جستجوجستجو
تبلیغات
تبلیغات متنی
فروشگاه کامپیوتر فیض

نازلترین قیمت بازار در حوزه کامپیوتر و لوازم جانبی

تبلیغات
تبلیغات

پرسشکده > علم و دانش > پزشکی و سلامت
پیوند همیشگی پرسش
    موارد و عوارض مصرف آیوپاک (آیوگراف) (Iohexol) چیست؟ منع مصرف و تداخل دارویی آیوپاک (آیوگراف) چیست؟
پزشک آنلاین در تاریخ 8 مرداد ماه سال 1393 در ساعت 12:00 ق.ظ این سوال را پرسیده است.

تعداد بازدید: 1480
گزارش تخلف
پیوند همیشگی پاسخ
موارد و مقدار مصرف:
موارد و مقدار مصرف:
بزرگسالان و جوانان:
1ـ میلوگرافی از راه غلاف طناب نخاعی برای تعیین وجود اختلالات در جریان مایع مغزی نخاعی (CSF) یا سیستم اعصاب مركزی (CNS).
الف) میلوگرافی ناحیه كمر از راه تزریق در ناحیه كمر: مقدار 17-10 میلی لیتر از محلول حاوی mg/ml 180 ید، یا 12.5-7 میلی لیتر از محلول حاوی mg/ml 240 ید مصرف می‌شود.
ب) میلوگرافی ناحیه سینه از راه تزریق در ناحیه كمر یا گردن: مقدار 12.5-6 میلی لیتر از محلول حاوی mg/ml 240 ید، یا 10-6 میلی لیتر از محلول حاوی mg/ml 300 ید مصرف می‌شود.
پ) میلوگرافی ناحیه گردن از راه تزریق در ناحیه كمر: مقدار 12.5-6 میلی لیتر از محلول حاوی mg/ml 240 ید، یا 10 تا 67 میلی لیتر از محلول حاوی mg/ml 300 ید مصرف می‌شود.
ت) میلوگرافی ناحیه گردن از راه پونكسیون مهره‌‌های گردنی اول و دوم: مقدار 10-7 میلی لیتر از محلول حاوی mg/ml 180 ید، یا 12.5-6 میلی لیتر از محلول حاوی mg/ml 240، یا 10-4 میلی لیتر محلول حاوی mg/ml 300 ید مصرف می‌شود.
ث) میلوگرافی تمام ستون فقرات از راه تزریق در ناحیه كمر: مقدار 12.5-6 میلی لیتر از محلول حاوی mg/ml 240 ید، یا 10-6 میلی لیتر از محلول حاوی mg/ml 300 ید مصرف می‌شود.
توجه: تزریق باید به آهستگی و طی مدت 2-1 دقیقه انجام شود تا از مخلوط شدن بیش از حد دارو با CSF و رقیق شدن آن جلوگیری گردد. تكرار بلافاصله تزریق از راه غلاف طناب نخاعی توصیه نمی‌شود، زیرا خطر مصرف بیش از حد دارو وجود دارد. آزمون مجدد باید 48 ساعت، یا ترجیحاً 7-5 روز بعد از آزمون اول صورت گیرد.
2- از راه تزریق وریدی برای نمایان ساختن ضایعات یا بدشكلی های (deformities) قلب و انسدادها یا ناهنجاری‌های عروق بزرگ سینه‌ای؛ آنژیو گرافی، آئورتوگرافی، آرتریوگرافی، ونوگرافی (برای نمایان ساختن مناطق اختصاصی سیستم عروقی و جریان خون این نواحی؛ در آرتریوگرافی مغزی، این ماده برای تعیین وجود و وسعت بدخیمی‌های خاص (به عنوان مثال، گلیومها، گانگلیونها، آدنومهای هیپوفیز، ضایعات متاستاتیك) و ضایعات غیرنئوپلاسمی، مانند انفاركتوسهای مغزی، بد شكلی های شریانی ـ وریدی و آنوریسمها به كار می‌رود؛ در ونوگرافی، این ماده عمدتاً برای ترومبوز وریدهای عمقی استفاده می‌شود)، آرتروگرافی(arthrography)، اوروگرافی، پانكراتوگرافی، كلانژیوپانكراتوگرافی، هرنیوگرافی، تصویربرداری از مغز و بدن (برای شناسایی و بررسی ضایعات كبد، پانكراس، كلیه، و آئورت، مدیاستن، لگن، حفره شكمی و فضای خلف صفاقی) یا مقطع نگاری كامپیوتری (CT).
محلول حاوی mg/ml 140 ید برای آنژیوگرافی داخل شریانی، به طریقه digital subtraction شریانهای زیر تزریق می‌شود.
آئورت: مقدار 45-20 میلی لیتر با سرعت 20-8 میلی لیتر در ثانیه.
كاروتید: مقدار 10-5 میلی لیتر با سرعت 6-3 میلی لیتر در ثانیه.
شریان رانی: مقدار 20-9 میلی لیتر با سرعت 6-3 میلی لیتر در ثانیه.
شریان مهره‌ای: مقدار 10-4 میلی لیتر با سرعت 8-2 میلی لیتر در ثانیه.
شریان كلیوی: مقدار 12-6 میلی لیتر با سرعت 6-3 میلی لیتر در ثانیه.
شاخه‌های دیگر آئورت: مقدار 25-8 میلی لیتر با سرعت 10-3 میلی لیتر در ثانیه.
