی خونی، آدنوپاتی لنفاوی یا بثورات پوستی، باید مصرف دارو قطع شود.
مسمومیت و درمان
تظاهرات بالینی: خواب آلودگی، ‌تهوع، ‌استفراغ، ‌نیستاگموس، آتاكسی، ‌لكنت زبان، ‌لرزش و اختلال در تكلم ، كمی فشار خون، ‌ضعف تنفسی و اغما. در اثر ضعف تنفسی و گردش خون مرگ روی داده است. مقدار كشنده تخمینی در بزرگسالان 5-2 گرم است.
درمان: محتویات معده را با شستشوی معده یا ایجاد استفراغ تخلیه می‌ كنند و سپس اقدامات حمایتی انجام می‌ گیرد. علائم حیاتی بیمار و تعادل الكترولیت‌ها و مایعات باید به دقت پیگیری گردد. زیاد كردن ترشح ادرار اثر كمی داشته یا اصلاً مؤثر نیست. همودیالیز یا دیالیز صفاقی ممكن است مفید باشد.

اشكال دارویی:
اشكال دارویی:
Injection: 50 mg/ml, 5ml
Capsule: 50, 100mg
Suspension: 30 mg/5ml
اطلاعات دیگر:
طبقه‌بندی فارماكولوژیك: مشتق هیدانتوئین.
طبقه‌بندی درمانی: ضد تشنج.
طبقه‌بندی مصرف در بارداری: رده D
ملاحظات اختصاصی
از آنجا كه دفع دارو به مقدار مصرف بستگی دارد، پیگیری غلظت سرمی دارو ضرورت اساسی دارد.
دارو در مقادیر منقسم و هر 12-8 ساعت مصرف می‌ شود.
تغذیه از راه دهان یا لوله بینی ـ‌ معدی (NG-Tube) ممكن است با جذب سوسپانسیون خوراكی دارو تداخل كند؛ صرف غذا و دارو باید تا حد امكان با فاصله از یكدیگر صورت گیرد (حداقل 1 ساعت). در طی تغذیه مداوم از طریق لوله ، قبل و بعد از مصرف دارو باید لوله شسته شود.
از تزریق عضلانی دارو باید اجتناب شود ، ‌زیرا این كار دردناك است و جذب دارو نیز غیر قابل پیش بینی است.
برای تزریق وریدی دارو، باید آن را با محلول نرمال سالین مخلوط كرده و طی نیم ساعت از تهیه مصرف كرد. مخلوط كردن دارو با دكستروز پنج درصد موجب ته نشین شدن دارو می‌ شود. محلول را نباید در یخچال نگهداری كرد. از مخلوط كردن دارو با داروهای دیگر باید خودداری نمود.
در صورت تزریق وریدی مداوم، پیگیری الكتروكاردیوگرام (EKG)، فشار خون و وضعیت تنفسی بیمار ضروری است.
قطع ناگهانی مصرف دارو ممكن است موجب بروز حملات صرعی مداوم شود.
تزریق وریدی دارو به آهستگی (mg/min 50) و یا به صورت انفوزیون مداوم صورت می‌ گیرد. تزریق وریدی سریع دارو ممكن است موجب بروز افت فشار خون و كلاپس گردش خون شود؛ استفاده از وریدهای بزرگتر برای جلوگیری از تغییر رنگ یا سندرم دستكش ارغوانی (purple glove syndrome) ضروری است. نباید از وریدهای پشت دست استفاده شود. در افراد حساس، افراد سالمند و بیماران قلبی عروقی، دارو باید با سرعت كمتری (مثلا mg/min 20) تجویز شود.
در صورتی كه از دوز سرشار استفاده نشود، ‌10-5 روز ممكن است نیاز باشد تا سطح ثابت خونی و اثرات ضد تشنجی ظاهر شود.
در طول مصرف وریدی دارو، لوازم احیا باید در دسترس باشد.
این دارو در صورت نشت به خارج عروق، محرك است. پس از تجویز وریدی، ‌باید از همان كاتتر و رگ، مقداری محلول نرمال سالین تجویز شود تا از تحریك عروق جلوگیری شود.
