پرسشکده مرجع پرسش و پاسخ فارسی ایران

مسئله‌ی مهم آن است که هرگز از سؤال‌کردن دست برندارید. برای هر حس کنجکاوی، یک پاسخ وجود دارد.

نمی دانید؟! بپرسید!

می دانید؟! پاسخ دهید!


موارد و عوارض مصرف (Perphenazine) چیست؟ منع مصرف و تداخل دارویی چیست؟

1 پاسخ 1

موارد و مقدار مصرف:
موارد و مقدار مصرف
الف) بیماران شیزوفرنیك غیر بستری.
بزرگسالان و كودكان بالای 12 سال: از راه خوراكی، ابتدا مقدار 8-4 میلی گرم 3 بار در روز مصرف می‌ شود و در سریع ترین زمان ممكن به دوز مؤثر پائین تر كاهش داده شود.
ب)‌ بیماران شیزوفرنیك بستری:
بزرگسالان و كودكان بالای 12 سال : 2 تا 4 بار در روز mg 16-8 مصرف شود. بیشترین میزان قابل مصرف در روز mg 24 می‌باشد.
مكانیسم اثر
‌اثر ضد سایكوتیك: به نظر می‌ رسد اثرات ضد سایكوتیك پرفنازین از طریق انسداد پس سیناپسی گیرنده ‌های دوپامینی در CNS و در نتیجه ، مهار اثرات ناشی از دوپامین اعمال می‌ شود. اثر ضد استفراغ این دارو ناشی از انسداد گیرنده‌های دوپامینی در منطقه ماشه‌ای گیرنده‌های شیمیایی (CTZ) بصل النخاع است. پرفنازین اثرات محیطی و مركزی بسیاری نیز دارد. این دارو موجب انسداد گانگلیونی و گیرنده‌های آلفا می شود و اثرات ناشی از سروتونین و هیستامین را خنثی می‌ كند. عوارض اكستراپیرامیدال شدیدترین عارضه جانبی این دارو است.