محلول حاوی mg/ml 210 ید به ترتیب زیر تزریق می‌شود:
آرتروگرافی: مقدار سه میلی لیتر به داخل مفصل شانه.
محلول حاوی mg/ml 240 ید به ترتیب زیر تزریق می‌شود:
ونوگرافی محیطی: از طریق پوست، مقدار 150-20 میلی لیتر در هر ساق پا.
آرتروگرافی داخل مفصلی: برای مفصل زانو، مقدار 15-5 میلی‌لیتر و برای مفصل شانه سه میلی‌لیتر.
هرنیوگرافی: مقدار 50 میلی لیتر از راه ورید.
پانكراتوگرافی و كلانژیوگرافی، به طریق آندوسكوپی واپس‌نگر (retrograde): از طریق كاتتر، مقدار 50-10 میلی لیتر.
مقطع نگاری كامپیوتری (CT) از مغز: مقدار 250-120 میلی لیتر تزریق یا انفوزیون سریع وریدی می‌شود.
محلول حاوی mg/ml 300 ید به ترتیب زیر تزریق می‌شود:
آرتریوگرافی محیطی: مقدار 90-30 میلی لیتر از طریق پوست یا روشهای جراحی برای runoffs شریان رانی، یا 60-10 میلی لیتر برای آرتریوگرام های انتخابی.
ونوگرافی محیطی: مقدار 100-40 میلی‌لیتر برای هر ساق پا.
آئورتوگرافی: از طریق كاتتر، مقدار 80-50 میلی‌لیتر به صورت مقدار واحد تزریق و در صورت لزوم، این مقدار تكرار می‌شود.
آرتریوگرافی مغزی: از طریق تزریق مستقیم به داخل شریان مشترك كاروتید، مقدار 12-6 میلی‌لیتر، شریان كاروتید خارجی، مقدار 9-6 میلی‌لیتر، شریان كاروتید داخلی، مقدار 10-8 میلی‌لیتر، و شریان مهره‌ای، مقدار 20-6 میلی‌لیتر.
آرتروگرافی داخل مفصلی: برای مفصل زانو، مقدار 15-5 میلی‌لیتر، مفصل شانه، مقدار 10 میلی لیتر، و مفصل گیجگاهی ـ فكی، مقدار 1-0.5 میلی‌لیتر.
اوروگرافی ترشحی: معادل mg/ml 350-200 ید از راه وریدی.
مقطع نگاری كامپیوتری از مغز: مقدار 150-70 میلی‌لیتر تزریق یا انفوزیون سریع وریدی می‌شود.
مقطع‌نگاری كامپیوتری از بدن: مقدار 200-50 میلی‌لیتر تزریق یا انفوزیون سریع وریدی می‌شود.
محلول حاوی mg/ml 350 ید به ترتیب زیر تزریق می‌شود:
قوس و ریشه آئورت: از طریق كاتتر، مقدار 75-20 میلی‌لیتر به صورت مقدار واحد.
ونتریكولوگرافی: از طریق كاتتر، مقدار 60-30 میلی‌لیتر به صورت مقدار واحد تزریق و در صورت لزوم، این مقدار تكرار می‌شود.
آرتریوگرافی انتخاب شریان كرونر:‌ از طریق كاتتر، مقدار 14-3 میلی‌لیتر، در یكی از شریانها تزریق می‌شود.
آرتریوگرافی محیطی:‌ از طریق پوست با روشهای جراحی، مقدار 70-20 میلی‌لیتر برای runoffs شریان رانی یا 30-10 میلی‌لیتر برای آرتریوگرام های انتخابی تزریق می‌شود.
آئورتوگرافی:‌ از طریق كاتتر، مقدار 80-50 میلی‌لیتر، به صورت مقدار واحد تزریق و در صورت لزوم، این مقدار تكرار می‌شود.
آرتریوگرافی دیژیتال سر و گردن: مقدار 50-30 میلی‌لیتر تزریق وریدی می‌شود. ممكن است سه تزریق یا بیشتر مورد نیاز باشد.
آرتروگرافی داخل مفصلی: مقدار 10-5 میلی‌لیتر به داخل مفصل زانو تزریق می‌شود.
اوروگرافی ترشحی: معادل mg/kg 200-30 ید تزریق وریدی می‌شود.
مقطع نگاری كامپیوتری (CT) از مغز: ‌مقدار 80 میلی‌لیتر تزریق یا انفوزیون سریع وریدی می‌شود.
مقطع نگاری كامپیوتری (CT) از بدن:‌ مقدار 100-60 میلی‌لیتر تزریق یا انفوزیون سریع وریدی می‌شود.
مقدار مصرف این دارو در بزرگسالان: از راه غلاف طناب نخاعی تا مقدار 3.06 گرم ید و از راه وریدی (برای روشهای متعدد یا تكراری) تا معادل 87.5 گرم ید یا 250 میلی لیتر محلول حاوی mg/ml350 ید است.
توجه: مقدار مصرف معمول بیماران سالخورده مانند بزرگسالان است، ولی این بیماران ممكن است به این مقدار دارو حساس تر باشند.
كودكان
1ـ‌ میلوگرافی از راه غلاف طناب نخاعی :‌ محلول حاوی mg/ml 180 ید، از راه تزریق در ناحیه كمر، به ترتیب زیر مصرف می‌شود: ‌
كودكان تا سه سال:‌ مقدار 4-2 میلی‌لیتر.
