پرسشکده مرجع پرسش و پاسخ فارسی ایران

مسئله‌ی مهم آن است که هرگز از سؤال‌کردن دست برندارید. برای هر حس کنجکاوی، یک پاسخ وجود دارد.

نمی دانید؟! بپرسید!

می دانید؟! پاسخ دهید!


موارد و عوارض مصرف فنیل افرین (Phenylephrine HCI (Systemic)) چیست؟ منع مصرف و تداخل دارویی فنیل افرین چیست؟

1 پاسخ 1

موارد و مقدار مصرف:
موارد و مقدار مصرف
الف) افت فشار خون اورژانسی طی بیهوشی نخاعی.
بزرگسالان: ابتدا، مقدار 2/0-1/0 میلی گرم تزریق وریدی می‌ شود؛ مقادیر بعدی نیز باید كم باشد (mg 1/0).
ب) جلوگیری از افت فشار خون طی بیهوشی استنشاقی یا نخاعی.
بزرگسالان: مقدار 3-2 میلی گرم، 4-3 دقیقه قبل از بیهوشی تزریق عضلانی یا زیر جلدی می‌ شود.
پ) افت فشار خون خفیف تا متوسط.
بزرگسالان: ‌مقدار 10-1 میلی گرم تزریق عضلانی یا زیر جلدی می‌ شود (مقدار اولیه نباید از 5 میلی گرم بیشتر شود). مقادیر اضافی را می‌ توان 2-1 ساعت بعد، در صورت نیاز، تجویز كرد؛ یا مقدار 5 /0-1/0 میلی گرم تزریق آهسته وریدی می‌ شود (مقدار اولیه نباید از 5/0 میلی گرم تجاوز نماید). مقادیر اضافی را می‌ توان هر 15-10 دقیقه تجویز كرد.
كودكان: مقدار mg/kg 1/0 یا mg/m2 3 تزریق عضلانی یا زیر جلدی می‌ شود.
ت) تاكیكاردی حمله‌ای فوق بطنی.
بزرگسالان: ابتدا، مقدار 5/0 میلی گرم تزریق سریع وریدی می‌ شود. به مقادیر بعدی می‌ توان هر بار 2/0-1/0 میلی گرم افزود. حداكثر مقدار مصرف نباید از 1 میلی گرم بیشتر شود.
ث) افزایش مدت بی حسی نخاعی.
بزرگسالان: مقدار 5-2 میلی گرم به محلول بی حسی اضافه می‌ شود.
ج)‌ درمان كمكی در کاهش شدید فشار خون یا شوك.
بزرگسالان: مقدار mg/min 18/0-1/0 انفوزیون وریدی می‌ شود. بعد از تثبیت فشار خون، ‌در حد mg/min 06/0-04/0 حفظ و بر حسب پاسخ بیمار تنظیم می‌ شود.
چ) تنگ كننده عروق برای بی حسی موضعی.
بزرگسالان: مقدار 1 میلی گرم فنیل افرین به 20 میلی لیتر محلول بی حس كننده موضعی اضافه می‌ شود.
مكانیسم اثر
اثر تنگ كننده عروق: فنیل افرین عمدتاً از طریق تحریك مستقیم گیرنده‌های آلفا ـ‌ آدرنرژیك اثر كرده و گنجایش عروق خونی و مقاومت را كم می‌ كند و به افزایش مقاومت تام محیطی با افزایش فشار خون سیستولیك و دیاستولیك، كاهش جریان خون اندام های حیاتی، پوست و عضلات اسكلتی، و تنگ شدن عروق خونی كلیه و در نتیجه كاهش جریان خون كلیه‌ها منجر می‌ شود.
همچنین، ‌این دارو با آزاد كردن نوراپی نفرین از محلهای ذخیره آن به طور غیر مستقیم اثر می‌ كند. فنیل افرین گیرنده‌های بتا را بجز با مصرف مقادیر زیاد (تحریك گیرنده‌های ?1) تحریك نمی‌ كند. تاكی فیلاكسی (تحمل) ممكن است با تزریق مكرر عارض شود.
سایر اثرات آلفا ـ ‌آدرنرژیك دارو عبارتند از اثر بر روی عضله گشاد كننده مردمك (تنگ كردن مردمك) و اثر ضد احتقان موضعی در شریانچه ‌های ملتحمه (ایجاد انقباض).