تداخل دارویی:
اثر بر آزمایشهای تشخیصی
پرفنازین موجب حصول نتایج مثبت كاذب در آزمون ادراری پورفیرین، اوروبیلی نوژن، آمیلاز و 5- هیدروكسی ایندول استیك اسید (5-HIAA) می‌شود، زیرا متابولیتهای این دارو سبب تیره شدن ادرار می‌ شوند.
همچنین، ‌این دارو موجب حصول نتایج مثبت كاذب در آن دسته از آزمونهای بارداری می‌شود كه با استفاده از گونادوتروپین كوریونیك انسانی انجام می‌ شوند.
پرفنازین می‌ تواند سطح هموگلوبین، ‌هماتوكریت، ‌گرانولوسیت، ‌پلاكت و WBC را كاهش دهد همچنین می‌ تواند باعث افزایش تستهای عملكرد كبد و ائوزینوفیل گردد. پرفنازین می‌تواند سطح گلوكز خون را افزایش و یا كاهش دهد.
مکانیسم اثر:
فارماكوكینتیك
جذب: سرعت و میزان جذب این دارو به راه مصرف آن بستگی دارد. جذب خوراكی دارو نامنظم و متغیر است و زمان لازم برای شروع اثر دارو 1-5/0 ساعت است. این دارو بعد از تزریق عضلانی به سرعت جذب می‌ شود.
پخش: به طور گسترده در بدن، از جمله شیر، انتشار می‌ یابد. حدود 99-91 درصد به پروتئین پیوند می یابد. بعد از مصرف خوراكی، حداكثر اثرات دارو طی 4-2 ساعت حاصل می‌ شود و غلظت سرمی پایدار (Steady State) دارو طی 7-4 روز حاصل می‌گردد.
متابولیسم: به میزان زیادی در كبد متابولیزه می‌ شود، ولی متابولیتهای آن فعال نیستند.
دفع: بیشترین مقدار دارو از طریق كلیه‌ها در ادرار دفع می‌ شود. مقداری از دارو نیز از طریق مجازی صفراوی در مدفوع می‌ شود.
موارد منع مصرف و احتیاط:
تداخل دارویی
مصرف همزمان با داروهای مقلد سمپاتیك، از جمله اپی نفرین، فنیل افرین و افدرین و همچنین، ‌همراه با داروهای كاهنده اشتها، ‌ممكن است اثرات تحریكی و تنگ كننده عروق این داروها را كاهش دهد.
با مصرف همزمان با داروهای مضعف CNS، از جمله فرآورده‌های حاوی الكل، ‌داروهای ضد درد، ‌باربیتوراتها، داروهای مخدر، ‌آرام بخش و بیهوش كننده عمومی، نخاعی یا اپیدورال یا سولفات منیزیم تزریقی، ‌احتمال بروز اثرات اضافی، ‌مانند تسكین بیش از حد، ضعف تنفسی ‌و كمی فشار خون وجود دارد.
مصرف همزمان با آتروپین یا داروهای دیگر آنتی كولینرژیك، از جمله داروهای ضد افسردگی، ‌داروهای مهار كننده مونوآمین اكسیداز، ‌فنوتیازینها، آنتی هیستامین ها، مپریدین و داروهای ضد پاركینسون ممكن است موجب بروز تسكین بیش از حد، انسداد فلجی روده، ‌تغییرات بینایی و یبوست شدید شود.
مصرف همزمان با نیتراتها ممكن است موجب بروز كمی فشار خون شود.
مصرف همزمان با متریزامید ممكن است خطر بروز تشنجات را افزایش دهد.
مصرف همزمان با لیتیم ممكن است موجب بروز مسمومیت شدید نورولوژیك همراه با یك سندرم شبه آنسفالیت شود و پاسخ درمانی به پرفنازین كاهش یابد. به دنبال مصرف همزمان این دارو با فنوباربیتال (افزایش دفع كلیوی پرفنازین)، داروهای ضد اسهال و داروهای ضد اسید حاوی آلومینیم و منیزیم (كاهش جذب پرفنازین)، كافئین یا استعمال بسیار زیاد دخانیات (افزایش متابولیسم پرفنازین) ممكن است سبب تغییرات فارماكوكینتیك این دارو و پس از آن، كاهش پاسخ درمانی به آن شود.
مصرف همزمان آنتی اسیدهای حاوی آلومینیوم و منیزیم و ضد اسهال‌ها باعث كاهش جذب دارو می‌ گردد با 2 ساعت فاصله مصرف شود.
مصرف همزمان با داروهای كاهش دهنده فشار خون باعث بیشتر شدن اثر این داروها می‌ گردد.
پرفنازین می‌ تواند سطح فنی توئین را كاهش و یا افزایش دهد. مصرف همزمان با پیموزاید باعث افزایش QT می‌ گردد. مصرف همزمان با پروپرانولول باعث افزایش سطح پروپرانولول و پرفنازین می‌ گردد.
مصرف همزمان یوهمبین باعث افزایش آنتاگونیزه شدن آلفا 2 آدرنرژیك می‌ شود. هم زمان مصرف نشوند. مصرف با آب سیب باعث كاهش اثر پرفنازین می‌ گردد (همزمان مصرف نشود).
قرار گرفتن در معرض آفتاب باعث ایجاد حساسیت به نور می‌ گردد.

