 آیا علاوه بر نعمت های مادی مانند سلامتی و ... در روز قیامت از چگونگی استفاده و شکرگزاری از نعمت های معنوی مانند برخورداری فرد از خانواده دوست و همسر خوب که بسیاری از داشتن این نعمت ها و روزی ها محروم هستند هم سؤال و باز خواست بیشتر می شود؟
|
پرسمان در تاریخ 4 اسفند ماه سال 1389 در ساعت 10:54 ق.ظ این سوال را پرسیده است.
تعداد بازدید: 144
|
|
|
|
 آنچه روز قیامت مورد سئوال قرار می گیرد صرف مصرف نعمت های الهی نیست بلکه، از بکار گرفتن آنها در مسیر اطاعت خداوند و اولیاء الهی حقیقی دین سئوال می شود نتیجتا از بنده مومنی که نعمت های الهی را در اطاعت خداوند بکار گرفته سئوالی نخواهد بود. درتفسیر المیزان پیرامون همین آیه شریفه امده است: در تفسیر قمى به سند خود از جمیل از امام صادق (علیه السلام ) روایت کرده که گفت : به آن حضرت عرضه داشتم معناى آیه ((لتسئلن یومئذ عن النعیم )) چیست ؟ فرمود: این امت بازخواست مى شود از نعمت رسول الله ، و سپس از نعمت ائمه اهل بیتش . و در کافى به سند خود از ابى خالد کابلى روایت آورده که گفت : وارد شدم بر امام ابو جعفر (علیه السلام ) دستور داد غذا آوردند، من با آن جناب طعام خوردم ، طعامى که پاکیزه تر و لطیف تر از آن در عمرم نخورده بودم ، همینکه از طعام فارغ شدیم ، فرمود: اى ابو خالد این طعام را چگونه دیدى ؟ و یا فرمود: طعام ما را چگونه دیدى ؟ عرضه داشتم فدایت شوم ، من در عمرم طعامى پاکیزه تر و نظیف تر از این نخورده بودم ، ولى در حین خوردن به یاد آیه افتادم که خداى تعالى مى فرماید: ((ثم لتسئلن یومئذ عن النعیم )) پس حضرت فرمود: ((خداى تعالى از خوردن شما نمى پرسد))، تنها از آن دین حقى که شما بر آنید بازخواست مى کند. و نیز در آن کتاب به سند خود از ابو حمزه روایت کرده که گفت : با جماعتى نزد امام صادق (علیه السلام ) بودیم ، حضرت دستور داد طعام بیاورند، طعامى آوردند که در تمام عمرمان لذیذتر و خوشبوتر از آن نخورده بودیم ، بعد خرمایى آوردند که آنقدر شفاف و صاف و زیبا بود که همه را به تماشا واداشت ، مردى از حضار گفت : به زودى از این نعیمى که نزد پسر پیغمبر از آن متنعم شدید بازخواست مى شوید، امام (علیه السلام ) فرمود: خداى عز و جل کریم تر و شانش جلیل تر از آن است که طعامى به بنده اش بدهد، و آن را براى شما حلال و گوارا بسازد، آن وقت بازخواستتان کند که چرا خوردید؟ بلکه منظور از نعیم در آیه ((لتسئلن یومئذ عن النعیم )) تنها نعمت محمد و آل محمد (صلى اللّه علیه و آله و سلم ) است که به شما ارزانى داشته . ، و در بعضى از روایات آمده که منظور از نعیم ، ولایت (دوستى و اطاعت ) ما اهل بیت است . منظور از نعیم تمامى نعمت هایى است که خداى تعالى به بشر انعام فرموده ، بدان جهت که نعمت است ، (و ولایت اهل بیت از ارزنده ترین مصادیق آن است بلکه با راهنمایى امامان است که استعمال نعمت شکر مى شود نه کفران ). پس آنچه از آن بازخواست مى شویم نعمت است بدان جهت که نعمت است ، نه بدان جهت که خوردنى یا پوشیدنى و یا اعضاى ذى قیمت بدنى است ، و معلوم است که خود آدمى نمى تواند تشخیص دهد که داده هاى خداى تعالى را چگونه استعمال کند تا نعمت شود، و یا به عبارت دیگر شکر باشد نه کفران ، تنها راهنما در این باب دین خداست که رسول خدا (صلى اللّه علیه و آله و سلم ) آن را آورده ، و امامانى از اهل بیت خود را براى بیان آن دین نصب فرموده . پس برگشت سؤ ال از نعیم ، سؤ ال از عمل به دین است ، در هر حرکت و سکون . و نیز این معنا معلوم است که سؤ ال از نعیم که گفتیم سؤ ال از دین است سؤ ال از رسول خدا (صلى اللّه علیه و آله وسلم ) و امامان بعد از آن جناب است که خدا اطاعتشان را واجب و پیرویشان را در سلوک الى اللّه فریضه کرده ، و طریق سلوک الى اللّه است ، همان استعمال نعمت است به آن نحوى که رسول و امامان دستور داده اند. روایت ابى خالد که در آن حضرت ابو جعفر (علیه السلام ) فرمود: ((تنها از آن دین حقى که شما بر آنید بازخواست مى کند)) به همین معنا اشاره مى کند که منظور از سؤ ال از نعیم ، سؤ ال از دین است . و دو روایت جمیل و ابى حمزه که نقل کردیم ، و در هر دو امام صادق (علیه السلام ) فرمود: ((این امت بازخواست مى شود از نعمت رسول الله ، و سپس از نعمت ائمه اهل بیتش )) به این معنا اشاره دارند که منظور از نعیم ، رسول و امامان اهل بیت او است . و در بعضى از روایات آمده که نعیمى که بشر از آن بازخواست مى شود رسول اللّه (صلى اللّه علیه و آله وسلم ) است که خدا او را بر همه اهل عالم انعام کرد تا از گرداب ضلالت نجاتشان دهد. و در بعضى دیگر آمده : ولایت ما اهل بیت است ، و برگشت همه به یک معنا است ، و ولایت اهل بیت عبارت است از واجب دانستن اطاعت و پیروى آنان ، در هر گفتار و کردارى که در سلوک طریق عبودیت دارند. و در مجمع البیان آمده که بعضى گفته اند: منظور از نعیم صحت و فراغت است ، - نقل از عکرمه . و مؤید آن روایتى است که ابن عباس از رسول خدا (صلى اللّه علیه و آله و سلم ) نقل کرده که فرمود: دو نعمت است که بسیارى از مردم در آن مغبونند، یکى سلامتى و یکى فراغت . و نیز در مجمع البیان است که بعضى گفته اند: نعیم عبارت است از امنیت و صحت ، نقل از مجاهد و عبد اللّه بن مسعود. و این معنا از امام ابو جعفر و ابى عبد اللّه (علیه السلام ) نیز روایت شده . مؤ لف : و در بعضى از روایات دیگر از طرق اهل سنت آمده که : نعیم عبارت است از خرما و آب خنک . و در بعضى دیگر چیرهایى دیگر ذکر شده ، که باید همه آنها حمل شود بر اینکه خواسته اند مثالى براى نعمت ذکر کرده باشند. و در حدیث نبوى از طرق اهل سنت این معنا نیز آمده که سه چیز است که بنده خدا از آن بازخواست نمى شود: یکى خرقه اى که عورت خود را با آن بپوشاند، و یکى پاره نانى که با آن سد رمق کند، و سوم خانه اى که از سرما و گرما حفظش نماید... http://www.ghadeer.org/qoran/almizan/j20/al200044.htm در ادامه ذکر این روایات مرحوم علامه طباطبائی همانند برخی دیگر از مفسران همچون فیض کاشانی وجه جمع بین این روایات را که دلالت بر سئوال از نعمت های دارد و بین روایاتی که دلالت بر سئوال نکردن از مسکن و خوراک دارد را به این دانسته اند که از ضروریات خوراک و مسکن و مانند آن سئوال نمی شود. بنابراین از مجموع سخنان یاده شده می توان این گونه نتیجه گرفت که اولا از بکار بستن نعمتها در مسیر عبودیت سئوال می شود نه از خود آنها که چرا مصرف شده و ثانیا از ضروریات زندگی که انسان در حیات خود به آن نیاز دارد سئوال نمی شود.V} (تفسیر المیزان، ج 20، ص 353-355؛ تفسیر صافی، ص 371-375){V
همه نعمتهای الهی مورد سوال قرار می گیرند که آیا در مسیر صحیح بکار رفته اند یانه؟
برگرفته از پرسمان
پرسمان در تاریخ 4 اسفند ماه سال 1389 در ساعت 10:54 ق.ظ به این سوال جواب داده است.
|
|
|
|