كودكان سه ماهه تا سه ساله:‌ مقدار 8-4 میلی‌لیتر.
كودكان 7-3 ساله:‌ مقدار 10-5 میلی‌لیتر.
كودكان 13-7 ساله:‌ مقدار 12-5 میلی‌لیتر.
كودكان 18-13 ساله: مقدار 15-6 میلی‌لیتر.
محلول حاوی mg/ml 210 ید به ترتیب زیر مصرف می‌شود:
كودكان تا سن سه ماهه: مقدار 3-2 میلی‌لیتر.
كودكان سه ماهه تا سه ساله:‌ مقدار 6-3 میلی‌لیتر.
كودكان 7-3 ساله:‌ مقدار 8-5 میلی‌لیتر.
كودكان 13-7 ساله:‌ مقدار 10-5 میلی‌لیتر.
كودكان 18-13 ساله:‌ مقدار 14-6 میلی‌لیتر.
2ـ داخل وریدی
محلول حاوی mg/ml 300 ید به ترتیب زیر مصرف می‌شود: ‌
آنژیوكاردیوگرافی ـ‌ ونتریكولوگرافی ـ‌ از طریق كاتتر: مقدار ml/kg 1.75 را به صورت مقدار واحد تزریق، و در صورت لزوم، این مقدار تكرار می‌شود، اما نباید از ml/kg 5 تا مقدار تام 291 میلی‌لیتر تجاوز كند.
اوروگرافی ترشحی:‌ مقدار ml/kg 1.5-1 تزریق وریدی می‌شود. مقدار تام مصرف نباید از ml/kg 3 تجاوز كند.
محلول حاوی mg/ml 350 ید به ترتیب زیر مصرف می‌شود:
آنژیوكاردیوگرافی ـ‌ونتریكولوگرافی ـ از طریق كاتتر: مقدار mg/ml 25 را به صورت مقدار واحد تزریق، و درصورت لزوم، این مقدار تكرار می‌شود، اما مقدار تام مصرف نباید از mg/ml 5 تا حجم كل 250 میلی‌لیتر تجاوز كند.
توجه : ‌مقدار تام مصرف وریدی این دارو در كودكان نباید از ml/kg 3 تجاوز كند.
مكانیسم اثر
تركیبات آلی ید دار جذب اشعه X را در بدن افزایش می‌دهند و ساختمانهای داخلی بدن را ترسیم می‌كنند. میزان حاجب بودن این داروها مستقیماً به مقدار ید موجود در آنها بستگی دارد. بعد از تزریق این تركیب از راه غلاف طناب نخاعی به داخل فضای زیر عنكبوتیه، انتشار آیوهگزول در CSF سبب نمایان شدن نواحی مختلف سر و طناب نخاعی می‌شود. آیوهگزول بعد از تزریق وریدی عروقی را كه در مسیر جریان دارو قرار دارند، مشخص می‌سازد و ساختمانهای داخلی آنها را تا رقیق شدن قابل توجه دارو در خون ترسیم می‌كند.
عوارض جانبی:
ملاحظات اختصاصی ‌
1ـ‌ تزریق مقادیر آزمایشی برای تعیین حساسیت بیمار توصیه نمی‌شود، زیرا واكنشهای شدید یا كشنده به این دارو از روی سابقه بیمار یا آزمون تعیین حساسیت قابل پیش بینی نیست. گاهی مواقع، با یك مقدار مصرف دارو برای انجام آزمون تعیین حساسیت یا مقدار مصرف تام در بیمارانی با واكنشهای شدید یا كشنده بروز كرده است كه قبلاً به مقدار آزمون واكنش نشان نداده‌اند.
2ـ مصرف آدرنوكورتیكوئیدها یا ضد هیستامینها پیش از مصرف این دارو، ممكن است میزان بروز و شدت واكنشها را در بیمارانی كه سابقه واكنشهای شدید به ماده حاجب دارند، به حداقل برساند. با این وجود، این روش از بروز واكنشهای وخیم و خطرناك جلوگیری نمی‌كند.
3ـ قبل و بعد از آزمون، باید تمامی بیماران به خوبی هیدراته شوند. مصرف خوراكی یا تزریق وریدی مایعات را می‌توان تا زمان مصرف آیوهگزول ادامه داد.
4ـ بیمار طی و حداقل 60-30 دقیقه بعد از تزریق وریدی آیوهگزول و حداقل 12 ساعت (در بعضی موارد تا 24 ساعت) بعد از تزریق از راه غلاف طناب نخاعی، از نظر احتمال بروز عوارض جانبی باید پیگیری شود. كاركنان تعلیم دیده و وسایل اورژانس باید در طول آزمون در دسترس باشند.
5ـ محلول آیوهگزول نسبت به پلاسما و CSF هیپرتونیك است (تقریباً 285 و 301 میلی اسمول به ازای هر كیلوگرم آب).
6ـ مقدار و غلظت ید موجود به میزان و وسعت حاجب بودن مورد نیاز در نواحی تحت آزمون، وسایل و روش مورد استفاده بستگی دارد.
ملاحظات اختصاصی
به هنگام تزریق از راه غلاف طناب نخاعی.