اطلاعات دیگر:
طبقه‌بندی فارماكولوژیك: مشتق پیرازین.
طبقه‌بندی درمانی: ضد سایكوز و ضد استفراغ.
طبقه‌بندی مصرف در بارداری: رده C
ملاحظات اختصاصی
علاوه بر ملاحظات مربوط به تمامی فنوتیازین ها، رعایت موارد زیر نیز توصیه می‌ شود:
اشكال خوراكی این دارو ممكن است موجب دل آشوبه شود. بنابراین، ‌دارو را می‌ توان همراه با غذا یا مایعات مصرف نمود.
تزریق عضلانی این دارو ممكن است سبب نكروز پوستی شود. از نشت دارو به خارج رگ، جلوگیری گردد.
تزریق عضلانی دارو باید به صورت عمیق و در داخل ربع فوقانی و خارجی عضله سرینی صورت گیرد. ماساژ محل تزریق ممكن است موجب تشكیل آبسه شود.
در صورت تغییر رنگ شدید یا وجود رسوب در شكل تزریقی، ‌دارو نباید مصرف شود.
فشار خون بیمار قبل و بعد از تزریق دارو پیگیری شود.
نكات مربوط به ملاحظات اختصاصی داروی فلوفنازین نیز مد نظر قرار گیرد.
نكات قابل توصیه به بیمار
خطر بروز واكنشهای دیستونیك و دیسكینزی دیررس وجود دارد. بروز حركات غیر طبیعی بدن را به پزشك گزارش دهید.
از قرار گرفتن در معرض آفتاب خودداری كنید و به هنگام بیرون رفتن از منزل، از داروهای محافظت كننده در برابر نور استفاده نمایید تا از بروز واكنشهای حساسیت به نور جلوگیری شود.
از حمام كردن با آب خیلی گرم یا خیلی سرد خودداری كنید و از قرار گرفتن در معرض حرارتهای بسیار زیاد یا بسیار كم اجتناب كنید. این دارو ممكن است موجب تغییراتی در تنظیم درجه حرارت بدن شود.
دارو را طبق دستور پزشك مصرف نمایید و در صورت فراموش كردن یك نوبت مصرف، ‌از دو برابر كردن مقدار مصرف بعدی خودداری كنید.
با بسیاری از داروهای دیگر ممكن است تداخل اثر بروز كند. قبل از مصرف هرگونه داروی دیگر، با پزشك مشورت كنید.
از قطع ناگهانی مصرف این دارو خودداری كنید. هرگونه عوارض جانبی را می‌ توان با كاهش مقدار مصرف برطرف كرد. هرگونه اشكال در دفع ادرار، بروز گلو درد، سرگیجه، یا غش را به پزشك اطلاع دهید.
تا مشخص شدن اثر دارو، از انجام فعالیتهای خطرناك نیازمند هوشیاری خودداری كنید. اثرات تسكین بخش این دارو طی چند هفته قابل تحمل خواهند شد.
از مصرف فرآورده‌های حاوی الكل خودداری كنید، زیرا ممكن است موجب تسكین اضافی شود.
برای رفع خشكی دهان، می‌ توانید شكلات یا آدامس یا یخ میل كنید.
مصرف در سالمندان
بیماران سالخورده به مقادیر كمتری از این دارو احتیاج دارند. مقدار مصرف دارو، برای دستیابی به اثرات مطلوب، ‌باید تنظیم شود.
حدود 50-30 درصد مقدار معمول مصرف ممكن است در این گروه سنی مؤثر باشد. خطر بروز عوارض جانبی ، ‌بخصوص دیسكینزی دیررس و اثرات دیگر اكستراپیرامیدال، در بیماران سالخورده بیشتر است.
مصرف در كودكان: مصرف این دارو در كودكان كوچكتر از 12 سال توصیه نمی‌ شود.
