 لطفا نظر خود را درمورد ابهام زیر بیان کنید. خداوند در آیات متعددی این امتیاز را برای انسان قائل می شود که: خورشید و ستارگان و همه موجودات زمین و دریاها و غلات و نخلستان ها و تاکستان ها را (فقط) برای استفاده آدمیان آفریدیم ( بقره ۲۹/ مؤمنون ۱۸/ رعد ۳). اما بر طبق آخرین کشفیات دانشمندان -مطالبی که امروزه حتی در کتاب های درسی دوره راهنمائی متوسطه هم قابل دسترس است- خورشید میلیاردها سال و گیاهان و حیوانات میلیونها سال پیش از پیدایش انسان وجود داشته اند، بدون اینکه علت وجودی آنها مورد استفاده قرار گرفتن توسط انسان باشد!؟
|
پرسمان در تاریخ 4 اسفند ماه سال 1389 در ساعت 04:55 ب.ظ این سوال را پرسیده است.
تعداد بازدید: 97
|
|
|
|
 در برخی آیات قرآن، انسان، به عنوان هدف نهایی خلقت معرفی شده است:
«هو الذی خلق لکم ما فی الارض جمیعا؛ او کسی است که آنچه در زمین است برای شما خلق کرد» (بقره، آیه 29).
«الذی جعل لکم الارض فراشا والسماء بناء؛ کسی که برای شما زمین را گسترده و آسمان را برافراشت» (بقره، آیه 22).
همانگونه که دیده شد خداوند متعال خلقت جهان را به خاطر انسان معرفی می کند واز طرفی هدف از خلقت انسان، رسیدن وی به کمالات خود و به فعلیت رساندن ظرفیت ها و توانایی ها و حصول و دستیابی به قرب ربوبی و در یک کلام هدف آفرینش، انسان کامل است. از این روست که در بعضی احادیث پیامبر گرامی اسلام به عنوان هدف آفرینش معرفی شده است «لولاک لما خلقت الافلاک؛ اگر تو نبودی افلاک را نمی آفریدم» (محمد باقر، مجلسی، بحارالانوار، ج 16، ص 405، مؤسسه الوفاء، بیروت، لبنان، 1404).
از آنجا که پیامبر(ص) و امام(ع) کاملترین افراد بشر هستند و غایت خلقت نیز تحقق کاملترین افراد است پس گویی پیامبر و امام غایت وهدف خلقت هستند همانگونه که ملاحظه شد آیات مختلف قرآن درباره فلسفه خلقت اگر چه هر یک بیانی به ظاهر مستقل دارند اما در همه آنها یک روح واحد به عنوان هدف از خلقت انسان حاکم است که در یک کلام می توان از آن به نام «انسان کامل» (1) یاد کرد که به بالاترین مقام قابل دستیابی برای بشر که همان قرب ربوبی است دستیافته است. منظور از قرب ربوبی (2) این است که آدمی به مقامی برسد که ربط خود را به خدا دریابد. دریابد که سراسر موجودات عالم آفرینش عین ربط به او هستندو فقر خویش و وابستگی خود به خدا را درک کند که این امر، درکی حضوری و عرفانی و شهودی است نه حصولی یعنی انسان به آن مقامی دست یابد که به جز خدا به هیچ چیز دیگر توجه نداشته باشد وجود او عین خلوص شده و هیچ عملی از او جز برای رضا خدا سر نزد. انسانی که به این مقام دست یابد هیچ گونه استقلالی برای خود قایل نبوده و در یک ارتباط دائمی و شهود عرفانی با خدا به سر می برد و در این مقام و مرتبه است که دیگر اثری از خود و خودنمایی خویشتن برای او باقی نیست، هر چه هست خداست و بس.
خلاصه آن که روشن شد که هدف از خلقت انسان، ترقی و صعود و پیوستن به هستی مطلق و محو شدن در کمالات الهی و قرب ربوبی است و هیچ دستاوردی برای بشر و هیچ موجود دیگری بالاتر از این امر نمی توان یافت و همین هدف، راز خلقت جهان و انسان است. پس باید حیات نفسانی را فرصتی الهی و عنایتی ربانی برای خود بدانیم که در اختیار هیچ موجود دیگری نهاده نشده است که در صورت حرکت صحیح و استفاده بهینه از آن متضمن وصول به مراتبی است که هیچ موجودی حتی ملائک نیز یارای وصول به آن را نخواهند داشت.
در پایان این پرسش یک پیش فرض وجود دارد و آن این است که: «همواره هدف یک شیء باید مقرون و همراه آن باشد». و این پیش فرض نادرستی است. ممکن است هدف یک شیء پس از تحقق آن شیء واقع شود. بنابراین هیچ اشکالی ندارد خداوند ابتدا زمین و آسمان را بیافریند و سپس انسان را برای رشد و تکامل در آن خلق نماید.
درست است که انسان گل سرسبد جهان هستی و اشرف مخلوقات است و خداوند همه جهان را برای رشد و تعالی او آفریده است چنان که خداوند در قرآن کریم می فرماید: «هو الذی خلق لکم ما فی الارض جمیعا» (بقره، آیه 29). «او خدایی است که همه آنچه در زمین وجود دارد برای شما آفریده است».
ولی این بدین معنا نیست که انسان باید پیش از خلقت زمین و آسمان یا همراه با آن به وجود آمده باشد. درست مانند اینکه کسی تصمیم دارد خانه ای را برای خانواده خود بسازد و اول خانه را می سازد و سپس خانواده اش را در آن مستقر می کند. لازم نیست همزمان با ساختن خانه و پیش از تکمیل نهایی آن خانواده هم آنجا استقرار داشته باشد.
برای مطالعه بیشتر ر.ک: نصری، عبدالله، فلسفه آفرینش، دفتر نشر معارف، چاپ اول، 1382.
. واعظی،احمد، انسان از دیدگاه اسلام، فصل پنجم، سمت، چاپ اول، 1377.
.رجبی، محمود، انسان شناسی، فصل نهم، انتشارات مؤسسه امام خمینی، چاپ اول، 1380.
ترجمه تفسیر المیزان، ج 18، ص 614 - 612. 2- نجم/ 42. 3- علق/ 8. 4- بقره/ 156. 5- همان، ج 8، ص 64-60. 6-
آیتالله مصباح یزدى، معارف قرآن، 3-1، ص 179 - 155.
عبدالمجید معادیخواه، فرهنگ آفتاب، (فرهنگ تفصیلى نهج البلاغه)، ج 1، ص 77.
آیتالله مکارم و دیگران، تفسیر نمونه، ج 22، ص 393.
برگرفته از پرسمان
پرسمان در تاریخ 4 اسفند ماه سال 1389 در ساعت 04:55 ب.ظ به این سوال جواب داده است.
|
|
|
|