1ـ بیمارانی را كه سابقه حملات تشنجی دارند ولی تحت درمان با داروهای ضد تشنج نیستند، می‌توان قبل از تجویز آیوهگزول با باربیتوراتها درمان كرد. بیمارانی كه داروهای ضد تشنج مصرف می‌كنند، طی دریافت آیوهگزول باید درمان با داروهای ضد تشنج را ادامه دهند.
2ـ تا دو ساعت قبل از مصرف آیوهگزول می‌توان به طور معمول غذا صرف كرد.
3ـ در صورت ورود تصادفی و یك باره مقادیر یا غلظت زیاد آیوهگزول به داخل جمجمه می‌توان درمان ضد تشنجی به‌كار برد تا خطر حملات تشنجی به حداقل برسد.
4ـ تزریق مستقیم آیوهگزول به داخل سیسترن یا بطنهای مغزی برای رادیوگرافی استاندارد توصیه نمی‌شود.
5ـ طی و چند ساعت بعد از انجام آزمایش، بیمار باید غیرفعال باقی بماند تا انتشار زیاد دارو در سر به حداقل برسد.
اطلاعات مربوط به اتخاذ تدابیر درمانی برای بیمار و تعیین وضعیت مناسب وی در طی و پس از انجام این آزمون در دستورالعمل كارخانه سازنده، كه همراه بسته دارو است، قید شده است.
ملاحظات اختصاصی
به هنگام تزریق از راه وریدی.
1ـ گزارش شده كه خون در تماس با سرنگهای حاوی آیوهگزول منعقد شده است. بنابراین، این امكان وجود دارد كه حوادث ترومبوآمبولیك منجر به انفاركتوس میوكارد و سكته مغزی كه طی روشهای آنژیوگرافیك گزارش گردیده‌اند، ناشی از انعقاد خون در اثر تماس با ماده حاجب در خارج از بدن باشد. با انجام آزمون در كوتاه ترین مدت ممكن، استفاده از سرنگهای پلاستیكی به جای شیشه‌ای، و شستن كاتترها با محلول نمكی حاوی هپارین احتمال بروز انعقاد خون به حداقل می‌رسد.
2ـ طی و بلافاصله بعد از تجویز آیوهگزول برای آنژیوگرافی سر و گردن به طریقه digital subtraction، بیمار باید بی حركت مانده و از بلعیدن خودداری كند. در غیر این صورت شریانها به سختی نمایان می‌شوند.
مصرف در سالمندان: بیماران سالخورده ممكن است نسبت به اثرات سمی مواد حاجب حساس تر باشند و تحمل آنها نسبت به تغییرات خونی ناشی از محلولهای دارای غلظت زیاد این مواد كمتر باشد. در بیماران سالخورده، بخصوص بیماران مبتلا به پرادراری، اولیگوری، دیابت با سابقه دهیدراسیون، ممكن است دهیدراسیون تشدید شود، زیرا آیوهگزول یك مدر اسموتیك است. تامین كافی آب بدن قبل از مصرف آیوهگزول توصیه می‌شود.
مصرف در كودكان: كودكان بخصوص كودكان مبتلا به آسم، آلرژی، نارسایی احتقانی قلب، یا آنهایی كه كراتینین سرم بیشتر از mg/dl 1.5 دارند و یا كودكان كوچكتر از 12 ماه بیشتر در معرض خطر عوارض جانبی این دارو هستند. همچنین، در شیر خواران و كودكان كم سن، بخصوص كودكان مبتلا به پرادراری، اولیگوری، دیابت یا سابقه دهیدراسیون ممكن است. دهیدراسیون تشدید شود، زیرا آیوهگزول یك مدر اسموتیك است. تامین كافی آب بدن قبل از تزریق وریدی آیوهگزول توصیه می‌شود.
مصرف در شیردهی: میزان ترشح آیوهگزول در شیر مشخص نیست. با این وجود، شیردهی تا حداقل 24 ساعت بعد از مصرف آیوهگزول توصیه نمی‌شود.
تداخل دارویی:
اثر بر آزمایشهای تشخیصی
در صورت مصرف آیوهگزول ممكن است تعداد گلبولهای سفید و قرمز خون به طور موقت كاهش و زمان پروترومبین (PT) و زمان ترومبوپلاستین افزایش یابد (در تعیین عملكرد تیروئید و تصویربرداری از تیروئید غلظتهای ید پیوند یافته به پروتئین سرم و برداشت ید رادیواكتیو یا ید پرتكنتات تا دو هفته تغییر می‌یابد)، آزمون تیروئید باید قبل از مصرف آیوهگزول انجام شود. در مورد آزمونهای دیگر عملكرد تیروئید، كه بر اساس تعیین ید انجام نمی‌گیرند، مانند برداشت رزینی تری یدوتیرونین، ممكن است آیوهگزول بی تأثیر باشد؛ در تجزیه ادرار، یوهگزول ممكن است با بعضی از سنجش های شیمیایی كه بر روی ادرار انجام می‌گیرند، مانند اندازه‌گیری پروتئین و وزن مخصوص، تداخل كند (ادرار باید قبل یا حداقل دو روز بعد از تزریق وریدی آیوهگزول جمع آوری شود) ؛ غلظت سرمی ید پیوند یافته به پروتئین (PBI) ممكن است افزایش یابد.