به دلیل امكان آسیب بافتی، تجویز از راه زیر جلدی توصیه نمی‌ شود.
نكات قابل توصیه به بیمار
تغییر مصرف فرآورده‌های فنی توئین ممكن است اثر درمانی دارو را تغییر دهد. از یك شكل دارویی استفاده كنید.
برای كاهش تحریك گوارشی، ‌دارو را با غذا یا شیر مصرف كنید.
قطع مصرف دارو باید با دستور پزشك باشد. تا مشخص شدن اثرات دارو بر CNS از انجام فعالیتهای مخاطره آمیزی كه احتیاج به هوشیاری دارند ، خودداری كنید. از مصرف فرآورده‌های حاوی الكل اجتناب كنید، زیرا اثربخشی دارو را كاهش و بروز عوارض جانبی را افزایش می‌ دهد.
همیشه علامتی كه نشان دهنده مصرف این دارو باشد، ‌به همراه داشته باشید.
بهداشت دهان را به خوبی رعایت كنید تا از رشد بیش از حد لثه و حساسیت آن جلوگیری شود.
در صورتی كه شكل سوسپانسیون دارو را مصرف می‌ كنید، قبل از مصرف آن را به خوبی تكان دهید.
مصرف در سالمندان: بیماران سالخورده ممكن است به مقادیر كمتر دارو نیاز داشته باشند، ‌زیرا دفع و متابولیسم دارو در این بیماران كند است.
مصرف در كودكان: در مورد صحت مقدار مصرف دارو در كودكان باید دقت كافی صورت گیرد.
مصرف در شیردهی: فنی توئین در شیر ترشح می‌ شود. شیردهی در دوران مصرف این دارو توصیه نمی‌ شود.
عوارض جانبی
اعصاب مركزی: آتاكسی، ‌اختلال تكلم، کانفیوژن، ‌سرگیجه، بی خوابی، عصبانیت، انقباض ناگهانی عضلانی، ‌سردرد.
قلبی ـ ‌عروقی: افت فشار خون ، ‌پری آرتریت ندوزا.
پوست: بثورات شبه مخملک یا سرخک؛ درماتیت تاولی ، ‌اكسفولیاتیو یا خارش دار؛ ‌سندرم استیونس ـ‌جانسون، لوپوس اریتماتوز، پرمویی، نكرولیز سمی اپیدرم (TEN)، حساسیت به نور، نكروز بافتی.
چشم :‌ نیستاگموس، دوبینی، تاری دید.
دستگاه گوارش : تهوع، ‌استفراغ، هیپرتروفی لثه (بخصوص در كودكان)، یبوست.
خون: ترومبوسیتوپنی، لكوپنی، ‌آگرانولوسیتوز، پان سیتوپنی، كم خونی مگالوبلاستیك، ماكروسایتمی.
كبد: هپاتیت سمی.
موضعی: درد، نكروز و التهاب در محل تزریق، سندرم دستكش ارغوانی (Purple glove syndrome).
سایر عوارض: افزایش قند خون ، لنفادنوپاتی، ‌كاهش ید متصل به پروتئین.
توجه: در صورت بروز علائم حساسیت مفرط، ‌مسمومیت كبدی یا دیسكرازی خونی، آدنوپاتی لنفاوی یا بثورات پوستی، باید مصرف دارو قطع شود.
مسمومیت و درمان
تظاهرات بالینی: خواب آلودگی، ‌تهوع، ‌استفراغ، ‌نیستاگموس، آتاكسی، ‌لكنت زبان، ‌لرزش و اختلال در تكلم ، كمی فشار خون، ‌ضعف تنفسی و اغما. در اثر ضعف تنفسی و گردش خون مرگ روی داده است. مقدار كشنده تخمینی در بزرگسالان 5-2 گرم است.
درمان: محتویات معده را با شستشوی معده یا ایجاد استفراغ تخلیه می‌ كنند و سپس اقدامات حمایتی انجام می‌ گیرد. علائم حیاتی بیمار و تعادل الكترولیت‌ها و مایعات باید به دقت پیگیری گردد. زیاد كردن ترشح ادرار اثر كمی داشته یا اصلاً مؤثر نیست. همودیالیز یا دیالیز صفاقی ممكن است مفید باشد.

برگرفته از : دارونما



من پاسخ بهتری دارم !


عبارت های جستجو شدهعبارت های جستجو شده

()