مصرف در شیردهی: پرفنازین ممكن است در شیر ترشح شود. مصرف این دارو در دوران شیردهی باید با احتیاط همراه باشد. منافع دارو برای مادر در مقابل مضرات آن برای شیرخوار باید سنجیده شود.
عوارض جانبی
اعصاب مركزی: عوارض اكستراپیرامیدال، دیسكینزی دیررس، سودوپاركینسونیسم، ‌خواب آلودگی، سندرم بدخیم نورولپتیك، سرگیجه، سردرد، بی خوابی، تشدید نشانه های سایكوتیك، گیجی، تغییرات EEG.
قلبی ـ ‌عروقی: کمی فشار خون وضعیتی، تاكیكاردی، تغییرات EKG، ایست قلبی.
چشم، گوش: تاری دید، تغییرات بینایی، احتقان بینی.
دستگاه گوارش: خشكی دهان، ‌یبوست، تهوع، استفراغ، ایلئوس، اسهال.
ادراری ـ تناسلی: احتباس ادرار، بی نظمی قاعدگی، جلوگیری از انزال، ادرار تیره.
خون: لكوپنی، آگرانولوسیتوز، ترومبوسیتوپنی، ائوزینوفیلی، آنمی همولیتیك.
متابولیك:‌ گالاكتوره، هیپرگلیسمی، هیپوگلیسمی (شایع تر)، افزایش وزن.
كبدی: زردی.
سایر عوارض: ژنیكوماستی، SIADH.
موضعی: درد ناشی از تزریق عضلانی، واكنش آلرژیك، حساسیت خفیف به نور ، ‌آب استریل.
توجه: در صورت بروز حساسیت مفرط، ‌یرقان، آگرانولوسیتوز یا سندرم نورولپتیك بدخیم (افزایش بارز دمای بدن، اثرات اكستراپیرامیدال، اختلالات اعصاب خودكار)، یا در صورت بروز علائم شدید اكستراپیرامیدال، حتی بعد از كاهش مقدار مصرف دارو، باید مصرف این دارو قطع شود. مصرف پرفنازین باید 48 ساعت قبل و 24 ساعت بعد از میلوگرافی با استفاده از متریزامید قطع شود، زیرا خطر بروز تشنجات وجود دارد. در صورت امكان، مصرف این دارو باید به آهستگی و به تدریج قطع شود. بسیاری از اثرات دارو بعد از قطع مصرف آن باقی می‌ مانند.
مسمومیت و درمان
تظاهرات بالینی: ضعف CNS كه با خواب بسیار عمیق و احتمالاً اغماء كمی یا زیادی فشار خون ، علائم اكستراپیرامیدال، دیستونی، حركات غیر ارادی و غیر طبیعی عضلات، آشفتگی، ‌حملات تشنجی، آریتمی، تغییرات EKG، ‌افزایش یا كاهش دمای بدن و اختلال در عملكرد سیستم اعصاب خودكار مشخص می‌ شود.
درمان: علامتی و حمایتی است و شامل حفظ علائم حیاتی، ‌باز نگهداشتن راه تنفسی، ثابت نگهداشتن درجه حرارت بدن و حفظ تعادل مایعات الكترولیتها می‌ شود.
نباید بیمار را وادار به استفراغ کرد زیرا این دارو رفلكس سرفه را مهار می‌ کند و ممکن است باعث آسپیراسیون شود. معده باید شستشو داده شود و سپس، ‌ذغال فعال و مسهل های نمكی تجویز گردد. دیالیز معمولاً بی اثر است درجه حرارت بدن را باید در صورت لزوم تنظیم كرده كمی فشار خون را می‌ توان با تزریق وریدی مایعات درمان كرد. از تجویز اپی نفرین باید خودداری شود.
حملات تشنجی را می‌ توان با تزریق دیازپام یا باربیتوراتها و آریتمی را با تزریق فنی توئین (mg/kg 1 با سرعتی كه با میزان فشار خون تنظیم می‌ شود) درمان كرد.
واكنشهای اكستراپیرامیدال را می‌ توان با باربیتوراتها، ‌بنزتروپین یا تزریق دیفن هیدرامین، به میزان mg/kg 2 در دقیقه، درمان كرد.