مکانیسم اثر:
فارماكوكینتیك
پخش: بعد از تزریق از راه غلاف طناب نخاعی، دارو در مایع مغزی نخاعی انتشار یافته و به داخل غلاف ریشه‌های عصبی، و نواحی باریك فضای زیر عنكبوتیه نفوذ می‌كند. همچنین، این دارو وارد مایع خارج سلولی بافت مغز و سطح نرم شامه مغز و بافت مخچه‌ای مجاور فضای زیرعنكبوتیه می‌شود.
در بیمارانی كه جریان مایع مغزی ـ‌ نخاعی در آنها طبیعی است، دارو طی چند ساعت از CSF وارد خون می‌شود. آیوهگزول در تزریق داخل وریدی به سرعت در سرتاسر مایع خارج سلولی انتشار می‌یابد و در بافتها به میزان زیادی ته نشین نمی‌شود.
این دارو از سد خونی : ‌مغزی عبور نمی‌كند، اما در درون بافتهای بینابینی تومورهای بدخیم مغز تجمع می‌یابد (به دلیل شكست سد خونی : ‌مغزی ناشی از وجود تومور) پیوند پروتئینی این دارو بسیار كم است. بعد از تزریق وریدی، حداكثر غلظت سرمی دارو بلافاصله حاصل می‌شود، اما غلظت آن به سرعت كاهش می‌یابد، زیرا در سرتاسر بخش خارج عروقی انتشار می‌یابد. زمان لازم برای رسیدن به حداكثر اثر دارو در میلوگرافی استاندارد، بسیار كم (ولی این اثر تا 30 دقیقه پایدار است)، در میلوگرافی با روشCT در ناحیه سینه یك ساعت در ناحیه گردن دو ساعت، در سیتسرنهای قاعده‌ای 4-3 ساعت، در آرتریوگرافی بسیار كم، و در اوروگرافی 15-5 دقیقه است.
دفع: ‌در صورت مصرف از راه غلاف طناب نخاعی، عمدتاً كلیوی است (88 درصد مقدار مصرف شده به صورت تغییر نیافته طی 24 ساعت دفع می‌شود). در صورت مصرف از راه تزریق وریدی، عمدتاً كلیوی است (90 درصد مقدار مصرف شده به صورت تغییر نیافته طی 24 ساعت دفع می‌شود).
توجه: ‌در بیماران مبتلا به اختلال كار كلیه، بر اساس میزان نارسایی، دفع آیوهگزول طولانی می‌شود.
موارد منع مصرف و احتیاط:
تداخل دارویی
مصرف همزمان ضد افسردگی های سه حلقه‌ای، داروهای محرك CNS، مهار كننده‌های MAO، مانند فورازولیدون و پروكاربازین، یا فنوتیازینها با تزریق غلاف طناب نخاعی آیوهگزول ممكن است خطر بروز حملات تشنجی را افزایش دهد، زیرا آستانه تشنج را كاهش می‌دهد. توصیه می‌شود حداقل 48 ساعت قبل و 24 ساعت بعد از میلوگرافی مصرف این داروها قطع شود.
داروهای خوراكی برای پرتونگاری از كیسه صفرا در صورت مصرف همزمان با تزریق وریدی آیوهگزول ممكن است خطر مسمومیت كلیوی را، بخصوص در بیماران مبتلا به نارسایی كبد، افزایش دهد.
در صورت مصرف همزمان گلوكوكورتیكوئیدها و آیوهگزول از راه غلاف طناب نخاعی، فضای عنكبوتیه افزایش یابد.
در صورت مصرف همزمان با داروهای پایین آورنده فشار خون، خطر بروز كمی شدید فشار خون ممكن است تشدید شود.
در صورت مصرف همزمان داروهایی كه اثر سمی بر روی كلیه دارند، با آیوهگزول از راه وریدی یا غلاف طناب نخاعی ممكن است خطر مسمومیت كلیوی افزایش یابد.
عوارض جانبی:
ملاحظات اختصاصی ‌
1ـ‌ تزریق مقادیر آزمایشی برای تعیین حساسیت بیمار توصیه نمی‌شود، زیرا واكنشهای شدید یا كشنده به این دارو از روی سابقه بیمار یا آزمون تعیین حساسیت قابل پیش بینی نیست. گاهی مواقع، با یك مقدار مصرف دارو برای انجام آزمون تعیین حساسیت یا مقدار مصرف تام در بیمارانی با واكنشهای شدید یا كشنده بروز كرده است كه قبلاً به مقدار آزمون واكنش نشان نداده‌اند.
2ـ مصرف آدرنوكورتیكوئیدها یا ضد هیستامینها پیش از مصرف این دارو، ممكن است میزان بروز و شدت واكنشها را در بیمارانی كه سابقه واكنشهای شدید به ماده حاجب دارند، به حداقل برساند. با این وجود، این روش از بروز واكنشهای وخیم و خطرناك جلوگیری نمی‌كند.
3ـ قبل و بعد از آزمون، باید تمامی بیماران به خوبی هیدراته شوند. مصرف خوراكی یا تزریق وریدی مایعات را می‌توان تا زمان مصرف آیوهگزول ادامه داد.
4ـ بیمار طی و حداقل 60-30 دقیقه بعد از تزریق وریدی آیوهگزول و حداقل 12 ساعت (در بعضی موارد تا 24 ساعت) بعد از تزریق از راه غلاف طناب نخاعی، از نظر احتمال بروز عوارض جانبی باید پیگیری شود. كاركنان تعلیم دیده و وسایل اورژانس باید در طول آزمون در دسترس باشند.