تداخل دارویی:
عوارض جانبی
اعصاب مركزی: سردرد، تحریک پذیری.
قلبی ـ‌عروقی:‌ آریتمی، افزایش فشار خون ، برادیكاردی.
تنفسی: علائم آسم.
سایر عوارض: تاكی فیلاكسی (ممكن است با مصرف مداوم بروز كند)، آنافیلاكسی، كاهش پرفوزیون عضو (با مصرف طولانی مدت)، پوسته پوسته شدن پوست در صورت نشت دارو به خارج از رگ.
مسمومیت و درمان
تظاهرات بالینی: تشدید عوارض جانبی شایع، طپش قلب ، پارستزی، استفراغ، آریتمی قلبی، زیادی فشار خون.
درمان: مصرف دارو قطع و اقدامات علامتی و حمایتی انجام می‌ شود. علائم حیاتی به دقت پیگیری شود. آتروپین سولفات برای بلوك برادیكاردی رفلکسی، فنتول آمین برای درمان زیادی فشار خون، و پروپرانولول برای درمان آریتمی قلبی تجویز می‌ شود.
مکانیسم اثر:
فارماكوكینتیك
جذب: ‌اثرات منقبض كننده تقریباً بلافاصله بعد از تزریق وریدی ظاهر می‌ شود و به مدت 20-15 دقیقه باقی می‌ ماند؛ بعد از تزریق عضلانی اثر آن طی 15-10 دقیقه شروع می‌شود و به مدت 2-5/0 ساعت باقی می‌ ماند. بعد از تزریق زیر جلدی، اثر دارو طی 15-10 دقیقه شروع می‌ شود و به مدت 60-50 دقیقه باقی می‌ ماند.
متابولیسم: در كبد و روده توسط آنزیم مونوآمین اكسیداز متابولیزه می‌ شود.
پخش و دفع: اطلاعی در دسترس نیست.
موارد منع مصرف و احتیاط:
تداخل دارویی
در صورت مصرف همزمان با اپی نفرین یا سایر سمپاتومیمتیكها، گلیكوزیدهای دیژیتال، لوودوپا، گوانادرل یا گوانتیدین، ضد افسردگی های سه حلقه‌ای، مهار كننده‌های MAO، یا بیهوش كننده‌های عمومی (كلروفرم، سیكلوپروپران، و هالوتان)، ممكن است خطر آریتمی قلبی‌ از جمله تاكیكاردی‌ را افزایش دهد. داروهای ضد فشار خون، دیورتیك‌ها، نیترات‌ها و فنوتیازین‌ها ممكن است باعث كاهش اثر تنگ كنندگی عروق فنیل افرین شوند.
در صورت مصرف همزمان با اكسی توسین، ‌دوكساپرام، ‌مهار كننده‌های MAO، متیل دوپا، تری متافان، مكامیلامین، مازیندول، و آلكالوئیدهای ارگوت، اثر تنگ كننده فنیل افرین تشدید می‌ شود.
در صورت مصرف همزمان با مهار كننده‌های آلفا، داروهای كاهنده فشار خون، مدرها به عنوان كاهنده فشار خون، گوانادرل یا گوانتیدین، آلكالوئیدهای روولفیا، یا نیتراتها، اثر تنگ كننده آن كاهش می‌ یابد.
مصرف همزمان با هورمونهای تیروئید ممكن است اثرات هر یك از داروها را افزایش دهد؛ در صورت مصرف با نیتراتها، اثر ضد آنژینی ممكن است كاهش یابد.
اثر میدریاتیك دارو در صورت مصرف همزمان با لوودوپا كاهش و در صورت مصرف همزمان با داروهای آنتی موسكارینی سیكلوپلژیك مانند آتروپین افزایش می‌ یابد.