اشكال دارویی:
اشكال دارویی:
Tablet: 2, 4, 8mg
Injection: 5 mg/ml
اطلاعات دیگر:
طبقه‌بندی فارماكولوژیك: مشتق پیرازین.
طبقه‌بندی درمانی: ضد سایكوز و ضد استفراغ.
طبقه‌بندی مصرف در بارداری: رده C
ملاحظات اختصاصی
علاوه بر ملاحظات مربوط به تمامی فنوتیازین ها، رعایت موارد زیر نیز توصیه می‌ شود:
اشكال خوراكی این دارو ممكن است موجب دل آشوبه شود. بنابراین، ‌دارو را می‌ توان همراه با غذا یا مایعات مصرف نمود.
تزریق عضلانی این دارو ممكن است سبب نكروز پوستی شود. از نشت دارو به خارج رگ، جلوگیری گردد.
تزریق عضلانی دارو باید به صورت عمیق و در داخل ربع فوقانی و خارجی عضله سرینی صورت گیرد. ماساژ محل تزریق ممكن است موجب تشكیل آبسه شود.
در صورت تغییر رنگ شدید یا وجود رسوب در شكل تزریقی، ‌دارو نباید مصرف شود.
فشار خون بیمار قبل و بعد از تزریق دارو پیگیری شود.
نكات مربوط به ملاحظات اختصاصی داروی فلوفنازین نیز مد نظر قرار گیرد.
نكات قابل توصیه به بیمار
خطر بروز واكنشهای دیستونیك و دیسكینزی دیررس وجود دارد. بروز حركات غیر طبیعی بدن را به پزشك گزارش دهید.
از قرار گرفتن در معرض آفتاب خودداری كنید و به هنگام بیرون رفتن از منزل، از داروهای محافظت كننده در برابر نور استفاده نمایید تا از بروز واكنشهای حساسیت به نور جلوگیری شود.
از حمام كردن با آب خیلی گرم یا خیلی سرد خودداری كنید و از قرار گرفتن در معرض حرارتهای بسیار زیاد یا بسیار كم اجتناب كنید. این دارو ممكن است موجب تغییراتی در تنظیم درجه حرارت بدن شود.
دارو را طبق دستور پزشك مصرف نمایید و در صورت فراموش كردن یك نوبت مصرف، ‌از دو برابر كردن مقدار مصرف بعدی خودداری كنید.
با بسیاری از داروهای دیگر ممكن است تداخل اثر بروز كند. قبل از مصرف هرگونه داروی دیگر، با پزشك مشورت كنید.
از قطع ناگهانی مصرف این دارو خودداری كنید. هرگونه عوارض جانبی را می‌ توان با كاهش مقدار مصرف برطرف كرد. هرگونه اشكال در دفع ادرار، بروز گلو درد، سرگیجه، یا غش را به پزشك اطلاع دهید.
تا مشخص شدن اثر دارو، از انجام فعالیتهای خطرناك نیازمند هوشیاری خودداری كنید. اثرات تسكین بخش این دارو طی چند هفته قابل تحمل خواهند شد.
از مصرف فرآورده‌های حاوی الكل خودداری كنید، زیرا ممكن است موجب تسكین اضافی شود.
برای رفع خشكی دهان، می‌ توانید شكلات یا آدامس یا یخ میل كنید.
مصرف در سالمندان
بیماران سالخورده به مقادیر كمتری از این دارو احتیاج دارند. مقدار مصرف دارو، برای دستیابی به اثرات مطلوب، ‌باید تنظیم شود.
حدود 50-30 درصد مقدار معمول مصرف ممكن است در این گروه سنی مؤثر باشد. خطر بروز عوارض جانبی ، ‌بخصوص دیسكینزی دیررس و اثرات دیگر اكستراپیرامیدال، در بیماران سالخورده بیشتر است.
مصرف در كودكان: مصرف این دارو در كودكان كوچكتر از 12 سال توصیه نمی‌ شود.