5ـ محلول آیوهگزول نسبت به پلاسما و CSF هیپرتونیك است (تقریباً 285 و 301 میلی اسمول به ازای هر كیلوگرم آب).
6ـ مقدار و غلظت ید موجود به میزان و وسعت حاجب بودن مورد نیاز در نواحی تحت آزمون، وسایل و روش مورد استفاده بستگی دارد.
ملاحظات اختصاصی
به هنگام تزریق از راه غلاف طناب نخاعی.
1ـ بیمارانی را كه سابقه حملات تشنجی دارند ولی تحت درمان با داروهای ضد تشنج نیستند، می‌توان قبل از تجویز آیوهگزول با باربیتوراتها درمان كرد. بیمارانی كه داروهای ضد تشنج مصرف می‌كنند، طی دریافت آیوهگزول باید درمان با داروهای ضد تشنج را ادامه دهند.
2ـ تا دو ساعت قبل از مصرف آیوهگزول می‌توان به طور معمول غذا صرف كرد.
3ـ در صورت ورود تصادفی و یك باره مقادیر یا غلظت زیاد آیوهگزول به داخل جمجمه می‌توان درمان ضد تشنجی به‌كار برد تا خطر حملات تشنجی به حداقل برسد.
4ـ تزریق مستقیم آیوهگزول به داخل سیسترن یا بطنهای مغزی برای رادیوگرافی استاندارد توصیه نمی‌شود.
5ـ طی و چند ساعت بعد از انجام آزمایش، بیمار باید غیرفعال باقی بماند تا انتشار زیاد دارو در سر به حداقل برسد.
اطلاعات مربوط به اتخاذ تدابیر درمانی برای بیمار و تعیین وضعیت مناسب وی در طی و پس از انجام این آزمون در دستورالعمل كارخانه سازنده، كه همراه بسته دارو است، قید شده است.
ملاحظات اختصاصی
به هنگام تزریق از راه وریدی.
1ـ گزارش شده كه خون در تماس با سرنگهای حاوی آیوهگزول منعقد شده است. بنابراین، این امكان وجود دارد كه حوادث ترومبوآمبولیك منجر به انفاركتوس میوكارد و سكته مغزی كه طی روشهای آنژیوگرافیك گزارش گردیده‌اند، ناشی از انعقاد خون در اثر تماس با ماده حاجب در خارج از بدن باشد. با انجام آزمون در كوتاه ترین مدت ممكن، استفاده از سرنگهای پلاستیكی به جای شیشه‌ای، و شستن كاتترها با محلول نمكی حاوی هپارین احتمال بروز انعقاد خون به حداقل می‌رسد.
2ـ طی و بلافاصله بعد از تجویز آیوهگزول برای آنژیوگرافی سر و گردن به طریقه digital subtraction، بیمار باید بی حركت مانده و از بلعیدن خودداری كند. در غیر این صورت شریانها به سختی نمایان می‌شوند.
مصرف در سالمندان: بیماران سالخورده ممكن است نسبت به اثرات سمی مواد حاجب حساس تر باشند و تحمل آنها نسبت به تغییرات خونی ناشی از محلولهای دارای غلظت زیاد این مواد كمتر باشد. در بیماران سالخورده، بخصوص بیماران مبتلا به پرادراری، اولیگوری، دیابت با سابقه دهیدراسیون، ممكن است دهیدراسیون تشدید شود، زیرا آیوهگزول یك مدر اسموتیك است. تامین كافی آب بدن قبل از مصرف آیوهگزول توصیه می‌شود.
مصرف در كودكان: كودكان بخصوص كودكان مبتلا به آسم، آلرژی، نارسایی احتقانی قلب، یا آنهایی كه كراتینین سرم بیشتر از mg/dl 1.5 دارند و یا كودكان كوچكتر از 12 ماه بیشتر در معرض خطر عوارض جانبی این دارو هستند. همچنین، در شیر خواران و كودكان كم سن، بخصوص كودكان مبتلا به پرادراری، اولیگوری، دیابت یا سابقه دهیدراسیون ممكن است. دهیدراسیون تشدید شود، زیرا آیوهگزول یك مدر اسموتیك است. تامین كافی آب بدن قبل از تزریق وریدی آیوهگزول توصیه می‌شود.
مصرف در شیردهی: میزان ترشح آیوهگزول در شیر مشخص نیست. با این وجود، شیردهی تا حداقل 24 ساعت بعد از مصرف آیوهگزول توصیه نمی‌شود.
اطلاعات دیگر:
طبقه‌بندی فارماكولوژیك: ماده حاجب مونومریك غیریونی.
طبقه‌بندی درمانی: ماده حاجب.
طبقه‌بندی مصرف در بارداری: رده B
نام‌های تجاری : Omnipaque
عوارض جانبی
توجه: عوارض جانبی ممكن است بر حسب غلظت دارو، میزان مصرف و روش مورد استفاده و پاتولوژی زمینه متفاوت باشد. با افزایش اسمولالیته، حجم، غلظت، ویسكوزیته و سرعت تجویز محلول ممكن است میزان بروز و شدت عوارض جانبی افزایش یابد.
اكثر این عوارض جانبی معمولاً خود محدود بوده و طول مدت كوتاهی دارند.