اطلاعات دیگر:
طبقه‌بندی فارماكولوژیك: آگونیست آلفا- آدرنرژیك.
طبقه‌بندی درمانی: تنگ كننده عروق.
طبقه‌بندی مصرف در بارداری: رده C
ملاحظات اختصاصی
علاوه بر ملاحظات مربوط به تمامی آدرنرژیكها، رعایت موارد زیر نیز توصیه می‌ شود:
1- تزریق وریدی از طریق وریدهای بزرگ انجام و سرعت جریان پیگیری شود. در صورت نشت دارو از رگ به خارج، باید محل را فوراً با 15-10 میلی لیتر محلول نرمال سالین حاوی 10-5 میلی گرم فنتول آمین از طریق سوزن نازك انفیلتره كرد. پماد نیتروگلیسرین موضعی نیز استفاده شده است.
2- برای تزریق مستقیم وریدی، 1 میلی لیتر از فرآورده mg/ml 10 را با 9 میلی لیتر آب استریل تزریق رقیق كنید تا محلول با غلظت mg/ml 1 آماده شود.
3- برای انفوزیون وریدی، ‌mg 1 از دارو را به ml 500 محلول دكستروز %5 یا نرمال سالین اضافه كنید.
4- طی تزریق وریدی، نبض، فشار خون و فشار ورید مركزی باید هر 5-2 دقیقه پیگیری شود. سرعت جریان و مقدار مصرف كنترل شود تا از مصرف بیش از حد جلوگیری شود. مصرف مقدار زیاد وریدی می‌ تواند سبب آریتمی بطنی شود.
5- پیش از تجویز دارو، موارد كمی حجم خون با ید تصحیح شود؛ فنیل افرین نباید به جای مایع ، خون، پلاسما و جایگزین الكترولیتها استفاده شود.
6- فنیل افرین از لحاظ شیمیایی با سولفات، بازها، املاح فریك، مواد اكسید كننده و فلزات ناسازگار است.
مصرف در سالمندان: اثر دارو ممكن است در افراد سالخورده تشدید شود.
مصرف در كودكان: شیر خواران و كودكان در مقایسه با بزرگسالان نسبت به اثرات دارو حساس تر هستند.
مصرف در شیردهی: ترشح دارو در شیر مادر مشخص نیست. در دوران شیردهی باید با احتیاط تجویز شود.

اشكال دارویی:
اشكال دارویی:
Injection: 10 mg/ml
اطلاعات دیگر:
طبقه‌بندی فارماكولوژیك: آگونیست آلفا- آدرنرژیك.
طبقه‌بندی درمانی: تنگ كننده عروق.
طبقه‌بندی مصرف در بارداری: رده C
ملاحظات اختصاصی
علاوه بر ملاحظات مربوط به تمامی آدرنرژیكها، رعایت موارد زیر نیز توصیه می‌ شود:
1- تزریق وریدی از طریق وریدهای بزرگ انجام و سرعت جریان پیگیری شود. در صورت نشت دارو از رگ به خارج، باید محل را فوراً با 15-10 میلی لیتر محلول نرمال سالین حاوی 10-5 میلی گرم فنتول آمین از طریق سوزن نازك انفیلتره كرد. پماد نیتروگلیسرین موضعی نیز استفاده شده است.
2- برای تزریق مستقیم وریدی، 1 میلی لیتر از فرآورده mg/ml 10 را با 9 میلی لیتر آب استریل تزریق رقیق كنید تا محلول با غلظت mg/ml 1 آماده شود.
3- برای انفوزیون وریدی، ‌mg 1 از دارو را به ml 500 محلول دكستروز %5 یا نرمال سالین اضافه كنید.
4- طی تزریق وریدی، نبض، فشار خون و فشار ورید مركزی باید هر 5-2 دقیقه پیگیری شود. سرعت جریان و مقدار مصرف كنترل شود تا از مصرف بیش از حد جلوگیری شود. مصرف مقدار زیاد وریدی می‌ تواند سبب آریتمی بطنی شود.
5- پیش از تجویز دارو، موارد كمی حجم خون با ید تصحیح شود؛ فنیل افرین نباید به جای مایع ، خون، پلاسما و جایگزین الكترولیتها استفاده شود.
6- فنیل افرین از لحاظ شیمیایی با سولفات، بازها، املاح فریك، مواد اكسید كننده و فلزات ناسازگار است.
مصرف در سالمندان: اثر دارو ممكن است در افراد سالخورده تشدید شود.
مصرف در كودكان: شیر خواران و كودكان در مقایسه با بزرگسالان نسبت به اثرات دارو حساس تر هستند.
مصرف در شیردهی: ترشح دارو در شیر مادر مشخص نیست. در دوران شیردهی باید با احتیاط تجویز شود.

برگرفته از : دارونما





عبارت های جستجو شدهعبارت های جستجو شده

(فنیل افرین) ()