مصرف در شیردهی: پرفنازین ممكن است در شیر ترشح شود. مصرف این دارو در دوران شیردهی باید با احتیاط همراه باشد. منافع دارو برای مادر در مقابل مضرات آن برای شیرخوار باید سنجیده شود.
عوارض جانبی
اعصاب مركزی: عوارض اكستراپیرامیدال، دیسكینزی دیررس، سودوپاركینسونیسم، ‌خواب آلودگی، سندرم بدخیم نورولپتیك، سرگیجه، سردرد، بی خوابی، تشدید نشانه های سایكوتیك، گیجی، تغییرات EEG.
قلبی ـ ‌عروقی: کمی فشار خون وضعیتی، تاكیكاردی، تغییرات EKG، ایست قلبی.
چشم، گوش: تاری دید، تغییرات بینایی، احتقان بینی.
دستگاه گوارش: خشكی دهان، ‌یبوست، تهوع، استفراغ، ایلئوس، اسهال.
ادراری ـ تناسلی: احتباس ادرار، بی نظمی قاعدگی، جلوگیری از انزال، ادرار تیره.
خون: لكوپنی، آگرانولوسیتوز، ترومبوسیتوپنی، ائوزینوفیلی، آنمی همولیتیك.
متابولیك:‌ گالاكتوره، هیپرگلیسمی، هیپوگلیسمی (شایع تر)، افزایش وزن.
كبدی: زردی.
سایر عوارض: ژنیكوماستی، SIADH.
موضعی: درد ناشی از تزریق عضلانی، واكنش آلرژیك، حساسیت خفیف به نور ، ‌آب استریل.
توجه: در صورت بروز حساسیت مفرط، ‌یرقان، آگرانولوسیتوز یا سندرم نورولپتیك بدخیم (افزایش بارز دمای بدن، اثرات اكستراپیرامیدال، اختلالات اعصاب خودكار)، یا در صورت بروز علائم شدید اكستراپیرامیدال، حتی بعد از كاهش مقدار مصرف دارو، باید مصرف این دارو قطع شود. مصرف پرفنازین باید 48 ساعت قبل و 24 ساعت بعد از میلوگرافی با استفاده از متریزامید قطع شود، زیرا خطر بروز تشنجات وجود دارد. در صورت امكان، مصرف این دارو باید به آهستگی و به تدریج قطع شود. بسیاری از اثرات دارو بعد از قطع مصرف آن باقی می‌ مانند.
مسمومیت و درمان
تظاهرات بالینی: ضعف CNS كه با خواب بسیار عمیق و احتمالاً اغماء كمی یا زیادی فشار خون ، علائم اكستراپیرامیدال، دیستونی، حركات غیر ارادی و غیر طبیعی عضلات، آشفتگی، ‌حملات تشنجی، آریتمی، تغییرات EKG، ‌افزایش یا كاهش دمای بدن و اختلال در عملكرد سیستم اعصاب خودكار مشخص می‌ شود.
درمان: علامتی و حمایتی است و شامل حفظ علائم حیاتی، ‌باز نگهداشتن راه تنفسی، ثابت نگهداشتن درجه حرارت بدن و حفظ تعادل مایعات الكترولیتها می‌ شود.
نباید بیمار را وادار به استفراغ کرد زیرا این دارو رفلكس سرفه را مهار می‌ کند و ممکن است باعث آسپیراسیون شود. معده باید شستشو داده شود و سپس، ‌ذغال فعال و مسهل های نمكی تجویز گردد. دیالیز معمولاً بی اثر است درجه حرارت بدن را باید در صورت لزوم تنظیم كرده كمی فشار خون را می‌ توان با تزریق وریدی مایعات درمان كرد. از تجویز اپی نفرین باید خودداری شود.
حملات تشنجی را می‌ توان با تزریق دیازپام یا باربیتوراتها و آریتمی را با تزریق فنی توئین (mg/kg 1 با سرعتی كه با میزان فشار خون تنظیم می‌ شود) درمان كرد.
واكنشهای اكستراپیرامیدال را می‌ توان با باربیتوراتها، ‌بنزتروپین یا تزریق دیفن هیدرامین، به میزان mg/kg 2 در دقیقه، درمان كرد.

برگرفته از : دارونما





عبارت های جستجو شدهعبارت های جستجو شده

()