گزارش شده است كه میزان بروز كلی عوارض جانبی مواد حاجب غیریونی، مانند آیوهگزول، تغییرات معدود و كمتری از مواد حاجب یونی در همودینامیك قلبی و الكتروكاردیوگرام (EKG) ایجاد می‌كنند. گزارش شده است كه مواد حاجب دارای اسمولالیته بالا، مانند دیاتریزواتها و یوتالامات، كمتر سبب بروز گرما و درد در محل تزریق می‌شوند.
حوادث ترومبوآمبولیك كه به انفاركتوس میوكارد و سكته مغزی منجر شده است، طی روشهای آنژیوگرافیك با مواد حاجب غیریونی گزارش شده است.
اكثر حملات تشنجی حركتی به طور نادر به هنگام تجویز آیوهگزول از راه غلاف طناب نخاعی در بیمارانی بروز كرده است كه سابقه صرع داشته‌اند یا در موارد مصرف بیش از حد، ورود غیر عمدی مقادیر سرشار یا دارای غلظت زیاد دارو به داخل جمجمه، تجویز همزمان داروهای نورولپتیك یا ضد استفراغ های فنوتیازینی، یا حركت بیش از حد بیمار یا كوتاهی در بالا نگهداشتن سر وی در حد مناسب بروز كرده است.
سردردهای متعاقب تجویز آیوهگزول از راه غلاف طناب نخاعی ممكن است شایع بوده و در بیمارانی كه از نظر مایع به میزان كافی تامین نشده‌اند، دائمی باشد.
دهیدراسیون ممکن است با اثر مدر اسموتیك محلولهای هیپرتونیك آیوهگزول تشدید شود، كه این امر در بعضی موارد، به دنبال تزریق وریدی آیوهگزول در بیماران سالخورده دهیدراته دچار ازتمی یا بیماران سالخورده ناتوان به بروز حالتی شبیه به شوك منجر شود.
واكنش آلرژیك:‌ بثورات پوستی یا كهیر، گرفتگی بینی، تورم صورت یا پوست، خس خس سینه، احساس فشار در قفسه سینه یا اشكال در تنفس.
توجه: این عوارض نادر و گذرا بوده و ممكن است تظاهرات اولیه واكنشهای شدیدتر آنافیلاكتیك باشند.
دستگاه تنفس:‌ اسپاسم نایژه‌ای، ادم ریوی (خس خس شدید سینه یا اشكال در تنفس).
قلبی ـ ‌عروقی: كمی فشار خون (خستگی یا ضعف شدید و غیر معمول)، ضربان آهسته یا نامنظم قلب.
دستگاه گوارش:‌ تهوع و استفراغ خفیف تا متوسط، كاهش اشتها (در تزریق از راه غلاف طناب نخاعی)، احساس طعم فلزی در دهان (در تزریق وریدی).
اعصاب مركزی:‌ حملات تشنجی، سردرد خفیف تا متوسط، درد پشت، سرگیجه، تحریك مننژ (سفتی گردن)، سردرد شدید، زنگ زدن یا وزوز گوش، خستگی یا ضعف غیرمعمول (فقط در تزریق از راه غلاف طناب نخاعی)، خواب آلودگی (در تزریق وریدی و از راه غلاف طناب نخاعی)، منگی (فقط در تزریق وریدی).
ادراری ـ تناسلی: اشكال در دفع ادرار (فقط در تزریق از راه غلاف طناب نخاعی).
موضعی:‌ درد یا سوزش در محل تزریق وریدی.
چشم:‌ افزایش حساسیت چشم به نور (فقط در تزریق از راه غلاف طناب نخاعی)، تاری دید یا سایر تغییرات بینایی (فقط در تزریق وریدی).
سایر عوارض: ‌احساس غیرمعمول گرما، افزایش تعریق (فقط در تزریق از راه غلاف طناب نخاعی).
توجه:
1ـ واكنشهای خطرناك (مانند ادم ریوی، حملات تشنجی و كمی فشار خون) به درمان فوری نیاز دارند.
2ـ‌ سردرد، تهوع و استفراغ خفیف تا متوسط ممكن است طی 10-1 ساعت بعد از تزریق از راه غلاف طناب نخاعی بروز كرده و تا چند ساعت باقی بمانند، و معمولاً طی 24 ساعت از بین می‌روند. این عوارض بعد از تزریق وریدی دارو شیوع كمتری دارند و ممكن است بلافاصله بعد از تزریق ظاهر شده و تا چند دقیقه باقی بمانند.

اشكال دارویی:
اشكال دارویی:
Injection: 240 mgI/ml, 10ml, 240 mgI/ml, 20ml, 240 mgI/ml, 50ml ,240 mgI/ml, 100ml, 240 mgI/ml, 200ml, 300 mgI/ml, 10ml, 300 mgI/ml, 20ml, 300 mgI/ml, 50ml, 300 mgI/ml, 100ml , 300 mgI/ml, 200ml, 350 mgI/ml, 20ml, 350 mgI/ml, 50ml, 350 mgI/ml, 100ml, 350 mgI/ml, 200ml
اطلاعات دیگر:
طبقه‌بندی فارماكولوژیك: ماده حاجب مونومریك غیریونی.
طبقه‌بندی درمانی: ماده حاجب.
طبقه‌بندی مصرف در بارداری: رده B
نام‌های تجاری : Omnipaque
عوارض جانبی
توجه: عوارض جانبی ممكن است بر حسب غلظت دارو، میزان مصرف و روش مورد استفاده و پاتولوژی زمینه متفاوت باشد. با افزایش اسمولالیته، حجم، غلظت، ویسكوزیته و سرعت تجویز محلول ممكن است میزان بروز و شدت عوارض جانبی افزایش یابد.
اكثر این عوارض جانبی معمولاً خود محدود بوده و طول مدت كوتاهی دارند.
گزارش شده است كه میزان بروز كلی عوارض جانبی مواد حاجب غیریونی، مانند آیوهگزول، تغییرات معدود و كمتری از مواد حاجب یونی در همودینامیك قلبی و الكتروكاردیوگرام (EKG) ایجاد می‌كنند. گزارش شده است كه مواد حاجب دارای اسمولالیته بالا، مانند دیاتریزواتها و یوتالامات، كمتر سبب بروز گرما و درد در محل تزریق می‌شوند.
حوادث ترومبوآمبولیك كه به انفاركتوس میوكارد و سكته مغزی منجر شده است، طی روشهای آنژیوگرافیك با مواد حاجب غیریونی گزارش شده است.
اكثر حملات تشنجی حركتی به طور نادر به هنگام تجویز آیوهگزول از راه غلاف طناب نخاعی در بیمارانی بروز كرده است كه سابقه صرع داشته‌اند یا در موارد مصرف بیش از حد، ورود غیر عمدی مقادیر سرشار یا دارای غلظت زیاد دارو به داخل جمجمه، تجویز همزمان داروهای نورولپتیك یا ضد استفراغ های فنوتیازینی، یا حركت بیش از حد بیمار یا كوتاهی در بالا نگهداشتن سر وی در حد مناسب بروز كرده است.
سردردهای متعاقب تجویز آیوهگزول از راه غلاف طناب نخاعی ممكن است شایع بوده و در بیمارانی كه از نظر مایع به میزان كافی تامین نشده‌اند، دائمی باشد.
دهیدراسیون ممکن است با اثر مدر اسموتیك محلولهای هیپرتونیك آیوهگزول تشدید شود، كه این امر در بعضی موارد، به دنبال تزریق وریدی آیوهگزول در بیماران سالخورده دهیدراته دچار ازتمی یا بیماران سالخورده ناتوان به بروز حالتی شبیه به شوك منجر شود.
واكنش آلرژیك:‌ بثورات پوستی یا كهیر، گرفتگی بینی، تورم صورت یا پوست، خس خس سینه، احساس فشار در قفسه سینه یا اشكال در تنفس.
توجه: این عوارض نادر و گذرا بوده و ممكن است تظاهرات اولیه واكنشهای شدیدتر آنافیلاكتیك باشند.
دستگاه تنفس:‌ اسپاسم نایژه‌ای، ادم ریوی (خس خس شدید سینه یا اشكال در تنفس).
قلبی ـ ‌عروقی: كمی فشار خون (خستگی یا ضعف شدید و غیر معمول)، ضربان آهسته یا نامنظم قلب.
دستگاه گوارش:‌ تهوع و استفراغ خفیف تا متوسط، كاهش اشتها (در تزریق از راه غلاف طناب نخاعی)، احساس طعم فلزی در دهان (در تزریق وریدی).
اعصاب مركزی:‌ حملات تشنجی، سردرد خفیف تا متوسط، درد پشت، سرگیجه، تحریك مننژ (سفتی گردن)، سردرد شدید، زنگ زدن یا وزوز گوش، خستگی یا ضعف غیرمعمول (فقط در تزریق از راه غلاف طناب نخاعی)، خواب آلودگی (در تزریق وریدی و از راه غلاف طناب نخاعی)، منگی (فقط در تزریق وریدی).
ادراری ـ تناسلی: اشكال در دفع ادرار (فقط در تزریق از راه غلاف طناب نخاعی).
موضعی:‌ درد یا سوزش در محل تزریق وریدی.
چشم:‌ افزایش حساسیت چشم به نور (فقط در تزریق از راه غلاف طناب نخاعی)، تاری دید یا سایر تغییرات بینایی (فقط در تزریق وریدی).
سایر عوارض: ‌احساس غیرمعمول گرما، افزایش تعریق (فقط در تزریق از راه غلاف طناب نخاعی).
توجه:
1ـ واكنشهای خطرناك (مانند ادم ریوی، حملات تشنجی و كمی فشار خون) به درمان فوری نیاز دارند.
2ـ‌ سردرد، تهوع و استفراغ خفیف تا متوسط ممكن است طی 10-1 ساعت بعد از تزریق از راه غلاف طناب نخاعی بروز كرده و تا چند ساعت باقی بمانند، و معمولاً طی 24 ساعت از بین می‌روند. این عوارض بعد از تزریق وریدی دارو شیوع كمتری دارند و ممكن است بلافاصله بعد از تزریق ظاهر شده و تا چند دقیقه باقی بمانند.

برگرفته از : دارونما


پزشک آنلاین در تاریخ 8 مرداد ماه سال 1393 در ساعت 12:00 ق.ظ به این سوال جواب داده است.






چاپ اعلان ارسال برای دوستان مشترک شوید اضافه به دوست داشتنی ها پرسشکده خانه من باشد


کلیدواژه



 
Poseshkadeh on Google+ Porseshkadeh on Twitter Porseshkadeh on Facebook Porseshkadeh RSS Feed